Izrael używa AI do wykrywania bojowników Hamasu. Oto przyszłość wojny

Sztuczna inteligencja staje się kluczowym elementem dyskusji o przyszłości bezpieczeństwa i obronności, toczącej się zarówno w środowisku wojskowym, jak i cywilnym. Nie mogło zabraknąć tej tematyki także na Kongresie IN.SE.CON, gdzie eksperci podzielili się wiedzą i doświadczeniem z zakresu praktycznego wdrażania AI. 

Zastępca Dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, gen. bryg. Mariusz Chmielewski, podczas swojego wystąpienia na IN.SE.CON, zaprezentował kluczowe kierunki rozwoju i zastosowania sztucznej inteligencji, które kształtują przyszłe pole walki.  Wskazał na rosnącą rolę AI w procesach decyzyjnych, autonomizacji systemów bojowych oraz budowie przewagi informacyjnej.

Autonomia dronów – nowy wymiar walki

Wojna na Ukrainie pozwoliła wyciągnąć wiele wniosków dotyczących współczesnego pola walki, a jedną z istotnych kwestii stanowi użycie dronów i to jak mogą wpłynąć na dynamikę wojny. Generał zwrócił uwagę, że jednym z głównych kierunków rozwoju bezzałogowców jest dążenie do ich autonomii przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji tak, aby były w stanie same rozpoznawać cele i je atakować, a także lokalizować określone obiekty bez podłączenia do operatora i GPS.  

Współcześnie obserwuje się również rosnące zainteresowanie tworzeniem rojów dronów i kształtowaniu ich inteligencji tak, aby były zdolne do autonomicznego podejmowania decyzji, rozdzielania zadań i identyfikowania celów. 

Jak podkreślił gen. bryg. Mariusz Chmielewski, bezzałogowce będą czynnikiem, który znacząco wpłynie na przewagę na polu walki.

Inteligentne systemy dowodzenia i kierowania oraz systemy wspomagania decyzji

Na początku pełnoskalowej wojny na Ukrainie w 2022 roku pojawiły się liczne kontrowersje dotyczące używania telefonów przez żołnierzy, jednak, jak zauważył zastępca dowódcy DKWOC, ich prawidłowe wykorzystywanie może okazać się przydatne i „dać przewagę decyzyjną na polu walki”.

Aplikacje wspomagające żołnierza umożliwiają m.in. lokalizowanie wojsk własnych i przeciwnika, nawigację, obliczenia artyleryjskie, a w połączeniu ze sztuczną inteligencją, mogą stać się częścią systemu, który wesprze dowódców na wszystkich szczeblach w podejmowaniu kluczowych decyzji. 

Z telefonu można stworzyć „narzędzie świadomości sytuacyjnej”. Sztuczna inteligencja będąca narzędziem, które szybko i automatycznie przetwarza ogromne ilości danych, w połączeniu ze wspominanymi aplikacjami, mogłaby gromadzić jak najwięcej danych wspomagających proces decyzyjny albo proponować różne scenariusze działania, wskazując ten najbardziej odpowiedni w konkretnej sytuacji.

System Lavender – AI wykrywa potencjalnych bojowników Hamasu

Intrygującym, a zarazem budzącym niepokój aspektem użycia AI jest przytoczony przez generała Chmielewskiego system Lavender – użyty przez siły Izraela do oceny behawioralnej mieszkańców Strefy Gazy. Wytypowaną grupę monitorowano pod kątem lokalizacji, przechwytywano ich wiadomości tekstowe, podsłuchiwano rozmowy, a na podstawie ich zachowań oceniano, czy mogą być potencjalnie bojownikami Hamasu. Według przeprowadzonej przez system analizy, aż 37 tys. osób mogło mieć powiązania z tą organizacją. Dokładność sytemu została określona na 90%.

Sztuczna inteligencja w wojsku

Nasuwa to pytania o przyszłość tego typu systemów oraz kierunek, w jakim będą się rozwijać. Narzędzia AI mogą zwiększyć skuteczność prowadzonych operacji wojskowych oraz szybsze podejmowanie decyzji, co bezpośrednio łączy się z zapewnieniem bezpieczeństwa państwa. 

Z drugiej strony wykorzystanie sztucznej inteligencji do identyfikowania celów budzi duże wątpliwości związane z ryzykiem nadużyć oraz stwarzać poważne zagrożenie dla osób, które mogą stać się potencjalnie typowanymi celami wskutek chociażby zmiany kursu politycznego państwa lub zmiany władzy.