UODO nie wyklucza kolejnych działań wobec Mety. Czeka na decyzję DPC

Spór ponownie zrobił się głośny w połowie sierpnia 2026r. Rafał Brzoska poinformował wtedy o kolejnych fałszywych reklamach, ostro przy tym krytykując Metę. Jak opisywaliśmy na naszych łamach, jedna ze stron odpowiedzialnych za te materiały opłaciła 21 kampanii, z których część dotarła do ponad 2 tys. użytkowników powyżej 35. roku życia. Meta ostatecznie je wyłączyła, choć sama strona pozostawała dostępna na Facebooku.

Kilka dni później Brzoska zaproponował inicjatywę „150%”, której głównym założeniem jest wprowadzenie odpowiedzialności finansowej platform za oszukańcze reklamy. Zakłada ona też stworzenie Rejestru Scamu Online, który umożliwiłby śledzenie zgłoszeń i wgląd w czas reakcji serwisów społecznościowych.

Ostra reakcja i zdecydowane działania przedsiębiorcy są efektem wcześniejszych przypadków bezprawnego wykorzystywania jego wizerunku. W 2024 r. fałszywe materiały „informowały” o zatrzymaniu Brzoski przez policję i pobiciu przez niego swojej żony, Omeny Mensah. Rozpowszechniano też doniesienia o rzekomej śmierci dziennikarki. Wizerunek Brzoski bezprawnie wykorzystywano również do promowania fałszywych inwestycji.

UODO zastosował środek nadzwyczajny

Po skargach złożonych wtedy przez małżeństwo, Prezes UODO zdecydował o zastosowaniu środków tymczasowych na podstawie art. 66 ust. 1 RODO i przepisów polskiej ustawy o ochronie danych osobowych. Meta Platforms Ireland Limited miała przez trzy miesiące wstrzymać wyświetlanie reklam wykorzystujących ich dane i wizerunki (na terenie Polski). Miało to szybko ograniczyć naruszenia jeszcze przed zakończeniem właściwego często znacznie dłuższego postępowania.

Meta nie zgodziła się z decyzjami UODO i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – ten odmówił jednak ich wstrzymania. Ostatecznie w marcu 2025 roku spółka sama wycofała skargi.

Sprawą zajmuje się Irlandia

Choć skargi zostały złożone w Polsce, UODO nie jest organem, który może ostatecznie zakończyć postępowanie wobec Mety.

Jak wyjaśnia Urząd, administratorem danych w tym przypadku jest Meta Platforms Ireland Limited. Organem wiodącym – do którego UODO musiał przekazać sprawy Brzoski i Mensah – jest więc irlandzka Data Protection Commission (DPC). To ona prowadzi postępowania i to irlandzki regulator może wydać merytoryczną decyzję, i zdecydować o ewentualnej karze dla spółki.

Urząd niemniej podkreśla, że regularnie aktualizuje informacje dotyczące tych spraw w korespondencji z organem irlandzkim”. Do DPC trafiły też informacje o niedawnych reklamach z Brzoską. Mogą one stanowić dodatkowy element materiału w już prowadzonym postępowaniu.

Nie można wykluczyć, że przy tych decyzjach (DPC – red.) weźmie pod uwagę również fakt pojawiania się kolejnych reklam wykorzystujących dane skarżących.

Na ostateczne rozstrzygnięcie nadal jednak trzeba czekać.

Prowadzenie postępowania jest zatem w rękach organu irlandzkiego i to on decyduje o terminie jego zakończenia. Niemniej oczekujemy, że stanie się to w nieodległym czasie.
UODO w odpowiedzi dla CyberDefence24

Czy Prezes UODO może ponownie zablokować reklamy?

Teoretycznie tak. UODO zaznacza, że możliwość wydania kolejnego tymczasowego nakazu pozostaje samodzielną kompetencją Prezesa Urzędu (Mirosława Wróblewskiego). Nie wymaga przy tym składania osobnego wniosku o zastosowanie takiego środka przez poszkodowanych.

Kompetencja ta przysługuje Prezesowi UODO na każdym etapie rozpatrywania sprawy. Prezes UODO kieruje się w takim przypadku kryterium skuteczności zapewnienia skarżącemu ochrony prawnej.
UODO w odpowiedzi dla CyberDefence24

Nie oznacza to jednak, że Urząd planuje powtórzenie rozwiązania z 2024 roku. Po zastosowaniu środków tymczasowych i wobec trwającego już postępowania w Irlandii UODO uważa, że sprawa powinna doczekać się przede wszystkim ostatecznego rozstrzygnięcia.

Właściwe i konieczne jest w tej chwili wydanie już ostatecznej merytorycznej decyzji przez organ wiodący, tj. DPC.
UODO w odpowiedzi dla CyberDefence24

UODO rozmawiał z Metą o nowych zabezpieczeniach

Warto też wspomnieć, że trzymiesięczny zakaz nie był jedynym działaniem polskiego regulatora. W grudniu 2024 roku prezes UODO Mirosław Wróblewski i jego zastępczyni Agnieszka Grzelak spotkali się z przedstawicielami Mety. 

”Podczas tego spotkania szczególną uwagę poświęcono postulatowi Prezesa UODO dotyczącemu konieczności zapewnienia nowych, skutecznych narzędzi do przeciwdziałania wykorzystaniu danych osób w fałszywych reklamach i innych treściach kierowanych do użytkowników platform społecznościowych” – pisze UODO.

Według odpowiedzi przekazanej CyberDefence24, Meta wprowadziła później omawiane rozwiązania, a UODO nieprzerwanie obserwuje ich skuteczność. Urząd ponadto wskazuje, że te mogły przyczynić się m.in. do ograniczenia liczby fałszywych reklam z Omeną Mensah.

Niemniej, najnowsze przypadki z Rafałem Brzoską pokazują jednak, że problem jako taki nie został rozwiązany.

UODO chce zmian systemowych

Działania UODO wykraczają przy tym poza pojedynczy spór z Metą. Jak podaje Urząd, zwrócił się on do rządu w sprawie zmian przepisów, m.in. dotyczących wdrożenia unijnego Aktu o usługach cyfrowych (DSA) i prawa karnego. Podejmuje on też działania edukacyjne związane z deepfake’ami i zagrożeniami wynikającymi z manipulowania wizerunkiem.

Prezes UODO świadomy jest zatem w pełni zagrożeń wynikających z tego typu reklam i będzie kontynuował działania – w zakresie wynikającym z jego kompetencji – odnoszące się zarówno do spraw dotyczących Meta, jak i w wymiarze systemowym.
UODO w odpowiedzi dla CyberDefence24

Sprawa Brzoski i Mensah staje się więc testem nie tylko dla mechanizmów stosowanych przez samą Metę, ale i dla europejskiego systemu ochrony danych. Polski Urząd zastosował dostępne mu środki tymczasowe, sądy zajmowały się zabezpieczeniem przed kolejnymi reklamami, a mimo to oszukańcze materiały pojawiały się ponownie.

Najważniejszy ruch należy więc do irlandzkiej DPC. Jej decyzja przesądzi nie tylko o odpowiedzialności Mety w konkretnych sprawach Brzoski i Mensah, ale i pokaże, jak daleko sięga odpowiedzialność platformy za publikowane na niej treści.