Smartfony na oddziałach psychiatrycznych. Prezes UODO chce jasnych zasad

W trudnych chwilach telefon może być czymś więcej niż tylko sprzętem. W nieznanym otoczeniu, dostęp do znajomych treści i możliwość kontaktu z bliskimi pomagają zachować poczucie ciągłości i bezpieczeństwa. Jego brak może natomiast pogłębiać osamotnienie i potęgować stres związany z nową sytuacją.

Pracownicy zamkniętych oddziałów psychiatrycznych niemal codziennie stają przed dylematem, czy taki telefon udostępnić osobie w kryzysie. Nie każdy pacjent jest bowiem w danym momencie w stanie bezpiecznie i odpowiedzialnie korzystać z urządzenia. Na problem ten zwrócił uwagę prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski, który przekazał minister zdrowia Jolancie Sobierańskiej-Grendzie petycję przygotowaną przez rodzinę jednego z pacjentów.

Dokument wskazuje na potrzebę systemowego uregulowania zasad dostępu do telefonów na zamkniętych oddziałach psychiatrycznych. Jak podkreśla prezes UODO, sprawa dotyczy nie tylko prawa pacjentów do kontaktu z bliskimi, ale i ochrony wizerunku, danych osobowych oraz szczególnie wrażliwych informacji o stanie zdrowia. Zadeklarował on też chęć udzielenia eksperckiego wsparcia, jeśli resort zdrowia podejmie prace nad zmianą prawa.

Smartfony a prywatność pacjentów

Stanowisko prezesa UODO wynika z braku jasnych zasad korzystania ze smartfonów na tego typu oddziałach. Choć pacjenci mają prawo do kontaktu z bliskimi, „dzisiejsze smartfony pozwalają również na nagrywanie dźwięku i obrazuoraz na natychmiastową publikację treści lub ich bezpośrednią transmisję w mediach społecznościowych” – podkreśla Mirosław Wróblewski

Może to prowadzić do ujawnienia wizerunku pacjentów i informacji o ich stanie zdrowia – danych objętych szczególną ochroną.

Autorzy petycji zwracają również uwagę, że osoby w kryzysie psychicznym nie zawsze są w stanie właściwie ocenić konsekwencje swoich działań, a skutki takich publikacji mogą być nieodwracalne i mieć także istotne konsekwencje po zakończeniu hospitalizacji”.

Telefon zakazany, kontakt zapewniony

Rzecznik Praw Pacjenta podkreśla, że osoby hospitalizowane psychiatrycznie nie mogą zostać pozbawione kontaktu ze światem zewnętrznym. W przypadku gdy regulamin oddziału zabrania posiadania prywatnego telefonu, placówka powinna zapewnić pacjentom możliwość rozmowy z bliskimi w warunkach gwarantujących dyskrecję.

Zwraca on również uwagę, że zakaz może wynikać z ryzyka wykorzystania elementów telefonu do zachowań autoagresywnych. W niektórych przypadkach ograniczenie dostępu do np. mediów społecznościowych jest też elementem procesu leczenia.