Polska potrzebuje Hubu Innowacji. Zastępca dowódcy DKWOC: „nie ma innej drogi”

• Suwerenność technologiczna nie polega na odcinaniu się od zagranicznych dostawców, lecz na świadomym ograniczaniu zależności, dywersyfikacji łańcuchów dostaw i kontroli nad obszarami kluczowymi dla bezpieczeństwa państwa.
• Największy potencjał budowania krajowych zdolności dotyczy obszarów, w których Polska może realnie zachować kontrolę: oprogramowania, przetwarzania danych, detekcji cyberzagrożeń, cyber threat intelligence i bezpiecznej komunikacji.
• DKWOC rozwija własne systemy dowodzenia, rozpoznania obrazowego, sztucznej inteligencji, bezpiecznej komunikacji oraz narzędzia do wykrywania i monitorowania cyberzagrożeń ze strony Rosji i Białorusi.
• Fizyczne bezpieczeństwo infrastruktury i danych staje się równie ważne jak cyberbezpieczeństwo, zwłaszcza w warunkach zagrożeń militarnych, ataków kinetycznych i rosnącej presji na infrastrukturę krytyczną.
• Polska potrzebuje platformy współpracy na rzecz rozwóju nowoczesnych technologii. Pomysł utworzenia Hubu Innowacji przedstawił zastępca dowódcy polskich cyberwojsk.

W warunkach rosnących napięć geopolitycznych, cyberzagrożeń i zależności od globalnych dostawców coraz ważniejsze staje się pytanie: które zdolności państwo powinno rozwijać samodzielnie, a które budować we współpracy z partnerami?

Podczas Defence24 Days 2026 dyskutowano o tym, jak budować realną suwerenność technologiczną państwa w obszarze cyfrowym: od infrastruktury i miejsca przetwarzania danych, przez oprogramowanie, po bezpieczeństwo łańcuchów dostaw. 

Eksperci zastanawiali się, w których obszarach Polska może rozwijać własne zdolności, gdzie konieczne jest ograniczanie zależności od zagranicznych dostawców, a gdzie kluczowe pozostają współpraca międzynarodowa, interoperacyjność i świadome zarządzanie ryzykiem. 

Ważnym wątkiem była także rola krajowego sektora cyberbezpieczeństwa i innowacji w budowaniu odporności państwa.

W panelu udział wzięli: 

• Łukasz Wojewoda, Dyrektor Departamentu Cyberbezpieczeństwa Ministerstwo Cyfryzacji; 
• Płk Paweł Doniec, Zastępca Dowódcy DKWOC; 
• Paweł Bernacik, Dyrektor Departamentu Cyberbezpieczeństwa COI; 
• Mikołaj Bobiński, Dyrektor Sprzedaży B2B Lenovo; 
• Łukasz Jesis, CEO Xopero Software S.A. 

Dyskusję moderował Szymon Palczewski, zastępca redaktora naczelnego CyberDefence24.

Suwerenność nie oznacza izolacjonizmu

Mikołaj Bobiński, Dyrektor Sprzedaży B2B Lenovo, zwrócił uwagę, że w przypadku nowoczesnych technologii Polska musi realistycznie oceniać swoje miejsce w globalnym układzie sił. Jak wskazywał, kluczowe elementy tego ekosystemu są dziś rozproszone między największych graczy. 

„Innowacja dzisiaj dzieje się głównie w Stanach Zjednoczonych i przy tej innowacji są producenci. Z drugiej strony, produkcja ma miejsce w Chinach - posiadają przewagę technologiczną, potrafią najtaniej i pewnie najszybciej dostarczać rozwiązania. Jest też mała wyspa, gdzie powstaje większość, szczególnie wysokiej klasy półprzewodników. Wychodząc od półprzewodników, potrafiła złożyć całe rozwiązania i sprzęt” - powiedział Bobiński. 

W tym kontekście podkreślił także, że suwerenność technologiczna nie musi oznaczać samodzielnej produkcji wszystkich kluczowych komponentów.

Uważam, że na tym polu nasza suwerenność raczej nie jest czymś, co zbudujemy przez samo bycie producentem. Możemy budować tę suwerenność np. na łańcuchu dostaw. Analizować, jaki on jest, dywersyfikować go. To może być rozwiązanie.
Mikołaj Bobiński, Dyrektor Sprzedaży B2B Lenovo

Rozwój software'u

W ocenie płk Pawła Dońca, zastępcy dowódcy DKWOC, w dyskusji o suwerenności technologicznej Polska powinna koncentrować się na tych obszarach, w których realnie może budować własną kontrolę i odporność. Jak wskazywał, nie wszystkie elementy infrastruktury technologicznej jesteśmy w stanie wytwarzać samodzielnie. 

„Nie zbudujemy w Polsce procesora, komputera, data center czy urządzeń sieciowych, ponieważ nie mamy tej technologii i trudno powiedzieć, że w jakimś realnym horyzoncie czasowym będziemy ją mieli. Natomiast są dwa aspekty, w których suwerenność technologiczną możemy zapewniać: software oraz miejsce przetwarzania danych, czyli to, gdzie je przetwarzamy” - powiedział Doniec. 

Rozwijając wątek oprogramowania, płk Doniec wskazał na dwa przykłady rozwiązań, które jego zdaniem pokazują praktyczne i racjonalne podejście do budowania suwerenności technologicznej.

„Myślę, że są dwa bardzo dobre przykłady: komunikatory mSzyfr i Merkury 2.0. Jeden Ministerstwa Cyfryzacji, drugi DKWOC. Nie napisaliśmy oczywiście tych komunikatorów od zera. Wzięliśmy open source’owego Matrixa i dostosowaliśmy go do naszych potrzeb. Uważam, że to jest świetny przykład tego, jak można osiągnąć suwerenność w jakimś obszarze racjonalnymi metodami” - dodał zastępca dowódcy DKWOC. 

Kontrola nad danymi i analiza ryzyka

Paweł Bernacik, Dyrektor Departamentu Cyberbezpieczeństwa COI, zwrócił uwagę, że jednym z ważniejszych wymiarów suwerenności technologicznej jest dziś kontrola nad danymi.

„Jeżeli spojrzymy na globalny rynek technologiczny, także w obszarze cyberbezpieczeństwa, widać wyraźny trend przenoszenia rozwiązań do chmury i coraz szerszego dzielenia się danymi. W przypadku systemów kluczowych dla funkcjonowania państwa, takich jak rejestry publiczne, rodzi to poważne wyzwania. Nie każdą informację chcemy i możemy przekazywać podmiotom zewnętrznym. Kluczowe dane powinny pozostawać pod kontrolą krajową” - wskazał Bernacik.

Jak podkreślił, w przypadku infrastruktury państwowej i krytycznej sama deklaracja suwerenności nie wystarczy. Konieczne jest systemowe podejście do ryzyka, obejmujące zarówno ocenę zagrożeń, jak i weryfikację dostawców oraz łańcuchów dostaw.

„W przypadku systemów państwowych i infrastruktury krytycznej punktem wyjścia powinna być rzetelna analiza ryzyka. Musimy wiedzieć, na jakie zagrożenia odpowiadamy, które z nich jesteśmy w stanie zaakceptować, a które wymagają dodatkowych zabezpieczeń. Dotyczy to również łańcuchów dostaw - musimy sprawdzać, czy spełniają one nasze oczekiwania pod względem bezpieczeństwa, odporności i kontroli. To powinien być minimalny standard dla rozwiązań wykorzystywanych w kluczowych obszarach funkcjonowania państwa” - dodał Bernacik

Fizyczna ochrona danych

Łukasz Wojewoda zwrócił uwagę, że dyskusja o suwerenności technologicznej nie może ograniczać się wyłącznie do cyberbezpieczeństwa, lokalizacji zespołów czy formalnego przechowywania danych w Polsce. 

Jego zdaniem równie istotne jest pytanie o fizyczną odporność infrastruktury, na której te dane się znajdują, zwłaszcza w warunkach zagrożeń militarnych, ataków kinetycznych i ograniczonych możliwości obrony powietrznej państwa.

W dyskusji o suwerenności technologicznej nie możemy patrzeć wyłącznie na cyberbezpieczeństwo i lokalizację zespołów w Polsce. Wojna w Ukrainie pokazała, że równie ważne jest fizyczne bezpieczeństwo infrastruktury i danych - także w sytuacji ataków kinetycznych. Musimy uczciwie odpowiedzieć sobie na pytanie, czy jesteśmy dziś w stanie skutecznie ochronić każdą kluczową lokalizację na terenie kraju, bo fizyki i ograniczeń systemów obronnych nie da się oszukać.
Łukasz Wojewoda, Dyrektor Departamentu Cyberbezpieczeństwa Ministerstwa Cyfryzacji

Państwo jako katalizator innowacji

Łukasz Jesis zwrócił uwagę, że w krajach rozwiniętych państwo odgrywa istotną rolę w tworzeniu i skalowaniu innowacji. Jak podkreślił, administracja nie powinna być wyłącznie odbiorcą gotowych rozwiązań, lecz także strategicznym zamawiającym, który poprzez konkretne potrzeby i zamówienia wspiera rozwój krajowych firm technologicznych. 

„W gospodarkach rozwiniętych rola państwa w budowaniu innowacji jest kluczowa. Nie kończy się ona na tym, żeby kupić gotowe rozwiązanie i z niego korzystać. Państwo powinno być dużym krajowym zamawiającym, który poprzez konkretne zamówienia wspiera rozwój technologii w prywatnych firmach. W wielu krajach to właśnie zamówienia publiczne dla sektorów strategicznych, takich jak obronność, finanse czy bezpieczeństwo, pozwalały firmom rozwijać rozwiązania, które później mogły być skalowane szerzej” - mówił Jesis.

Właśnie dlatego, jak podkreślił prezes Xopero Software, Polska powinna przejść od roli zaplecza kompetencyjnego dla zagranicznych firm do tworzenia i skalowania własnych technologii.

„Jeżeli chcemy mówić o sile państwa, o suwerenności ekonomicznej, gospodarczej czy technologicznej, musimy zmienić paradygmat kraju podwykonawczego. Przez lata budowaliśmy kompetencje jako centra R&D i dostawcy usług dla większych podmiotów, ale zbyt rzadko tworzyliśmy finalne, własne rozwiązania. Tymczasem suwerenność technologiczna wymaga nie tylko korzystania z cudzych technologii, lecz także zdolności do ich samodzielnego projektowania, rozwijania i skalowania” - wskazał Łukasz Jesis.

Systemy rozwijane przez DKWOC

Płk Paweł Doniec wskazał sześć obszarów, które DKWOC traktuje priorytetowo z punktu widzenia budowania krajowych zdolności i wzmacniania technologicznej niezależności Sił Zbrojnych.

Jak podkreślił, chodzi nie tylko o korzystanie z gotowych rozwiązań, ale przede wszystkim o rozwijanie własnych kompetencji tam, gdzie zależność od zewnętrznych dostawców mogłaby ograniczać bezpieczeństwo i ciągłość działania wojska.

Pierwszym są systemy klasy C2, czyli systemy dowodzenia i zarządzania polem walki. Opracowany w DKWOC system BMS Legion jest już wdrażany na platformach bojowych Sił Zbrojnych. Drugim obszarem jest rozpoznanie obrazowe. W tym zakresie rozwijamy własne zdolności, ponieważ rozpoznanie jest jednym z kluczowych elementów, od których może zależeć powodzenie operacji wojskowych. Trzecim obszarem jest sztuczna inteligencja. W DKWOC powstało Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji, a naszą ambicją jest budowanie własnych modeli i utrzymywanie własnych zdolności.
Płk Paweł Doniec, Zastępca Dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni

Poza systemami dowodzenia, rozpoznaniem obrazowym i sztuczną inteligencją, płk Doniec zwrócił również uwagę na rozwiązania komunikacyjne oraz kluczowe zdolności, które jego zdaniem powinny pozostawać pod krajową kontrolą.

„Kolejnym obszarem są bezpieczne komunikatory, takie jak Merkury 2.0. detekcja cyberzagrożeń w systemach teleinformatycznych: wykrywanie anomalii i incydentów. Tych zdolności nie możemy w pełni outsourcować. Musimy posiadać własne, organiczne kompetencje, pozwalające na autonomiczne operowanie takimi rozwiązaniami. Ostatnim obszarem jest cyber threat intelligence, czyli zdolność do pozyskiwania informacji i monitorowania cyberzagrożeń dla resortu obrony narodowej oraz państwa polskiego. Również tutaj budujemy własne kompetencje, szczególnie w zakresie wykrywania zagrożeń ze strony Federacji Rosyjskiej i Białorusi, a następnie ich mitygowania” - dodał.

Zastępca dowódcy DKWOC podzielił się również pomysłem, który wynika z jego doświadczeń i obserwacji. Mowa o stworzeniu platformy współpracy łączącej wiele sektorów.

„Idealnie by było, gdybyśmy stworzyli sobie Hub Innowacji, gdzie jest wojsko, polskie startupy, MŚP i środowisko naukowe” - podkreślił płk Paweł Doniec.

Jak wyjaśnił, chodzi o stworzenie środowiska, które pozwala na wspólne, szybkie rozwiązywanie problemów.

„Uważam, że nie ma innej drogi” - skwitował przedstawiciel Dowództwa.