Pierwsze miesiące PLLuM. Prof. Łukasik: zbudowaliśmy dobry ekosystem

PLLuM funkcjonuje w przestrzeni publicznej już od 18 miesięcy; od końcówki grudnia można z niego korzystać w postaci asystenta w aplikacji mObywatel. Jak opisywaliśmy na naszych łamach, użytkownicy rządowej apki od stycznia br. wysłali już ponad 1,1 mln wiadomości w przeszło 700 tys. rozmów. Kilkanaście wersji PLLuM jest również dostępnych na platformie Hugging Face.

Pierwszy projekt w Polsce na tak dużą skalę

Czy popularność PLLuM była zaskoczeniem dla NASK? W rozmowie z redakcją CyberDefence24 prof. Szymon Łukasik wskazał, że nie był to pierwszy model językowy tworzony w naszym kraju – wcześniej powstał m.in. Bielik czy Trurl – jednak największą radością ma być stworzenie ekosystemu ludzi pracującego nad modelami.

„Nasze zespoły uzyskały bardzo duże kompetencje. W Polsce nikt takich rzeczy na taką skalę nie robił. My nie budujemy jednego modelu, tylko rodzinę modeli o różnych rozmiarach. Staramy się wsłuchiwać w potrzeby użytkowników, a przede wszystkim administracji. To jest coś, co rzeczywiście przerosło oczekiwania” – wyjaśnił dyrektor Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK.

Prof. Łukasik dodał, że podobnie jak Bielik, PLLuM mierzył się z krytyką i porównaniami z ChatemGPT. Przypomniał, że to jest mały model do wyspecjalizowanych zastosowań, jak np. wykorzystanie na stronie urzędu czy odpowiadanie na podstawie dokumentów.

„To są zastosowania, w których małe modele będą działały lepiej niż te duże. Przede wszystkim zapewnią instytucjom bezpieczeństwo, bo jesteśmy w stanie model postawić lokalnie. Cieszy nas, że udało się to zbudować i że jest zainteresowanie” – podkreślił w rozmowie z naszą redakcją.

Budowa modeli jak gra w piłkę nożną

Co natomiast prof. Łukasik uznaje za największe wyzwanie w kontekście PLLuM? Jego zdaniem, jest nim pozyskiwanie danych – w NASK odbywa się to zgodnie z przepisami prawa. Dodatkową kwestią jest również istnienie odpowiedniej infrastruktury w urzędzie oraz pomysł instytucji na to, jak model zostanie wykorzystany.

Budując model w Polsce gramy w piłkę nożną. Budując model poza Unią Europejską też gramy w piłkę nożną, ale bez naszych reguł, jak spalone czy dowolna liczba zmian zawodników. Trudno jest porównywać te perspektywy. Możliwość pozyskiwania danych w sposób legalny jest na pewno dużym wyzwaniem i z tym mamy największą trudność.
prof. Szymon Łukasik, dyrektor Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem AI w NASK

Po uzyskaniu przez NASK dostępu do modelu GPT Cyber w lipcu, mogły się pojawić pytania o stworzenie specjalnej wersji PLLuM dedykowanej cyberbezpieczeństwu. Prof. Łukasik wskazał jednak, że do ochrony systemów i generowania ataków potrzebny jest duży model językowy o dużych zdolnościach kodowania. W porównaniu do innych dobrych AI dostępnych na rynku, jedynym wyróżnikiem rodzimego modelu w zakresie cyberbezpieczeństwa byłoby wprowadzanie poleceń w języku polskim.

„Analizujemy te modele, testujemy je, zastanawiamy się nad adaptacją domenową, np. do dezinformacji, gdyż jest to specyficzny obszar. W tym kontekście interesuje nas adaptacja, w szczególności dużych modeli językowych typu frontier niż budowa samodzielna tego rodzaju modeli. Jest to duży wysiłek, który nie przyniesie spektakularnego efektu” – wyjaśnił naukowiec naszej redakcji.

Kontakty ze SpeakLeash na dobrym poziomie

Szef Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK potwierdził również naszej redakcji, że zespół PLLuM wymienia się doświadczeniami ze społecznością skupioną wokół Fundacji SpeakLeash, zaś kontakty z Sebastianem Kondrackim są bardzo dobre.

„W kilku inicjatywach działamy razem, jak np. z Narodowym Archiwum Cyfrowym. Ta relacja jest bardzo dobra i zawsze, kiedy w mediach społecznościowych pojawia się pewnego rodzaju burza czy negatywne emocje wokół Bielika czy PLLuM, to wspieramy się nawzajem” – dodał w wypowiedzi dla CyberDefence24.