Kompetencje przyszłości. Oczywiste cele, ale wciąż sporo do zrobienia

Choć wiele się mówi o tzw. kompetencjach przyszłości, Polska wciąż ma z nimi problem. Według indeksu DESI (ang. Digital Economy and Society Index) z lat 2017-2022 nasz kraj zajmuje 24. miejsce na 27 państw UE.

Natomiast jeśli spojrzymy na wyniki IT Fitness Test z ostatnich lat, ogłoszonego niejako jako „odpowiedź” na unijny ranking (obejmuje on sprawdzenie umiejętności uczniów z czterech państw – poza Polską to także Słowacja, Węgry oraz Czechy) to również nie jest najlepiej. Polskie dzieci wypadły w poprzednich edycjach raczej blado, a w 2023 roku – najgorzej na tle rówieśników z innych państw.

Wśród szkół podstawowych Polska uzyskała średnio 46 proc. poprawnych wyników, Czechy - 49 proc., Słowacja - 53 proc., Węgry - 47 proc. Natomiast wśród szkół ponadpodstawowych: Polska - 43 proc.; Czechy - 46 proc., Słowacja - 53 proc., Węgry - 43 proc. o czym szczegółowo pisaliśmy w tym materiale.

W połowie maja br. wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zapowiedział, że resort przeznaczy większe środki na rozwój kompetencji cyfrowych Polaków. Pieniądze mają trafić do edukacji, szkolnictwa wyższego i samorządów; mają również ruszyć programy dla seniorów oraz te wyrównujące kompetencje między płciami.

„Mówimy o setkach milionów złotych, które będą służyły budowaniu edukacji i kompetencji cyfrowych w Polsce” – przekazał wtedy wicepremier.

Pieniądze to nie wszystko

Jednak fundusze to jedno, a zmapowanie problemu – drugie. W najnowszym dokumencie resortu cyfryzacji, czyli zaprezentowanej w tym tygodniu Strategii Cyfryzacji Państwa rodział poświęcono kompetencjom przyszłości na wielu poziomach, nie tylko pod kątem edukacji.

Wiemy, że w 2035 r. polscy obywatele muszą mieć nie tylko wysokie kompetencje w korzystaniu z technologii cyfrowych, ale też świadomość, jak korzystać z nich w zdrowy sposób, a czasem – kiedy warto się po prostu odłączyć. Rozwój sfery cyfrowej musi być zrównoważony – z perspektywy psychologicznej, pracowniczej i klimatycznej.
Strategia Cyfryzacji Państwa

Zdaniem resortu, rozwój kompetencji cyfrowych wiąże się z szansą na poprawę jakości życia, wzmocnienia gospodarki i pozycji międzynarodowej. Trzeba jednak działać na poziomie szkół, biznesu, administracji, nauki, a do tego niezbędne są inwestycje także m.in. w infrastrukturę.

Kompetencje cyfrowe. Cele na najbliższą dekadę

Jednym z głównych celów ma być „upowszechnienie” kompetencji cyfrowych – w ciągu 10 lat 85 proc. polskiego społeczeństwa ma posiadać przynajmniej podstawowe umiejętności cyfrowe, a 50 proc. - umiejętności ponadpodstawowe.

Pomóc w tym mają Kluby Rozwoju Cyfrowego, czyli pomysł jeszcze z czasów rządów PiS.

„Planujemy uruchomienie aż 2500 klubów rozwoju cyfrowego. (…) Będą to miejsca edukacji cyfrowej, zaznajamiania ogółu społeczeństwa z nowymi technologiami” - mówił Adam Andruszkiewicz, ówczesny sekretarz stanu ds. cyfryzacji w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w 2021 roku.

Pod koniec czerwca br. wicepremier Krzysztof Gawkowski ogłaszał na konferencji prasowej, że program opiewa na 31 milionów złotych i obejmie 64 gminy.

Celem ma być także zwiększenie liczby specjalistów i specjalistek w sektorze ICT m.in. poprzez zaktywizowanie uczennic i kobiet do dołączenia do branży i wspieranie ich w rozwoju nauki umiejętności korzystania m.in. z AI czy technologii kwantowych.

Poprawie musi także ulec jakość kształcenia z zakresu nowych technologii (na wszystkich poziomach), edukowanie urzędników pod kątem e-usług czy budowanie ogólnej świadomości społeczeństwa w zakresie transformacji cyfrowej.

Biznes otwarty na cyfryzację

Osobną grupą, jaką chce zając się rząd to biznes - celem jest cyfryzacja przedsiębiorstw i wzrost wiedzy pracowników w zakresie nowych technologii, co wpływa na rozwój gospodarczy państwa (w ramach pakietu „Cyfrowy Start dla Biznesu”). Kadry zarządzające muszą posiadać także wiedzę i umiejętności nie tylko z zakresu cyberbezpieczeństwa (szczególnie te objęte regulacjami KSC), ale również cyberzagrożeń.

Wskazane cele to niestety nie żadna nowość. O potrzebie nauki kompetencji cyfrowych od najmłodszego do najstarszego mówi się od lat. Oby strategia nie pozostała jedynie na papierze, a zaczęła przynosić realne zmiany. Teraz czas na konsultacje i zgłaszanie uwag, potem na działanie.