Senat przyjął projekt ustawy o kryptoaktywach

W środę, 20 maja 2026 r., rozpoczęło się 59. posiedzenie Senatu, podczas którego jednym z punktów porządku obrad był projekt ustawy o rynku kryptoaktywów (druk senacki nr 718.

To kolejne podejście do przyjęcia regulacji, która ma dostosować polskie przepisy do unijnego rozporządzenia MiCA - aktu porządkującego zasady funkcjonowania rynku kryptoaktywów w całej Unii Europejskiej. Brak wdrożenia przepisów do 1 lipca oznaczałby, że polskie firmy kryptowalutowe nie będą mogły uzyskać licencji CASP - dokumentu niezbędnego do legalnej działalności na europejskim rynku kryptoaktywów.

Jest to już trzecie podejście uchwalenia krajowej ustawy o kryptoaktywach. Poprzednie wersje były wetowane przez prezydenta Karola Nawrockiego, ze względu na ich „nadregulację”.

Projekt rządowy uchwalony przez Sejm

Początkowo do Sejmu trafiły cztery projekty ustaw o kryptoaktywach: rządowy, prezydencki oraz dwa poselskie - Polski 2050 i Konfederacji Wolność i Niepodległość. W toku prac sejmowych, propozycję rządową uznano za projekt wiodący, czyniąc go podstawą dalszego procedowania.

Podczas prac w Komisji Finansów Publicznych odrzucono niemal wszystkie zgłoszone poprawki, których na drugim spotkaniu było 39. Jedyną zmianą jaką komisja przyjęła to obowiązek publikowania przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) cyklicznego raportu o polskim rynku kryptoaktywów. Pozostałe propozycje nie uzyskały poparcia większości komisji.

Ostatecznie, Sejm uchwalił projekt ustawy 15 maja 2026 r. Za jego przyjęciem głosowało 441 posłów, za było 241, przeciw 200.

Między nadzorem a deregulacją

Spór co do finalnej wersji ustawy koncentruje się przede wszystkim wokół zakresu uprawnień KNF, wysokości opłat nadzorczych, sankcji i gwarancji proceduralnych dla podmiotów działających na rynku krypto, mimo że projekt rządowy, prezydencki i Polski 2050 były do siebie zbliżone. 

Podczas prac sejmowych, Kancelaria Prezydenta i Polska 2050 wskazywały na potrzebę mniejszej ingerencji państwa, większej kontroli sądowej nad decyzjami nadzorczymi, złagodzenia zasad blokowania rachunków i obniżenia obciążeń dla firm kryptowalutowych, podczas gdy Konfederacja forsowała koncepcję „UE+0”

Posiedzenie Komisji Senackiej

Marszałek Senatu, Małgorzata Kidawa-Błońska, 15 maja skierowała ustawę do Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, która przyjęła ją bez poprawek 4 dni później.

Komisja wnosi: Wysoki Senat uchwalić raczy załączony projekt uchwały.
Sprawozdanie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych

Posiedzenie Senatu

Senator sprawozdawca komisji Kazimierz Kleina przedstawił w Senacie uzasadnienie stanowiska, podkreślając, że ustawa była już wielokreotnie szeroko omawiana - nie jest ona procedowana pośpiesznie, ponieważ prace nad nim trwają już od stycznia 2024 r.

Senator wskazał, że od początku jej procedowania, do ustawy zgłoszono łącznie około 800 uwag, z których każda była przeanalizowana i przepracowana. W jego ocenie obecny kształt ustawy jest kompromisowy, ponieważ rynku kryptoaktyw nie da się uregulować tak, jak sektora bankowego, ze względu na jego cyfrowy i globalny charakter.

Ustawa ma przede wszystkim dawać ochronę wynikającą z polskich i europejskich przepisów, wszystkim podmiotom które chcą działać na tym rynku legalnie.

Kleina odniósł się także do kilku kwestii spornych jak finansowanie organu nadzoru (KNF przez firmy zarejestrowane na polskim rynku. Opłata ma wynosić maksymalnie 0,5%, a pierwszy rok ma być bezpłatny, aby można było sprawdzić faktyczne koszty nadzoru. Dopiero po tym czasie mają zostać ustalone konkretne składki. Dodatkowo, jeżeli dana firma zapłaci zbyt dużo, opłaty w kolejnym roku będą odpowiednio niższe.

Senator wyjaśniał również, dlaczego komisja odrzuciła propozycję prezydenta, aby kontrolę nad decyzjami KNF sprawował sąd administracyjny. Kleina zwrócił jednak uwagę, że sąd administracyjny co do zasady ocenia, czy decyzje organów są zgodne z prawem, a propozycja Karola Nawrockiego wprowadzałaby podwójny system. Komisja uznała, że taka zmiana wymagałaby szerszej dyskusji o roli sądownictwa administracyjnego.

Podsumowując swoje stanowisko, senator powiedział:

To, co można zrobić na tym etapie, wydaje mi się, że ta ustawa to dobrze rozstrzyga, a przyjdzie też czas, że zostanie oceniona. Jeżeli okaże się, że trzeba wprowadzić poprawki i ją zmienić - zliberalizować - będzie to można wówczas wprowadzić. Dzisiaj wydaje się, że powinniśmy raczej dmuchać na zimne.
Kazimierz Kleina, Senator RP

Senator Kleina zaapelował o przyjęcie ustawy bez poprawek.

Podczas dyskusji, senatorowie poruszali sprawę wcześniejszych wet prezydenckich, bezpieczeństwa inwestorów i ryzyka nadużyć na rynku kryptowalut. Senator Sławomir Rybicki pytał, kto mógłby zyskać na ewentualnym kolejnym wecie.

Stanowisko prezydenta ponownie przedstawił szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki. Podkreślił, że projekt prezydencki opierał się na trzech filarach: ochronie klientów, skuteczności regulatora oraz poszanowaniu konstytucyjnych praw przedsiębiorców.

W jego ocenie część rozwiązań zawartych w ustawie może prowadzić do wypychania firm z rynku polskiego do innych państw, co ograniczyłoby realny wpływ polskiego regulatora na ochronę obywateli.

Projekt pana prezydenta w istocie opiera się na projekcie rządowym, to jego fundament.
Szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki

Senatorowie Grzegorz Biernacki i Krzysztof Bieńskowski zgłosili też 16 poprawek prezydenckich, które szerzej opisywaliśmy już na naszych łamach.

Tego dnia Senat odesłał ustawę do Komisji Budżetu i Finansów Publicznych, która dzień później je wszystkie odrzuciła 5 głosami za (i 2 przeciw). Ostatecznie Izba Wyższa parlamentu zgłosowała zgodnie z wnioskiem komisji i przyjęła projekt ustawy bez poprawek. Regulacja teraz trafi na biurko prezydenta.

Komisja rekomenduje przyjąć projekt bez poprawek. W wyniku głosowania ustawa zostala przegłosowana; 57 senatorów zam, 26 przeciw.