Sejm uchwalił rządowy projekt ustawy o kryptoaktywach

Na Sali Plenarnej przedstawiono sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych (KFP) o czterech projektach ustaw o kryptoaktywach: rządowego, prezydenckiego oraz dwóch poselskich (Polski 2050 oraz Konfederacji Wolność i Niepodległość). Sprawozdawcą projektu był poseł Jarosław Urbaniak (Koalicja Obywatelska).

Stawka przyjęcia ustawy jest duża, albowiem wymaga tego unijne rozporządzenie MiCA (Markets in Crypto-Assets). Na jego mocy, od 1 lipca 2026 r. podmioty rynku kryptowalut będą musiały posiadać licencję CASP (Crypto-Asset Service Provider). Jeśli Polska nie wdroży krajowych regulacji w odpowiednim terminie, a co za tym idzie nie ustali organu nadzorczego, polskie firmy działające w sektorze krypto nie będą mogły legalnie działać na europejskim rynku.

Dotychczasowe prace nad ustawą

Przypomnijmy, że w środę (13 maja) Komisja Finansów Publicznych zakończyła prace nad projektami, uznając propozycję rządową za wiodącą i odrzucając większość poprawek zgłoszonych przez Kancelarię Prezydenta oraz Polskę 2050. Ostatecznie komisja przyjęła projekt do dalszych prac parlamentarnych stosunkiem głosów 16 do 14, akceptując tylko jedną zmianę: obowiązek publikowania przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) raportu o rynku kryptoaktywów w Polsce.

W centrum sporu znalazły się przede wszystkim uprawnienia KNF do blokowania rachunków pieniężnych i kryptoaktywów oraz możliwość blokowania domen internetowych podmiotów działających bez wymaganych zezwoleń. Strona prezydencka domagała się silniejszej kontroli sądowej nad decyzjami nadzorczymi i krótszych okresów blokad - żadna z tych propozycji nie uzyskała poparcia większości komisji.

Sprawozdanie z komisji

Jarosław Urbaniak, jako sprawozdawca, przedstawił chronologię prac nad ustawą, podkreślając, że jest to już piąta debata na jej temat, co (w jego ocenie) czyni ją jedną z najdłużej procedowanych ustaw.

Wskazał, że proces legislacyjny rozpoczął się na poziomie europejskim: w październiku 2022 r. kiedy zakończono trilog dotyczący regulacji rynku kryptowalut, w kwietniu 2023 r. Parlament Europejski przyjął rozporządzenie MiCA, a w czerwcu 2023 r. zostało ono opublikowane. Jak zaznaczył poseł, od tego momentu przez dłuższy czas nie prowadzono dalszych prac wdrożeniowych w Polsce.

Dwa lata później rządowy projekt ustawy trafił do Sejmu. Po przejściu ścieżki legislacyjnej został uchwalony, jednak następnie zawetowany przez prezydenta. 5 grudnia 2025 r. Sejm po raz pierwszy próbował odrzucić weto prezydenta. Tego samego dnia premier zwołał tajne posiedzenie, podczas którego przekazano „ważne informacje dotyczące działania rynku kryptowalut w Polsce i Europie”.

Wkrótce potem pojawił się kolejny projekt ustawy. 18 grudnia 2025 r. Sejm uchwalił „złagodzoną wersję”, uwzględniającą uwagi zgłoszone wcześniej przez prezydenta przy wecie. Projekt ponownie spotkał się jednak z wetem głowy państwa, co doprowadziło do drugiego głosowania nad jego odrzuceniem.

Przechodząc do obecnego etapu prac, Urbaniak wskazał, że procedowana jest trzecia próba przyjęcia ustawy. Początkowo w Sejmie pojawiło się pięć projektów (autorstwa PiS, Konfederacji, Polski 2050, prezydenta oraz rządu) jednak projekt PiS został ostatecznie wycofany.

Przemówienia posłów

Agnieszka Kłopotek (PSL) wskazała, że rynek kryptowalut rozwijał się szybciej niż przepisy prawa, co zwiększało ryzyko dla inwestorów i stabilności finansowej. Podkreśliła, że projekt ustawy wprowadza nadzór, wymogi bezpieczeństwa, obowiązki informacyjne oraz regulacje przeciwdziałające manipulacjom rynkowym i praniu pieniędzy. W imieniu klubu PSL wyraziła poparcie dla rządowego projektu ustawy.

Dariusz Wieczorek (Lewica) powiedział: „Myślę, że ta gorąca dyskusja najlepiej pokazuje, iż właściwie chyba przestaliśmy dyskutować o temacie kryptowalut w sposób merytoryczny, a raczej przeszło to w fazę bardzo poważnej politycznej dyskusji i debaty”. Zwrócił tym samym uwagę, że zażarte spory polityczne wokół projektu przesłaniają interes osób, które ustawa ma chronić. Poseł wyraził również poparcie klubu Lewica dla rządowego projektu ustawy.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman również zwrócił uwagę, że projekty ustawy przygotowane przez Polskę 2050, rząd oraz prezydenta są do siebie bardzo podobne. Wydaje się więc,że brakuje gotowości do szerszego dialogu i wypracowania wspólnego stanowiska ponad podziałami politycznymi.

Witold Tumanowicz (Konfederacja) zgłosił 17 poprawek do projektu, uznając go za nadmiernie regulacyjny. Jak wskazał, proponowane zmiany mają zapewnić bardziej „proporcjonalne i racjonalne wdrożenie przepisów” oraz zapobiec „wypychaniu przedsiębiorców z branży kryptowalut za granicę”. Poprawki obejmują:

• zapewnienie legalnie działającym podmiotom dostępu do infrastruktury finansowej
• ograniczenie barier administracyjnych i kosztów funkcjonowania rynku
• wzmocnienie gwarancji prawnych przedsiębiorców i ich klientów
• usunięcie przepisów karnych dublujących istniejące sankcje administracyjne oraz odpowiedzialność przewidzianą w kodeksie karnym
• zapewnenie ciągłości działalności podmiotów oczekujących na decyzję KNF oraz uproszczenie procedur dla firm już funkcjonujących na rynku.

Adam Gomoła (Polska 2050) również przekazał wicemarszałek Sejmu, Monice Wielichowskiej, poprawki proponowane przez Polskę 2050, w tym jedną, która była już przez Izbę przyjęta podczas poprzedniego procedowania ustawy.

Zbigniew Bogucki (Prawo i Sprawiedliwość) również złożył 15 poprawek do projektu ustawy, czyli tyle samo, ile było rozpatrywanych podczas środowego posiedzenia Komisji. Jak zaznaczył, jedna z proponowanych zmian jest tożsama z poprawką zgłoszoną przez Polskę 2050.

W zwiakzu z tym ze zostały zgłosozne poprawki projekt został ponownie odesłany do Komisji Finansów Publicznych, która odbyła się już tego samego dnia.

Przebieg drugiego posiedzenia komisji w tej sprawie

Podczas komisji, Zbigniew Bogucki powielił poprawki prezydenckie, wskazując trzy główne cele proponowanych zmian: zwiększenie ochrony obywateli - konsumentów inwestujących na rynku kryptoaktywów, zapewnienie sprawnego, rzetelnego i faktycznego nadzoru polskiego regulatora (KNF) oraz zabezpieczenie konstytucyjnych praw podmiotów działających na rynku.

Poprawki zgłoszone przez posła Gomołę obejmowały przede wszystkim pięciokrotne obniżenie maksymalnego pułapu opłat za emisję tokenów, co było wskazywane jako ich najważniejszy element. Ponadto zaproponowano usunięcie przepisów odnoszących się do działalności kantorów kryptowalutowych.

Podczas gdy poprawki prezydenckie i Polski 2050 były już omawiane na pierwszej komisji, Konfederacja zaprezentowała swoje pierwszy raz.

Dotyczyły one przede wszystkim zapewnienia licencjonowanym podmiotom rynku kryptoaktywów dostępu do infrastruktury bankowej i usprawnienia procedur przed KNF, likwidacji mechanizmu administracyjnej blokady rachunków klientów, obniżenia i proporcjonalnego dostosowania opłat nadzorczych, ograniczenia ryzyka podwójnego karania poprzez zmiany w systemie sankcji oraz ochrony polskich podmiotów działających na rynku walut wirtualnych poprzez wydłużenie przepisów przejściowych i uproszczenie procedur licencyjnych.

Wszystkie przedstawione poprawki zostały odrzucone, a ustawa trafiła do sejmu na 3 czytanie.

Głosowanie Sejmu

15 maja, podczas posiedzenia Sejmu, przeprowadzono głosowanie nad poprawkami, wobec których komisja wnosiła o odrzucenie - wszystkie 39 z nich zostało odrzuconych. Ostatecznie izba uchwaliła rządowy projekt ustawy w kształcie przedstawionym w Druku nr 2563. : za jej przyjęciem głosowało 241 posłów, przeciw było 200.

O sprawie rozmawialiśmy z wiceministrem cyfryzacji Pawłem Olszewskim: