Od czasu wdrożenia zakazu mediów społecznościowych dla dzieci przez Australię, wiele krajów na świecie podjęło kroki ku wprowadzeniu analogicznych zasad. W tym gronie znalazła się również Polska. Na naszym serwisie opisywaliśmy założenia ustawy, które na początku 2026 roku zaprezentowali posłowie Koalicji Obywatelskiej. Stosowne spotkanie odbyło się także 6 listopada w Ministerstwie Edukacji.
Rozwiązania komercyjne będą musiały spełnić wymogi
Nad ustawą pracują wspólnie Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Cyfryzacji. W środę 18 listopada założeniami dokumentu zajęła się sejmowa Komisja ds. Dzieci i Młodzieży. Jak wyjaśniał podczas posiedzenia wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski, celem regulacji jest nie tylko ochrona dzieci w sieci. Ma ona także pokazać platformom cyfrowym, że nie tylko mogą korzystać z narzędzi do sprawdzenia wieku, ale wręcz będą musiały je wykorzystywać.
„Jest to bezpieczna i prywatna weryfikacja wieku, są zachowane wszelkie standardy prywatności i to co jest ważne jest to jeden standard” – przekazał Standerski.
Do weryfikacji będzie można wykorzystać trzy metody. Na liście znalazły się m.in. mObywatel wraz z mObywatelem Junior, Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej – związana z nim ustawa została przyjęta we wtorek przez Radę Ministrów – oraz rozwiązania komercyjne, spełniające wymogi „w zakresie wiarygodnego źródła danych oraz selektywnego ich ujawnienia”.
„Nie będzie to dotyczyło komunikatorów, nie będzie to dotyczyło innych platform, które nie wymagają na przykład zalogowania do korzystania z tychże platform. Dodatkowo, jeżeli funkcje społecznościowe na danej platformie cyfrowej zostaną wyłączone, wtedy nie będzie mieściła się w definicji serwisu społecznościowego zgodnie z Aktem o rynkach cyfrowych” – wyjaśnił wiceminister cyfryzacji.
Aplikacje umożliwiające weryfikację będą przekazywały platformom tylko informację o wieku użytkownika. Standerski zadeklarował, że architektura rozwiązania jest zaprojektowana w taki sposób, aby dostawca nie mógł zidentyfikować tożsamości osoby weryfikującej wiek. Platformy nie będą mogły również pobierać informacje o wieku automatycznie.
Dzieci są nieświadome zagrożeń w sieci
Z kolei wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer wskazała na niedoskonałości rozwiązań wprowadzonych w Australii. Narzędzia przygotowane przez Ministerstwo Cyfryzacji mają być od nich znacznie skuteczniejsze. Sam próg 15 lat został określony na podstawie przejścia ze szkoły podstawowej do ponadpodstawowej. Jednocześnie w szkole ma się poruszać kwestie związane z cyberbezpieczeństwem, zdrowiem psychicznym, higieną cyfrową czy budowaniem relacji.
Musimy powiedzieć bardzo jasno: stworzyliśmy dzieciom strefę cienia, teraz najwyższy czas wprowadzić zasady, które spowodują, że będą w tej strefie bezpieczniejsze.
Katarzyna Lubnauer, wiceminister cyfryzacji
Według wiceszefowej resortu edukacji, politycy i eksperci wiedzą ile zagrożeń znajduje się w internecie. Dzieci oraz ich rodzice są ich jednak całkowicie nieświadome. Dlatego też nie zdecydowano się na okres przejściowy 13-15 lat. Wprowadzeniu zmian mają towarzyszyć działania profilaktyczne.
„Dzieci (powinny – red.) zdawać sobie sprawę, dlaczego to robimy. Że nie jest to spowodowane chęcią utrudnienia im życia, tylko kwestią ich bezpieczeństwa” – podkreśliła Lubnauer.
Wątpliwości co do skuteczności. Standerski przywołał Sejm ustawodawczy
Podczas dyskusji większość uczestników posiedzenia zgadzała się, że przepisy dotyczące weryfikacji wieku są potrzebne. Kilku posłów zapytało o harmonogram prac nad dokumentem. Według Dariusza Standerskiego, za kilka dni projekt ma zostać opublikowany do celów konsultacji. Z kolei maksymalnie za kilkanaście tygodni projekt ma zostać „formalnie zaprezentowany” przez ministerstwa.
Małgorzata Niemczyk z Koalicji Obywatelskiej zapytała z kolei, w jaki sposób przepisy zmuszą serwisy społecznościowe do realnej weryfikacji wieku. Przypomniała, że dzieci w wieku 9 lat spędzają ok. 5 godzin w sieci. Naruszają również regulaminy platform, które mówią o minimalnym wieku 13 lat, ale realnej weryfikacji nie dokonują. Podobne pytanie, o możliwość obchodzenia przez najmłodszych weryfikacji wieku przy pomocy narzędzi VPN, zadali przedstawiciele Parlamentarnej Rady Młodzieżowej.
Wiceminister cyfryzacji przywołał w odpowiedzi dyskusje o ograniczeniu sprzedaży alkoholu osobom poniżej 18 lat, które toczono w Sejmie w kwietniu 1920 roku. Poseł Ryszard Wojdaliński z Narodowego Zjednoczenia Ludowego zwracał wówczas uwagę, że „tendencja ustawy jest bardzo słuszna, ale czy osiągnie rezultat, jaki zamierzano osiągnąć, nie wiadomo”.
Ostatecznie nasi poprzednicy 106 lat temu uchwalili ustawę ograniczającą sprzedaż alkoholu i mam wrażenie, że dzisiaj jesteśmy w podobnym miejscu. Mówimy o usługach, które oczywiście powinny być dostępne, ale badania wskazują, że powinny być dostępne od jednak określonego wieku i rozważamy, czy te rozwiązania będą będą skuteczne, czy pojawią się przypadki prób obchodzenia tych przepisów i obchodzenia tych narzędzi. Nie ma na świecie chyba ustawy, która miałaby przez całe wieki 100% skuteczność. Po to mamy narzędzia egzekucji, żeby tę skuteczność utrzymywać cały czas na wysokim poziomie.
Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji
Okres przejściowy dużym problemem. Powodem powiązania między osobami
Tymczasem Katarzyna Hernandez z Biura Rzecznika Praw Dziecka dopytywała o możliwą „wersję beta” usługi we współpracy z młodymi, która miałaby pozwolić na uniknięcie powtórzenia historii z Australii. Według Dariusza Standerskiego, możliwość przetestowania rozwiązań technicznych będzie jeszcze na etapie procesu legislacyjnego.
Mikołaj Sołtysik reprezentujący inicjatywę Czysty Start, zadał pytanie dotyczące możliwej zmiany Kodeksu karnego lub Kodeksu wykroczeń w kontekście weryfikacji wieku. Według jego słów, chodzi o sytuację, w której osoba ułatwiałaby założenie konta małoletniemu poniżej progu 15 lat. Według Katarzyny Lubnauer taka opcja nie była rozważana; w projekcie znalazły się „skuteczne metody”, aby odpowiedzialność ponosiły tylko platformy. Tymczasem Dariusz Standerski kategorycznie zaprzeczył, jakoby ktoś inny niż platformy miał ponosić sankcje karne z tytułu ustawy.
„Nie wyobrażamy sobie przestępstwa w postaci pomocnictwa w założeniu konta w mediach społecznościowych” – podkreślił wiceminister cyfryzacji.
Sołtysik zapytał również o objęcie weryfikacją wieku także chatbotów AI. Standerski wyraził chęć systemowego rozwiązania „wielu innych problemów w internecie” – przypomniał m.in., że nie ma narzędzi w zakresie treści nielegalnych czy dezinformacji. Jego zdaniem, w pierwszej kolejności konieczne jest stworzenie systemu, a dopiero potem rozszerzenie go np. o chatboty AI.
Z kolei Zuzanna Rżysko z Fundacji Panoptykon stwierdziła, że weryfikacja wieku w mediach społecznościowych musi być elementem kompleksowej polityki ministerstw. W przeciwnym wypadku może się okazać nie tyle nieskuteczny, co nawet nieszkodliwy. Zapytała jednak dlaczego nie zdecydowano się na okres przejściowy taki, jak w Kids Act.
W odniesieniu do okresu przejściowego Standerski wskazał, że zidentyfikowanie wszystkich połączeń między opiekunami i dziećmi we wszystkich krajach Unii Europejskiej będzie niemożliwe. W przypadku błędnego stwierdzenia będzie się to odbywało ze szkodą dla dziecka. Stąd wniosek resortów, że wprowadzenie okresu przejściowego jest trudniejsze niż jedna granica wiekowa.
„Polska wspólnie z Francją, Danią, Austrią, innymi państwami Unii Europejskiej jest zwolennikiem takiego rozwiązania, jakie dzisiaj przedstawiamy. Do momentu wejścia w życie europejskich przepisów powinny być stosowane rozwiązania krajowe, a polskie rozwiązanie krajowe jest z punktu widzenia technicznego bardzo bliskie rozwiązaniu unijnemu. W związku z czym przejście z jednych przepisów do drugich nie będzie z punktu widzenia użytkownika w żaden sposób uciążliwe” – wyjaśnił wiceminister cyfryzacji.
Meta zachęca do przyspieszania prac Unii. Lubnauer: nie możemy dłużej czekać
Na posiedzeniu komisji pojawił się także Jakub Turowski z zarządu Mety. Jego główne pytanie dotyczyło zamysłu rządu co do projektowanej ustawy. Zwrócił przy tym uwagę na przypadek austriacki, gdzie przedłużenie okresu zawieszenia miało zablokować prace nad analogiczną ustawą prowadzone przez tamtejsze władze. Turowski prosił również o sprecyzowanie, czy zakres ustawy obejmowałby wszystkie platformy wchodzące w definicję funkcjonalną Aktu o rynkach cyfrowych.
Uważamy, że ujednolicone regulacje na poziomie europejskim są najlepszym i najskuteczniejszym narzędziem. Jednocześnie rozumiem frustrację, która wynika z tego, że Bruksela po prostu czasem bywa zbyt wolna. Zachęcam państwo polskie do działania w taki sposób, żeby możliwie przyspieszać Komisję Europejską, żeby ten EU Kids Act wszedł w życie możliwie szybko.
Jakub Turowski, Meta
Wiceminister Katarzyna Lubnauer odparła jednak stwierdzenie przedstawiciela Mety co do dalszego oczekiwania na działania Unii Europejskiej, mówiąc, że Polski „nie stać dłużej na czekanie” na ruch Brukseli. Wskazała przy tym na wyniki testów PISA dla 15-latków, podkreślając, że „nie ma lepszej metody przyspieszania Unii” niż opracowywanie rozwiązań krajowych.
„Mimo tego, że lepiej wypadamy niż wyraźnie lepiej niż średnia europejska, jeśli chodzi o wyniki tych uczniów – w czytaniu ze zrozumieniem czy matematycznych, czy przyrodniczych jesteśmy na czele stawki – to inne zjawiska są wyraźnie niepokojące” – przekazała Lubnauer.
Dariusz Standerski potwierdził z kolei, że w ustawie mowa o definicji platform zawartej w Akcie o rynkach cyfrowych, zaś pełna informacja w tym zakresie będzie ujęta w projekcie ustawy. Resort będzie jednak mógł rozpatrywać doprecyzowanie tej definicji, jeżeli podczas konsultacji zostaną zgłoszone takie uwagi. Nie zgodził się również ze słowami Turowskiego co do przypadku austriackiego; wyjaśnił, że rząd we Wiedniu nie zgodził się ze stanowiskiem Komisji Europejskiej.
Takie stanowisko nie zostało przekazane w żadnym punkcie rządowi Rzeczpospolitej Polskiej w tym zakresie. Nie mamy takich sygnałów ze strony Komisji Europejskiej. Ja poinformowałem Komisję Europejską miesiąc temu o tym, że polski rząd taką ustawę złoży i to będzie również jeden z tematów posiedzenia Rady Unii Europejskiej za dwa tygodnie, gdzie też będziemy to podnosić. W mojej ocenie przepisy krajowe powinny funkcjonować tak długo, dopóki nie wejdą w życie przepisy unijne w tym zakresie.
Dariusz Standerski, wiceminister cyfryzacji



Serwis CyberDefence24.pl otrzymał tytuł #DigitalEUAmbassador (Ambasadora polityki cyfrowej UE). Jeśli są sprawy, które Was nurtują; pytania, na które nie znacie odpowiedzi; tematy, o których trzeba napisać – zapraszamy do kontaktu. Piszcie do nas na: [email protected].