Fałszywe informacje o dronach na hiszpańskiej Wikipedii. Nie wiadomo, kto za tym stoi

We wrześniu 2025 roku, podczas jednego z rosyjskich ataków na Ukrainę, kilka bezzałogowych statków powietrznych wtargnęło w polską przestrzeń powietrzną. Jak informowaliśmy na łamach naszego serwisu, zdarzenie zostało wykorzystane przez rosyjską propagandę. Według narracji, uszkodzenie domu przez drona w Wyrykach-Woli miało być mistyfikacją lub zostać spowodowane amerykańską rakietą.

Prorosyjskie narracje na hiszpańskiej Wikipedii

Kilka miesięcy po zdarzeniu, fałszywe przekazy wciąż są obecne w europejskiej infosferze. Podczas monitoringu zagranicznych wersji Wikipedii, Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK zidentyfikował jeden z nich w artykule dotyczącym tej sprawy na hiszpańskiej Wikipedii.

Według zamieszczonego tekstu, drony Shahed nie mogły zostać wystrzelone z terytorium Rosji, gdyż ich zasięg wynosi 700 km. Ma to świadczyć za tym, że Moskwa nie była odpowiedzialna za przeprowadzenie tego incydentu. Dodatkowo zasugerowano, że operację przeprowadziła Ukraina jako tzw. false-flag w celu eskalacji konfliktu.

Przypomnijmy: kilka dni po wtargnięciu bezzałogowców w polską przestrzeń powietrzną, powiązane z Kremlem media informowały, że polski rząd nie mógł udowodnić ich rosyjskiego pochodzenia. Jedna z powielanych wówczas teorii mówiła właśnie o ograniczonym zasięgu Shahedów.

Fragment nie zawierał źródeł

Według słów Filipa Szulika-Szareckiego, specjalisty ds. analizy kampanii dezinformacyjnych w NASK dla PAP, zmiana nie została wprowadzona przez zarejestrowanego użytkownika. Ponieważ Wikipedia jest wolną encyklopedią, może ją edytować każdy internauta - bez konieczności posiadania konta. Jego brak powoduje jednak, że jako autor zmiany pojawia się adres IP użytkownika.

Szulik-Szarecki zaznaczył również, że o ile manipulacje treściami na Wikipedii mogą być narzędziem dla Rosji, tak nie ma dowodów jednoznacznie wskazujących na sprawców oraz ich intencje. Problem leży również w tym, że opisane fragmenty nie zawierały żadnych przypisów – tymczasem wymogiem encyklopedii jest wskazywanie źródła, z którego pochodzi informacja.

Jak powiedziała rzeczniczka Wikimedia Polska Jolanta Drzewakowska, polska edycja Wikipedii uniemożliwia zamieszczanie źródeł propagandowych dzięki specjalnej liście. Każda próba umieszczenia w artykule odniesienia do Russia Today, Sputnik News czy innego znajdującego się na niej portalu kończy się niepowodzeniem. Zaznaczyła przy tym, że każda wersja encyklopedii posiada swoją autonomię, jednak polscy edytorzy mają być „bezprecedensowo” czujni pod kątem dezinformacji.

/PAP/PM