Watykan sięga po sztuczną inteligencję. Msze Święte z użyciem AI

Choć sztuczna inteligencja jest niewątpliwie wyjątkowym dziełem ludzkiego geniuszu, jest przede wszystkim narzędziem.
Papież Leon XIV

Narzędziem, które już wkrótce będzie wykorzystywane przez Watykan do umożliwienia każdemu wiernemu pełnego uczestnictwa w Mszach Świętych bez względu na język, którym się posługuje.

Komunikat z 17 lutego br. zapowiada wprowadzenie tłumaczenia nabożeństw na aż 60 języków, dzięki czemu uczestnicy będą mogli w pełni przeżywać liturgię, bez ograniczeń wynikających z bariery językowej.

Pragniemy służyć misji, która definiuje centrum Kościoła Katolickiego, powszechnego z samej swojej natury.
Kardynał Mauro Gambetti

Technologia w służbie Słowa Bożego

Wykorzystanie technologii do tłumaczenia nabożeństw w czasie rzeczywistym jest odpowiedzią na potrzeby wiernych, którzy często nie rozumieją przekazu słów liturgii, a co za tym idzie, nie mogą jej w pełni doświadczyć.

Do tej pory msze w Watykanie były tłumaczone za pośrednictwem kanałów radiowych, internetowych lub telewizyjnych, które je transmitowały.

Od 2018 roku wierni mogli również korzystać z aplikacji „Vatican Audio”, oferującej tłumaczenia na pięć języków: hiszpański, angielski, francuski, niemiecki i portugalski, a w przypadku, gdy papież przemawiał w innym języku, także i włoski.

Tym razem pobranie aplikacji nie będzie potrzebne; tłumaczenie ma być dostępne bezpośrednio w mobilnej przeglądarce internetowej, po zeskanowaniu kodu QR umieszczonego przy wejściach do Watykanu. Dodatkowo ma ono obejmować audio i wideo.

Jak podaje portal EuroNews, kardynał Mauro Gambetti, archiprezbiter Bazyliki św. Piotra i wikariusz generalny Państwa Watykańskiego, napisał w oświadczeniu:

Bazylika św. Piotra od wieków przyjmuje wiernych z każdego narodu i mówiących każdym językiem. Udostępniając narzędzie, które pomaga wielu osobom zrozumieć słowa liturgii, chcemy służyć misji, która określa centrum Kościoła katolickiego, z natury powołanego do bycia powszechnym.
Kardynał Mauro Gambetti

Pierwszą transmisją z tłumaczeniem będzie główna uroczystość w Bazylice św. Piotra z okazji 400-lecia jej konsekracji, jednak usługa ma obejmować również wszystkie kolejne nabożeństwa.

Jak działa „inteligentne tłumaczenie”?

Wybraną przez Watykan firmą świadczącą usługi tłumaczeń jest Translated - działająca od 1999 roku firma specjalizująca się w tłumaczeniach wspomaganych przez sztuczną inteligencję.

Spółka wykorzystuje hybrydowy system łączący możliwości sztucznej inteligencji z pracą ludzi. Jak możemy przeczytać na portalu Ardian, integruje ona kontekstowo-adaptacyjny silnik neuronowego tłumaczenia maszynowego ModernMT z siecią zweryfikowanych, rodzimych tłumaczy.

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu przedsiębiorstwo zbudowało rozległą sieć specjalistów i zgromadziło miliony tłumaczeń dokumentów, na których system mógł się uczyć. JNa stronie spółki wyjaśniono, że pozwoliło to maszynom „myśleć” jak profesjonalni tłumacze, co doprowadziło do opracowania Lary - sztucznej inteligencji wspomagającej tłumaczenia, z której teraz będzie korzystał także Watykan.

Lara ma być w stanie analizować pełny kontekst, rozważać różne opcje tłumaczenia, wyjaśniać swoje wybory, a w razie potrzeby poszukiwać dodatkowych informacji. Translated podkreśla, że rozwiązanie działa z „czułością ponad 500 000 profesjonalnych tłumaczy”.

Módlmy się, aby sztuczna inteligencja była zawsze rozwijana w służbie godności osoby ludzkiej oraz abyśmy potrafili mądrze z niej korzystać.
Intencja papieża Leona XIV na czerwiec 2026