Pierwsze miesiące z GSM-R na polskiej kolei. Problemów nie brakuje

Od siedmiu miesięcy na sieci PKP Polskich Linii Kolejowych funkcjonuje system łączności głosowej GSM-R.

Jak wskazywaliśmy na naszych łamach, historia jego wdrażania trwała od ponad 19 lat. Pierwsze odcinki systemu uruchomiono dopiero w grudniu 2025, zaś w marcu dołączyły do nich kolejne linie.

Obecnie funkcjonuje na ok. 1500 km linii kolejowych we władaniu narodowego zarządcy infrastruktury, a także na Pomorskiej Kolei Metropolitalnej. PKP Polskie Linie Kolejowe ogłosiły jednak wiosną, że zamiast wdrożenia GSM-R na dużą skalę, będą przygotowywać się do wdrożenia FRMCS.

Problemy z przełączaniem i zmianami obszarów

W środę 1 lipca odbyło się kolejne, XIV spotkanie Grupy Użytkowników ERTMS działającej przy Prezesie Urzędu Transportu Kolejowego. Na wcześniejszych posiedzeniach głównym tematem było wdrożenie systemu GSM-R. Tym razem wymieniono się doświadczeniami z pierwszych miesięcy pełnej eksploatacji.

Jak wynika z komunikatu UTK, przedstawiciele spółek kolejowych zwracali uwagę na problemy napotkane podczas użytkowania cyfrowej łączności.

W tym gronie znalazły się m.in. zmiana systemu na analogowy, aktualizacja oprogramowania, niedoskonałości przy zmianie obszaru działania GSM-R czy czasowy brak możliwości prowadzenia łączności podczas logowania do sieci.

Urząd zauważył, że niezbędne jest przeprowadzenie uzupełniającej analizy ryzyk eksploatacyjnych systemu cyfrowego. Miałaby się ona odbyć wspólnie z przewoźnikami kolejowymi w oparciu informacje zebrane podczas dotychczasowej eksploatacji GSM-R w Polsce.

Będzie lepsza łączność między maszynistą a kierownikiem pociągu?

W trakcie spotkania poruszono również kwestię łączności między maszynistą i kierownikiem pociągu. Rozwiązaniem mającym ułatwić komunikację ma być możliwość równoległej pracy systemu analogowego oraz cyfrowego w radiotelefonach kabinowych GSM-R/VHF. Zostało ono zaprezentowane podczas posiedzenia Grupy Użytkowników ERTMS.

„Modyfikacja nie wpłynie na zasadnicze cechy konstrukcyjne pojazdu i nie będzie wymagała nowego zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji” – stwierdził Urząd Transportu Kolejowego.

Zaznaczono przy tym, że istnieje konieczność wykazania braku negatywnego wpływu nowych funkcji na negatywne działanie GSM-R oraz określenia, czy istnieje wymóg ponownej certyfikacji składnika interoperacyjności.

Oprócz kwestii związanych z systemami łączności, jednym z tematów był także ETCS – a konkretnie implementacja wskaźników We8 („Wskaźniki jazdy bezprądowej”) i We9 („Wskaźniki jazdy pod prądem”) oraz obsługi sekcji bezprądowych w systemie poziomu 2.

Jeden z producentów ETCS podczas prezentacji tematu zauważył, że dotychczasowa prezentacja sekcji bezprądowych w kabinie maszynisty „nie jest do końca właściwa” i może prowadzić do błędnej interpretacji. Uczestnicy spotkania uzgodnili, że konieczne jest zebranie opinii maszynistów w tej sprawie, a także wypracowanie standardów dotyczących wdrożenia wskaźników w systemie.