Od marca GSM-R na kolejnych liniach kolejowych

Od blisko dwóch dekad na polską kolej wprowadzany jest system GSM-R. Przez wiele lat funkcjonował w pełnym zakresie jedynie na Pomorskiej Kolei Metropolitalnej, gdzie - jak ujawniliśmy na naszych łamach - w kwietniu 2024 roku doszło do pierwszego incydentu na linii wykorzystującej tę technologię.

GSM-R na 1500 km linii kolejowych

W grudniu 2025 roku nastąpił przełom. Wraz z nowym rocznym rozkładem jazdy pociągów 2025/26, łączność GSM-R została oddana do użytku na kilku liniach znajdujących się pod zarządem PKP Polskich Linii Kolejowych. Dodatkowo, tuż przed świętami zakończyły się mediacje spółki z wykonawcą budowy systemu w Prokuratorii Generalnej.

Końcówka zimy przynosi kolejny etap wdrażania technologii na sieci PKP PLK. Według komunikatu narodowego zarządcy infrastruktury, 8 marca GSM-R zostanie uruchomiony w pełnym zakresie na następujących liniach kolejowych:

• LK2, Sulejówek Miłosna – Terespol (granica państwa);
• LK3, Paczkowo – Kunowice (granica państwa);
• LK12, Skierniewice – Łuków;
• LK132, Opole Główne – Wrocław Główny;
• LK273, Wrocław Główny – Wrocław Muchobór;
• LK275, Wrocław Muchobór – Legnica – Miłkowice;
• LK282, Miłkowice – Węgliniec;
• LK295, Węgliniec – Bielawa Dolna (granica państwa).

Oznacza to, że cyfrowy system będzie funkcjonował na prawie całej długości magistrali E20 z Kunowic do Terespola – jedynym wyjątkiem będzie odcinek w aglomeracji warszawskiej – oraz części magistrali E30 od granicy z Niemcami do Opola.

Obecnie na wspomnianych odcinkach trwa eksploatacja wstępna; po docelowym wdrożeniu, łączna długość linii z funkcjonującym GSM-R na sieci PKP PLK wyniesie 1500 km.

VHF do czasu wdrożenia GSM-R lub FRMCS

Jakie będą kolejne działania w sprawie cyfrowego systemu?

Według informacji opublikowanych przez Urząd Transportu Kolejowego, Krajowy Plan Wdrażania TSI Sterowanie przewiduje docelowe objęcie GSM-R ok. 17,6 tys. km linii kolejowych w Polsce.

Pojawienie się nowej łączności na danym odcinku spowoduje eliminację wykorzystania analogowego systemu VHF wraz z Radio-Stopem. Na sieci PKP PLK stare rozwiązanie ma być wykorzystywane do końca 2029 roku – wtedy też mija termin ukończenia projektu budowy infrastruktury systemu ERTMS/GSM-R na liniach zarządzanych przez PKP PLK.

Nie oznacza to jednak całkowitej rezygnacji z łączności analogowej. Ma ona bowiem być wykorzystywana jako łączność manewrowa, a także na liniach nieobjętych wdrożeniem systemu GSM-R do czasu uruchomienia FRMCS.

Niemniej jednak, system cyfrowy uniemożliwi nasłuch korespondencji między maszynistami i dyżurnymi ruchu osobom niepowołanym, jak również wyeliminuje nieuprawnione nadawanie sygnału Radio-Stop.