Ochrona dzieci przed porno. Obywatelski projekt z zamrażarki trafi do kosza?

Temat ochrony dzieci w sieci od wielu lat budzi dyskusje ekspertów i polityków. Na przełomie 2024 i 2025 roku, na ścieżce legislacyjnej pojawiły się dwa projekty ustaw, mających uniemożliwić dzieciom dostęp do pornografii: obywatelski oraz rządowy.

Jak opisywaliśmy na łamach naszego serwisu, jako pierwszy do Sejmu trafił dokument poparty przez ponad 200 tys. Polaków. Jak mówił podczas posiedzenia izby niższej parlamentu 6 marca 2025 roku przedstawiciel Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej Rafał Dorosiński, projekt był wzorowany na rozwiązaniach z państw zachodnich.

Chcą odrzucenia projektu. „Rządowy robi dokładnie to samo”

Sejm zdecydował się wówczas na skierowanie obywatelskiego projektu ustawy do prac w komisjach Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii oraz ds. Dzieci i Młodzieży. Od tamtego czasu zapadła jednak cisza w tej sprawie.

Dopiero 12 marca 2026 roku oba gremia na wspólnym posiedzeniu zajęły się dokumentem.

Według sprawozdania przekazanego przez komisje, Sejmowi rekomenduje się odrzucenie projektu w głosowaniu. Jak mówił na posiedzeniu wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka, strona rządowa zgadza się z autorami inicjatywy, że w sieci powinno być coś więcej niż deklaracja wieku w postaci zaznaczenia kratki.

Wiceszef resortu przyznał jednocześnie, że liczył na rozpatrywanie dokumentu wspólnie z ustawą rządową, która obecnie znajduje się na ostatnim etapie przed Stałym Komitetem Rady Ministrów. Tłumaczyłoby to, dlaczego tak długo komisje czekały na rozpatrzenie obywatelskiego projektu.

„Nie jestem w stanie w imieniu rządu zarekomendować dalszej pracy nad tym projektem ze względu na to, że przedłożone rządowe rozwiązanie robi dokładnie to samo, tyle że w konsultacji ze wszystkimi resortami. Opiera to na mapie funkcjonowania administracji, ale też polskich instytucji odpowiedzialnych za regulację internetu. Chodzi nam o to, aby uchwalić prawo, które wreszcie pozwoli oddzielić polskie dzieci od treści, które nie są dla nich przeznaczone” – wyjaśnił Gramatyka.

„Diabeł tkwi w szczegółach”

Różnic między projektem rządowym a obywatelskim jest kilka. W procedowanym obecnie przez Sejm dokumencie wskazano cztery warianty materiałów pornograficznych, podczas gdy rządowa takiego zapisu nie posiada ze względu na dynamicznie zmieniające się oceny społeczne oraz ewentualne wątpliwości w tym zakresie.

Najważniejszym organem w ustawie obywatelskiej uczyniono z kolei Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. To przy nim miałaby funkcjonować Rada ds. Ochrony Dzieci przed Pornografią w Internecie (organu nie ujęto w projekcie rządowym), i również on miałby prowadzić rejestr stron pornograficznych (w dokumencie resortowym odpowiada za to NASK). Nie zawarto natomiast obowiązku przeprowadzania analizy ryzyka w przypadku systemów weryfikacji wieku.

Przypomnijmy, że z mechanizmu weryfikacji wieku ma również korzystać ustawa wprowadzająca zakaz mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15. roku życia. Założenia projektu w tej sprawie zaprezentowali pod koniec roku posłowie Koalicji Obywatelskiej.