Prezydent proponuje fundusz AI dla Trójmorza i ostrzega przed technologiczną zależnością

Europa Środkowo-Wschodnia potrafi kształcić inżynierów, tworzyć startupy i rozwijać technologie. Problem zaczyna się wtedy, gdy firmy potrzebują pieniędzy na dalszy rozwój. Kapitału szukają za granicą, a wraz z nim poza region mogą przenosić się prawa do technologii i przyszłe zyski.

Właśnie od tego problemu Prezydent RP Karol Nawrocki rozpoczął jedną z najważniejszych części swojego wystąpienia podczas Three Seas Digital Forum, zorganizowanego w ramach Poznańskiego Kongresu Gospodarczego.

Prezydent wystąpił na wydarzeniu wspólnie z prezydentem Słowacji Peterem Pellegrinim. Obaj przywódcy rozmawiali o gospodarczym i technologicznym znaczeniu współpracy trzynastu państw zrzeszonych w ramach Inicjatywy Trójmorza.

Nawrocki podkreślił, że region zamieszkiwany przez ponad 120 mln ludzi nie powinien ograniczać się do roli zaplecza kadrowego i technologicznego dla innych gospodarek.

Musimy odpowiedzieć sobie na fundamentalne pytania, czy pozostaniemy dostawcą talentów i rozwiązań technologicznych dla innych, czy też staniemy się regionem, który sam tworzy, rozwija i skaluje przedsiębiorstwa zdolne do globalnej konkurencji.
Prezydent RP Karol Nawrocki

Jednym z rozwiązań, które zaproponował, jest stworzenie wspólnego mechanizmu finansowania przedsiębiorstw rozwijających sztuczną inteligencję.

Fundusz AI dla Trójmorza. Prezydent przedstawia propozycję

„Warto poważnie rozważyć utworzenie dodatkowego funduszu, funduszu inwestycyjnego AI dla Inicjatywy Trójmorza, opartego na partnerstwie publiczno-prywatnym” – stwierdził Karol Nawrocki w trakcie wydarzenia.

Prezydent wskazał, że państwa regionu dysponują odpowiednimi kadrami inżynierskimi, zapleczem akademickim i rozwijającymi się przedsiębiorstwami technologicznymi. Brakuje jednak wystarczająco silnych mechanizmów finansowania firm, które przeszły już etap startupu i potrzebują kapitału na ekspansję.

To właśnie w takim momencie przedsiębiorstwa często zaczynają szukać inwestorów poza Europą Środkowo-Wschodnią.

„Wraz z kapitałem i własnością intelektualną za granicę trafia również znacząca część tworzonej przez nas wartości gospodarczej” – zaznaczył prezydent.

Nowy fundusz miałby opierać się na współpracy sektora publicznego i prywatnego. Karol Nawrocki nawiązał przy tym do istniejących już mechanizmów finansowania inwestycji w ramach Trójmorza.

Pomysł utworzenia regionalnego funduszu AI pojawiał się już wcześniej w środowisku branży technologicznej.

We wrześniu 2026 roku organizacje zrzeszone w CEE Digital Coalition przedstawiły raport „CEE AI Challenger 2026”, w którym rekomendowały stworzenie funduszu CEE AI Fund. Miałby on wspierać przedsiębiorstwa technologiczne, szczególnie te wymagające większych nakładów na rozwój i skalowanie działalności.

Prezydencka propozycja to polityczne poparcie dla postulatów formułowanych wcześniej przez przedstawicieli biznesu.

Polska ma problem z wdrażaniem AI

Karol Nawrocki zwrócił uwagę na wyraźną różnicę pomiędzy potencjałem technologicznym regionu a wykorzystaniem sztucznej inteligencji przez przedsiębiorstwa.

Przywołał dane Eurostatu za 2025 rok. W całej Unii Europejskiej z technologii AI korzystało 20 proc. przedsiębiorstwzatrudniających co najmniej 10 osób. Tymczasem w Polsce odsetek ten wynosił zaledwie 8,4 proc.

Jeszcze niższy wynik odnotowano w Rumunii – 5,2 proc. Zbliżony poziom osiągnęła Bułgaria – 8,5 proc. Z kolei Słowacja, której prezydent uczestniczył w poznańskim forum, osiągnęła 18 proc.

Polska należała więc do grupy państw o najniższym poziomie wykorzystania AI w przedsiębiorstwach w całej Wspólnocie.

Prezydent zaznaczył, że największe trudności mogą dotyczyć małych i średnich firm, które nie mają takich możliwości organizacyjnych i kapitałowych jak duże koncerny.

„Musimy zatem integrować sztuczną inteligencję z naszym przemysłem, rozwijać własne rozwiązania i zwiększać produktywność całej gospodarki” – podkreślał, wskazując na konieczność wspierania MŚP we wdrażaniu AI.

A stawka jest wysoka. Prezydent pyrzpomniał szacunki przywołane przez CEE Digital Coalition, zgodnie z którymi wykorzystanie sztucznej inteligencji może uwolnić w Europie Środkowej od 280 do 700 mld europotencjalnej wartości gospodarczej.

Źródłem tych wyliczeń jest analiza McKinsey opublikowana w czerwcu 2026 roku. Jej autorzy wskazują, że największe korzyści mogą pojawić się nie tylko w sektorze nowych technologii, ale również w przemyśle, handlu, logistyce i innych tradycyjnych gałęziach gospodarki.

Bez energii nie będzie sztucznej inteligencji

Prezydent wymienił cztery podstawowe zasoby potrzebne do budowy konkurencyjnego sektora sztucznej inteligencji: 

• moce obliczeniowe,
• energię, 
• dane,
• talenty.

Zwrócił przy tym uwagę, że samo posiadanie specjalistów i przedsiębiorstw technologicznych nie wystarczy, jeżeli nie będą one miały dostępu do infrastruktury umożliwiającej rozwijanie i wykorzystywanie zaawansowanych modeli.

„Nie możemy rozwijać konkurencyjnej infrastruktury cyfrowej bez dostępu do przystępnej cenowo i niezawodnej energii” – podkreślił Nawrocki.

W praktyce oznacza to powiązanie polityki technologicznej z bezpieczeństwem energetycznym.

Rozwój centrów danych, superkomputerów i infrastruktury AI wymaga bowiem nie tylko kosztownych procesorów, ale również stabilnych dostaw energii i odpowiednich możliwości przyłączeniowych.

Prezydent odniósł się w tym kontekście do europejskich inwestycji w sztuczną inteligencję.

Unia Europejska rozwija sieć 19 fabryk AI, a Komisja Europejska uruchomiła program zakładający powstanie do siedmiu gigafabryk sztucznej inteligencji.

Mają one zapewniać przedsiębiorstwom, uczelniom i instytucjom dostęp do infrastruktury potrzebnej do trenowania i wykorzystywania zaawansowanych modeli.

„Państwa Trójmorza muszą być aktywnymi uczestnikami tych przedsięwzięć, zarówno na etapie ich planowania, rozwoju, jak i późniejszego nimi zarządzania” – mówił Karol Nawrocki.

Suwerenność cyfrowa, ale bez izolacji

Z perspektywy cyberbezpieczeństwa szczególnie istotna była część wystąpienia Prezydenta poświęcona zależności od zewnętrznych dostawców.

„Dla państw Trójmorza odporność technologiczna jest elementem odporności gospodarczej i bezpieczeństwa narodowego. Musimy ograniczać nadmierne uzależnienie od pojedynczych dostawców i rozwijać własne zdolności” – podkreślił prezydent.

Uzależnienie od ograniczonej liczby dostawców może mieć konsekwencje wykraczające poza koszty zakupu oprogramowania czy usług chmurowych. Może wpływać również na ciągłość działania organizacji, dostęp do technologii oraz możliwość samodzielnego zarządzania strategicznymi systemami.

Nawrocki zastrzegł jednocześnie, że zwiększanie samodzielności technologicznej nie powinno oznaczać odcinania się od zagranicznych partnerów.

Nie oznacza to jednocześnie izolacji. Naszym celem powinna być otwarta suwerenność cyfrowa, zdolność do dokonywania świadomych wyborów, dywersyfikowania zależności i współpracy z zaufanymi partnerami.
Prezydent RP Karol Nawrocki

W tym kontekście wskazał na koncepcję Trusted Connectivity, czyli rozwijania bezpiecznych i opartych na zaufaniu połączeń oraz współpracy technologicznej. Wymienił tu Stany Zjednoczone, Japonię i innych strategicznych partnerów Trójmorza.

Ta wizja zakłada nie pełną niezależność od zagranicznych technologii, lecz większą możliwość wyboru dostawców i ograniczania ryzyka nadmiernej koncentracji.

Przeregulowana Europa

Kolejnym elementem wystąpienia była krytyka nadmiernych obciążeń regulacyjnych.

Prezydent zwrócił uwagę, że rozwój technologii wymaga stabilnego otoczenia prawnego, a przedsiębiorstwa nie powinny funkcjonować w warunkach nieustannych zmian przepisów.

Europa musi zadbać o to, aby jej ambicje regulacyjne nie wyprzedzały jej możliwości technologicznych.
Prezydent RP Karol Nawrocki

Według Karola Nawrockiego, państwa Trójmorza powinny wypracowywać bardziej skoordynowane stanowisko w europejskiej debacie o gospodarce cyfrowej.

Trójmorze jako jeden rynek technologiczny. Polska chce wykorzystać G20

Ostatnia część wystąpienia dotyczyła międzynarodowej pozycji państw Europy Środkowo-Wschodniej. Prezydent przekonywał, że traktowanie regionu jako zbioru niewielkich, odrębnych rynków ogranicza możliwości rozwoju przedsiębiorstw.

„Powinniśmy przestać myśleć o naszych państwach jako o 13 odrębnych rynkach technologicznych. Powinniśmy zacząć myśleć o Trójmorzu jako o jednej strategicznej przestrzeni innowacji” – powiedział.

Prezydent powiązał tę koncepcję z obecnością Polski w pracach grupy G20 i deklarował, że chce wykorzystywać udział Polski w G20 do przedstawiania perspektywy całej Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej, szczególnie w dyskusjach dotyczących sztucznej inteligencji, energetyki i infrastruktury cyfrowej.

Inicjatywa Trójmorza musi stać się czymś więcej niż politycznymi ramami współpracy regionalnej. Powinna być platformą mobilizowania kapitału, łączenia przedsiębiorstw, rozwijania infrastruktury i przyspieszania innowacji.
Prezydent RP Karol Nawrocki