Nie musimy wszystkiego sami produkować. Jak budować cyfrową suwerenność Polski

Cyfrowa suwerenność nie oznacza technologicznej samowystarczalności. Jak przekonywał podczas Cyber24Days wiceprezes Asseco, nawet najbardziej rozwinięte państwa korzystają z zagranicznych rozwiązań informatycznych. Kluczowe jest jednak to, kto sprawuje kontrolę nad strategicznymi systemami, ich architekturą i bezpieczeństwem.

– Samowystarczalność i suwerenność to są dwa różne terminy – podkreślał Andrzej Dopierała.

Jego zdaniem Polska nie musi opracowywać własnych systemów operacyjnych, baz danych czy wszystkich komponentów infrastruktury IT. Powinna natomiast samodzielnie określać standardy architektoniczne, bezpieczeństwa i interoperacyjności oraz wiedzieć, kto odpowiada za wykorzystywane technologie. – Musimy być właścicielami architektury. Musimy się zdecydować, jakie standardy obowiązują – zaznaczył.

Ile jesteśmy gotowi zapłacić za suwerenność?

Jednym z najważniejszych dylematów jest wybór między zakupem gotowego zagranicznego oprogramowania a zleceniem stworzenia systemu polskiej firmie.

Pierwsze rozwiązanie zwykle oznacza niższe koszty, szybsze wdrożenie i mniejsze ryzyko projektowe. Drugie wymaga większych nakładów, ale pozwala zachować większą kontrolę nad technologią i jej rozwojem. – Pytanie jest, ile jesteśmy gotowi zapłacić za tę suwerenność – mówił Andrzej Dopierała.

Problem nabiera szczególnego znaczenia w przypadku systemów wykorzystywanych przez wojsko i instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa.

Dopierała zaznacza, że w sytuacji kryzysowej zagraniczny dostawca może w pierwszej kolejności obsługiwać własne siły zbrojne. Polska, pomimo posiadania umowy i korzystania z tego samego rozwiązania, może znaleźć się dalej w kolejce do uzyskania wsparcia.

Niższa cena zakupu nie zawsze oznacza więc mniejsze ryzyko. Dlatego decyzje dotyczące strategicznych technologii powinny uwzględniać nie tylko koszty, ale również bezpieczeństwo dostaw, niezależność i możliwość utrzymania systemów podczas kryzysu.

Zdaniem przedstawiciela Asseco państwo powinno szerzej wykorzystywać potencjał krajowego sektora informatycznego. Część strategicznych systemów musi pozostawać pod bezpośrednią kontrolą instytucji publicznych, jednak wiele projektów mogłoby być realizowanych przez polskie przedsiębiorstwa.

– Jak najwięcej powinno być zlecane do sektora prywatnego, ale do polskiego sektora prywatnego – przekonywał.

Szczególną rolę może odegrać wojsko. Rozmówca przypomniał, że wiele zagranicznych firm technologicznych rozwijało się dzięki zamówieniom realizowanym dla sił zbrojnych własnych państw. Wymagający klient pozwalał im doskonalić produkty, zdobywać referencje i wchodzić na międzynarodowe rynki.

Podobny model mógłby pomóc rozwijać polskie przedsiębiorstwa, zwiększać eksport i zatrzymywać wysoko wykwalifikowanych specjalistów w kraju.

Warunkiem jest jednak jakość. Jak zaznaczał przedstawiciel Asseco, rozwiązania powinny być wybierane dlatego, że są jednocześnie dobre i polskie, a nie wyłącznie ze względu na kraj pochodzenia.