Paryż i Berlin zacieśniają sojusz. Wojsko, satelity i cyfrowa suwerenność

17 lipca w Nörvenich Niemcy, oprócz zawarcia porozumienia z Polską, zawarły też wspólną deklarację z Francją – zobowiązując się do wspólnych działań na rzecz bezpieczeństwa i obronności. 

”W obliczu wojny i nasilających się zagrożeń hybrydowych na naszym kontynencie, licznych kryzysów w naszym sąsiedztwie oraz trudnej sytuacji geopolitycznej wynikającej z dynamiki relacji między wielkimi mocarstwami, Niemcy i Francja są zdecydowane wzmocnić bezpieczeństwo Europy i obszaru euroatlantyckiego, a także przyczyniać się do budowania międzynarodowego porządku opartego na zasadach.” – czytamy w pierwszych słowach dokumentu..

Dokument został podzielony na sześć głównych części. Pierwsze trzy dotyczą ogólnych zasad francusko-niemieckiej współprac: koordynacji strategicznej, wzmacniania europejskiego filaru NATO i rozwój wspólnych zdolności obronnych. Pozostałe trzy części odnoszą się do konkretnych kierunków polityki zagranicznej: wojny Rosji przeciwko Ukrainie, sytuacji wokół Iranu oraz stabilności Libanu.

Wojskowy wymiar deklaracji

Najważniejszym elementem francusko-niemieckiej współpracy wojskowej jest wspólny rozwój wojskowych rozwiązań. Państwa zapowiadają ściślejszą współpracę w zakresie odstraszania, obrony powietrznej i wspólnych ćwiczeń.

Pierwszym krokiem ma być rozmieszczenie francuskich samolotów Rafale w niemieckiej bazie w Nörvenich, Niemieckie wojsko za to, jeszcze w 2026 roku weźmie udział we francuskich ćwiczeniach nuklearnych (w roli konwencjonalnej). Ponadto, brygada Francusko-Niemiecka ma uczestniczyć w ćwiczeniach NATO razem z Wielonarodowym Korpusem Północno-Wschodnim w Szczecinie, a wspólna eskadra transportowa w Évreux ma osiągnąć pełną gotowość operacyjną do końca 2026 roku.

Oba państwa chcą też rozwijać wspólny standard dla europejskich samolotów bojowych i dronów, kontynuować prace nad przyszłym systemem czołgów MGCS, badać pociski o zasięgu około 2500 kilometrów i współpracować przy europejskiej obronie przed rakietami balistycznymi. Zapowiedziano też rozwój wojskowych systemów satelitarnych, rozpoznania z kosmosu i wykorzystanie rakiet Ariane 6 do wynoszenia satelitów wojskowych.

Francja i Niemcy budują cyfrową obronę

W deklaracji sprawy związane z cyberbezpieczeństwem stanowią część szerszej współpracy wojskowej obydwu państw. Dlatego też, jednym z pierwszych wymienionych założeń jest stworzenie standardów, dzięki którym europejska wojskowa infrastruktura lotnicza (drony, samoloty systemy dowodzenia) będzie mogła sprawnie wymieniać informacje pomiędzy jej elementami. Otwartą i modułowa budowa systemy ma umożliwić dodawanie nowych ogniw bez konieczności przebudowy całości. Wspólne interfejsy mają natomiast sprawić, że rozwiązania różnych producentów i państw będą ze sobą współpracować.

Francja i Niemcy rozważają też połączenie systemu IRIS² z przyszłą niemiecką siecią satelitów. Jest to projekt Unii Europejskiej, który ma zapewnić państwom członkowskim szybszą i bezpieczniejszą łączność satelitarną, tworząc tym samym zintegrowane systemy – na wzór tych w lotnictwie.

W porozumieniu przewidziano także dalszy rozwój inicjatywy JEWEL –  obejmującej satelity, urządzenia naziemne i centra dowodzenia systemu wczesnego ostrzegania przed atakami rakietowymi. Z założeniem rozszerzenia jej w przyszłości o kolejne państwa.

Państwa te mają także w planach zbadanie możliwości stworzenia wspólnej europejskiej infrastruktury cyfrowej dla obronności – można powiedzieć na wzór Palantira. Miałaby ona umożliwiać bezpieczne przechowywanie, przesyłanie i analizowanie danych, a także wykorzystywać sztuczną inteligencję (w tym francuski system Arcadia) i rozwiązania chmurowe rozwijane w obydwu państwach.

Cztery państwa, trzy kierunki

W dokumencie szczególne miejsce zajęły cztery państwa, wobec których Niemcy i Francja przyjmują wspólną strategię.

Wobec Ukrainy podjęły one decyzje dalszego wspierania jej obrony przed rosyjską agresją. Zapowiadają dostawy i finansowanie sprzętu wojskowego, wspólną produkcję uzbrojenia, rozwój broni dalekiego zasięgu i obrony przeciwlotniczej, a także udział w przyszłych gwarancjach bezpieczeństwa.

W sprawie Iranu oba państwa domagają się, aby nie dopuścić do zdobycia przez niego broni jądrowej, oraz wzywają Teheran do wpuszczenia inspektorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej do wszystkich obiektów nuklearnych. Popierają również przywrócenie swobodnej żeglugi przez cieśninę Ormuz i deklarują gotowość do udziału w międzynarodowej misji wojskowej w tym rejonie.

Wobec Libanu wspólna strategia zakłada wzmocnienie władz państwowych i armii, rozbrojenie Hezbollahu oraz przeprowadzenie pilnych reform gospodarczych i finansowych.

Technologiczna suwerenność w praktyce

Mimo że jest to deklaracja bilateralna, francusko-niemieckie partnerstwo zostało w niej przedstawione jako narzędzie służące wzmocnieniu NATO i Unii Europejskiej. Francja już od pewnego czasu odgrywa w tej dziedzinie rolę inicjatora, konsekwentnie opowiadając się za zwiększeniem technologicznej suwerenności Europy.

Na naszych łamach opisywaliśmy decyzję o stopniowym przechodzeniu francuskiego kontrwywiadu na rozwiązania krajowe. Technologia rozwijana przez francuską firmę ChapsVision ma znaleźć też zastosowanie w niemieckich służbach wywiadowczych. Podobny kierunek widać na poziomie administracji publicznej, gdzie Francja ogranicza zależność od zagranicznych platform, jak Microsoft Teams, i rozwija własne narzędzia.

Obydwa państwa stają się więc swego rodzaju, siłą napędową europejskiej suwerenności technologicznej. Nie ograniczają się bowiem do politycznych deklaracji, a faktycznie wdrażają europejskie rozwiązania, przecierając w ten sposób szlaki pozostałym członkom UE i Sojuszu.