Wyłączenie Internetu w Iranie ujawnia struktury reżimu

Mechanizm wyłączania Internetu w Iranie od lat uruchamiany jest w momentach napięć społecznych, protestów i kryzysów politycznych.

Tym razem różni się on jednak skalą oraz precyzją działań lokalnych władz. Nie chodzi tylko o odcięcie od zagranicznych usług czy komunikatorów. Blokada dotyka również telefonii komórkowej i podstawowych kanałów łączności, pozostawiając społeczeństwo w niemal całkowitej izolacji informacyjnej.

Protesty w Iranie. Władza próbuje uciszyć społeczeństwo

Protesty w kraju nasiliły się po załamaniu kursu irańskiego riala. W 2025 i na początku 2026 r. inflacja ogólna przekraczała regularnie 40–50%, z dotkliwymi wzrostami cen żywności nawet powyżej 70%, co drastycznie obniża realne dochody gospodarstw domowych i siłę nabywczą społeczeństwa.

Próby siłowego tłumienia protestów przez aparat bezpieczeństwa jedynie spotęgowały napięcia, dlatego władze zdecydowały się na odcięcie Internetu jako narzędzie ograniczania koordynacji demonstracji, przepływu informacji i dokumentowania represji.

Decyzja zapadła w warunkach rosnącej presji międzynarodowej, spotęgowanej słowami prezydenta USA Donalda Trumpa, który ostrzegał Iran przed konsekwencjami w razie kontynuacji śmiertelnych represji wobec protestujących.

Aktualnie retoryka Trumpa wobec protestów uległa złagodzeniu. Jak podaje Financial Times, prezydent miał otrzymać „zapewnienia dotyczące zaprzestania zabijania w Iranie”.

Jednocześnie Trump nie wyklucza użycia siły militarnej. Z artykułu dowiadujemy się także o wycofaniu przez USA części personelu z dowództwa w Katarze.

Jak państwo może wyłączyć Internet?

Państwo może wyłączyć internet w całym kraju, jeśli ma kontrolę nad kluczową infrastrukturą i operatorami.

Internet nie jest jedną siecią, tylko zbiorem operatorów, punktów wymiany ruchu i połączeń zagranicznych. Rząd może nakazać operatorom odcięcie ruchu międzynarodowego albo jego silne filtrowanie. Najczęściej robi się to przez manipulację protokołem BGP, który odpowiada za kierowanie ruchu między sieciami.

Iran regularnie wyłącza Internet podczas protestów. Często działa tylko krajowa sieć i państwowe serwisy, a komunikacja ze światem zewnętrznym jest zablokowana. Podobne wyłączenia miały miejsce m.in. w Egipcie (2011), Mjanmie oraz Indiach, które lokalnie odcinają Internet.

Nowe możliwości wywiadowcze

Paradoksalnie masowe wyłączenie internetu tworzy unikalne warunki do analizy aktywności państwa w cyberprzestrzeni.

Jak podaje portal CSO, zredukowanie tzw. szumu sieciowego sprawia, że każdy widoczny pakiet pochodzący z irańskich adresów IP zyskuje znacznie większe znaczenie. Dla zespołów SOC, analityków Cyber Threat Intelligence i grup APT, oznacza to możliwość bardziej precyzyjnego mapowania infrastruktury kontrolowanej przez reżim.

W zwykłych warunkach ruch generowany przez miliony użytkowników, urządzenia IoT i systemy komercyjne skutecznie maskuje operacje aktorów państwowych. Podczas blackoutów ten naturalny bufor znika. W sieci pozostaje niemal wyłącznie aktywność systemów rządowych, wojskowych, operatorów infrastruktury krytycznej oraz podmiotów dysponujących alternatywnymi kanałami łączności (satelitarne, dedykowane linie itp.).

Jednocześnie należy wyraźnie zaznaczyć ograniczenia takiej analizy. Najbardziej zaawansowane irańskie grupy APT od lat operują w oparciu o rozproszoną, globalną infrastrukturę, wykorzystując serwery proxy, zagraniczne zasoby chmurowe, wynajęte botnety oraz techniki fałszywej atrybucji.

W rezultacie rzeczywista aktywność ofensywna tylko sporadycznie pochodzi bezpośrednio z terytorium Iranu. Dane pozyskiwane w trakcie blackoutów mają zatem przede wszystkim wartość kontekstową i wzorcową.