Sędziowie będą pracować z AI? Polska technologia przejdzie test

Polska sztuczna inteligencja ma pomóc sędziom w codziennej pracy. Ministerstwo Cyfryzacji i Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) podpisały list intencyjny o wykorzystaniu modelu językowego PLLuM w sądownictwie administracyjnym. 

Zanim jednak powstanie narzędzie dostosowane do potrzeb sądownictwa, NSA przetestuje Asystenta Urzędniczego AI, rozwijanego przez Ministerstwo Cyfryzacji z myślą o administracji publicznej.

Najpierw pilotaż

W pilotażu weźmie udział 30 pracowników sądu. Sprawdzą oni, czy sztuczna inteligencja potrafi sprawnie streszczać dokumenty, porównywać ich treść i wyszukiwać odpowiednie przepisy. System będzie też testowany pod kątem przygotowywania projektów pism i anonimizacji.

Doświadczenia z pilotażu posłużą do stworzenia Asystenta AI Sędziego Sądu Administracyjnego, który będzie już uwzględniał specyfikę pracy sędziów i ich asystentów.

Niemniej, jak podkreśla wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, „na końcu każdego procesu zawsze musi stać człowiek” – materiały przygotowane przez AI będą musiały być sprawdzone i zatwierdzone przez sędziego.

Współpraca przewiduje też rozwijanie samego modelu. NSA udostępni NASK orzeczenia zgromadzone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, które posłużą doskonaleniu narzędzi AI.

Polska technologia zamiast zagranicznych rozwiązań

Podstawą projektu będzie PLLuM, czyli rodzina polskich modeli językowych od rozwijanych 2023 roku na zlecenie Ministerstwa Cyfryzacji, z inicjatywy konsorcjum sześciu krajowych instytucji naukowych. 

Publicznie udostępniono go w lutym 2025 roku. Od tego czasu technologia znalazła zastosowanie m.in. w aplikacji mObywatel, gdzie pomaga użytkownikom uzyskiwać informacje o usługach publicznych. Jest też testowana przez samorządy. W Gdyni wspiera wyszukiwanie urzędowych dokumentów, a w Poznaniu ułatwia pracownikom udzielanie odpowiedzi mieszkańcom.

Wdrożenie w sądownictwie jest kolejnym krokiem w wykorzystaniu rodzimej technologii w instytucjach państwowych i szansą na jej dalsze doskonalenie.

Na razie nie podano terminu uruchomienia gotowego asystenta dla sędziów. Jego ostateczne funkcje będą zależeć od wyników pilotażu.