Ostra odpowiedź TikToka na raport NASK: „Rozpowszechnianie mistyfikacji”

We wtorek 21 lipca br. NASK zaprezentował raport dotyczący manipulacji algorytmami na TikToku w celu wpływania na obraz Chin w oczach polskich użytkowników.

Jak opisywaliśmy na naszych łamach, zdaniem autorów przejrzystość działania algorytmów platform ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa informacyjnego, a sposób ich funkcjonowania może wpływać na opinię użytkowników wobec danego kraju.

Obiektywna ocena materiałów jest „niemożliwa”?

Z przedstawionymi w dokumencie wynikami analizy nie zgadza się jednak sam TikTok.

Gdy zapytaliśmy platformę o stanowisko wobec publikacji, usłyszeliśmy, że zawarte w raporcie wnioski zostały wyciągnięte „z wysoce spekulatywnych i teoretycznych argumentów”. Zachowanie kont testowych ma z kolei nie odzwierciedlać doświadczeń typowego użytkownika: angażują się one w pojedynczy temat, podczas gdy odbiorcy „eksplorują i są im wyświetlane zróżnicowane treści”.

Autorzy wprost przyznają w podsumowaniu, że nie są w stanie rozstrzygnąć, czy wyniki wyszukiwania wynikają z aktywnej interwencji algorytmu, czy po prostu z organicznej ilości treści dostępnych w sieci. Pokazywanie istniejących, publicznie opublikowanych materiałów nie stanowi dowodu na to, że silnik rekomendacyjny aktywnie faworyzuje lub promuje określone agendy polityczne.
Stanowisko TikToka wobec raportu NASK

Według TikToka, interpretacja obecności oraz braku treści krytycznych jako dowodu na manipulację w ramach metodologii ma uniemożliwiać przeprowadzenie obiektywnej oceny materiałów.

Dokument interpretuje bowiem przypadek dominacji treści krytycznych lub neutralnych w tematach masakry na placu Tiananmen lub Tajwanu jako wentyl bezpieczeństwa, a nie dowód na neutralność serwisu.

Próba za mała do wyciągnięcia jednoznacznych wniosków

Chińska platforma uważa, że raport „wydaje się zawierać poważne luki metodologiczne”.

Różnica między treściami krytycznymi oraz prochińskimi (0,57 proc.) w krytycznych kwestiach jak prawa człowieka w Chinach ma być znacznie mniejsza niż margines błędu przyjęty w badaniu wynoszący 3,765 proc.

Dokument ma również nie podawać wskaźników rzetelności oceniania między sędziami, jak np. wskaźnik Kappa Cohena, przez co kategoryzacja wydźwięku jest otwarta na subiektywną interpretację, zaś próba oparta na sześciu nowych kontach testujących 20 pierwszych wyników wyszukiwania ma nie być w stanie „uchwycić złożoności ani różnorodności rekomendacji” pokazywanych użytkownikom w Polsce.

„Sami autorzy przyznają, że tak mała próba jest niewystarczająca do wyciągnięcia jednoznacznych wniosków na temat całości treści dostępnych na platformie” – podkreśla platforma w odpowiedzi dla naszej redakcji.

TikTok: żaden rząd nie ma wpływu na pozycjonowanie treści

Instytutowi zarzucono zawarcie szeregu nieścisłości w raporcie i rozpowszechnianie mistyfikacji na temat TikToka oraz jego relacji z Pekinem.

W stanowisku zaznaczono, że żaden rząd nie ma wpływu na sposób pozycjonowania treści, co ma być możliwe dzięki niezależnemu działaniu silnika rekomendacji, rząd Chin nie posiada w nim udziałów, zaś zasady integralności i autentyczności mają nie zezwalać na skoordynowane próby wpływania na opinię publiczną lub jej kształtowania.

TikTok deklaruje chęć współpracy z NASK

Platforma dodatkowo wskazała, że systemy rekomendacji stanowią trzon wielu codziennych usług, ponieważ „ludzie chcą oglądać treści dla nich istotne” – należy wobec tego zapewnić, aby treści nie były powtarzalne.

Zadeklarowano przy tym, że sposób rekomendacji różnorodnych materiałów jest „stale udoskonalny”.

TikTok jest platformą oferującą szeroki wachlarz treści i twórców do odkrycia, a jego system rekomendacji został zaprojektowany tak, aby odzwierciedlał preferencje użytkowników i zapewniał spersonalizowane wrażenia. Przegląd wymienionych w raporcie tematów ukazuje obecność szerokiej gamy treści i perspektyw na platformie, w tym opinii krytycznych. TikTok nie zezwala żadnemu rządowi na wywieranie wpływu na swój model rekomendacji ani na jego modyfikowanie.
Rzecznik TikToka

_„Pozostajemy w pełnej gotowości do współpracy z NASK oraz do szczegółowej ewaluacji wyników raportu. Zarówno nasza dotychczasowa współpraca, jak i inne raporty przedstawiane przez NASK są jasnym dowodem na naszą otwartość i proaktywność – cechy, za które sam NASK doceniał nas w przeszłości”* – stwierdził TikTok w stanowisku dot. raportu Instytutu.