Dzieci nie są świadome zagrożeń w sieci. Prezes UODO apeluje do Barbary Nowackiej

Od września obecna w polskich szkołach edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowa. Część zagadnień poruszanych podczas zajęć ma dotyczyć świata cyfrowego, w tym ochrony danych osobowych i prywatności.

Pismo w tej sprawie do minister edukacji Barbary Nowackiej wystosował Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Mirosław Wróblewski. Stwierdził w nim, że o ile informacje na ten temat już są w podstawach programowych, to nie powinno się na tym poprzestać.

Dzieci nieświadome zagrożeń

Jak czytamy w dokumencie, konieczne jest rozwinięcie i większe wyeksponowanie treści związanych z danymi osobowymi w przedmiotach szkolnych. Najmłodsi nie są bowiem świadomi zagrożeń, które napotykają w sieci.

Udostępnianie danych osobowych w grach, instalowanie złośliwych aplikacji, tworzenie fałszywych profili na ich dane czy klikanie w podejrzane linki są niestety codziennością i pokazują, jak bardzo dzieci są podatne na ataki phishingowe.

Problemem są również kradzieże tożsamości małoletnich – co przy ich nieświadomości może zostać wykryte dopiero po latach – a także deepfake’i oraz materiały deepnude.

„Sprawa zamieszczenia w internecie zdjęcia nagiej uczennicy wygenerowanego z użyciem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) przez jej szkolnych kolegów, czy zamieszczenie zdjęcia nagiej nauczycielki pod jej postem w mediach społecznościowych są wymownym przykładem, jak w niewłaściwych rękach technologia ta może być niebezpieczna. Stąd potrzeba zwrócenia szczególnej uwagi na ochronę danych osobowych podczas korzystania z tego narzędzia” – zwrócił uwagę Wróblewski.

Prezes UODO przypomniał również statystyki dotyczące obecności dzieci w świecie wirtualnym z raportu „Internet Dzieci”. 800 tys. najmłodszych w wieku 7-12 lat korzysta z TikToka, przeszło 700 tys. jest użytkownikami Messengera, zaś 500 tys. – Facebooka. Z kolei prawie milion badanych dzieci co najmniej raz odwiedziło serwis pornograficzny.

Zagadnienia ochrony danych elementem „prewencji systemowej”

Potrzeby dzieci w zakresie wiedzy o świecie cyfrowym zauważane są również poza granicami Polski – i mają „współgrać” z założeniami tegorocznej reformy. Sprawy związane z bezpieczeństwem i nowymi technologiami pojawiają się m.in. w Kalifornii, Portugalii, Irlandii, Australii czy Wielkiej Brytanii.

„Jestem głęboko przekonany, że edukacja zdrowotna jako przedmiot obowiązkowy stwarza wyjątkową okazję do wzmocnienia świadomości młodych ludzi w zakresie prawa do prywatności, bezpiecznego funkcjonowania w sieci oraz ochrony danych osobowych, w tym danych szczególnej kategorii, jakimi są dane dotyczące zdrowia fizycznego i psychicznego” – podkreślił Wróblewski w piśmie do minister Nowackiej.

Wprowadzenie obowiązkowego przedmiotu edukacja zdrowotna stwarza okazję do tego, aby treści związane z ochroną danych osobowych zostały wyraźnie wyeksponowane. (...) Trwałe i systemowe uwzględnianie w procesie edukacyjnym zagadnień ochrony danych osobowych i prawa do prywatności, w kontekście bezpieczeństwa psychicznego dzieci i młodzieży jest ogromnie ważne i należy je postrzegać jako element prewencji systemowej, ukierunkowanej na zapobieganie naruszeniom praw dzieci.
Mirosław Wróblewski, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w liście do minister edukacji Barbary Nowackiej

Szef instytucji zadeklarował również gotowość do współpracy w celu wzmocnienia ochrony prywatności i danych osobowych dzieci i młodzieży w świecie cyfrowym. Według jego słów, wprowadzenie edukacji zdrowotnej jako przedmiotu obowiązkowego ma służyć m.in. ich bezpieczeństwu czy ochronie dobrostanu w środowisku ze stale rosnącą rolą nowych technologii.