Polska najbardziej atakowana w UE. Rząd i wojsko łączą siły

„Polska wydaje na cyberbezpieczeństwo najwięcej w historii” – przypomniał wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski na wspólnej konferencji z generałem Mariuszem Chmielewskim, który w czerwcu objął stanowisko Dowódcy Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni.

W 2024 r. wydatki na cyberbezpieczeństwo wyniosły około 4 mld zł, w 2025 r. kolejne 4 mld zł, a w 2026 r. mają przekroczyć 5 mld zł. Do tego dochodzą programy inwestycyjne i miliardowe środki związane m.in. z programem SAFE i Funduszem Bezpieczeństwa i Odporności.

Wydajemy rekordowe pieniądze po to, żeby komponent wojskowy i komponent cywilny dawały nam gwarancję bezpieczeństwa obywatela.
Krzysztof Gawkowski, Minister Cyfryzacji

Dodatkowe wsparcie dla wojsk cyber ma pochodzić również z Funduszu Cyberbezpieczeństwa. Pieniądze mają zostać przeznaczone m.in. na kadry, wynagrodzenia specjalistów, rozwój komponentów związanych ze sztuczną inteligencją i budowę nowych zdolności w zakresie cyberochrony.

Gawkowski wskazał, że komponent inwestycyjny obejmuje 3 mld zł, ale nie podał kwoty dotyczącej wydatków osobowych. Nie ma dobrej ochrony cyber, jak nie ma pieniądza dla ludzi, którzy pracują” – stwierdził.

Gen. Mariusz Chmielewski zaznaczył, że finansowanie kadr wiąże się również z potrzebą zachowania suwerenności technologicznej. Część szczególnie wrażliwych i kluczowych technologii wojska cyber tworzą bowiem samodzielnie – w dowództwie pracują inżynierowie, w tym specjaliści ze stopniami naukowymi, odpowiedzialni za projektowanie i analizę rozwiązań. 

Według danych podanych podczas konferencji wojska cyber liczą około 6,5 tys. żołnierzy i pracowników. Kolejne 3 tys. osób jest zgłoszonych do Cyberlegionu.

Najbardziej atakowany kraj w UE

Polska pozostaje jednym z głównych celów cyberataków w Unii Europejskiej. W poprzednim roku w naszym kraju odnotowano ponad 270 tys. incydentów w cyberprzestrzeni. Dotyczyły one m.in. infrastruktury krytycznej, systemów i rejestrów państwowych i przedsiębiorstw, których zakłócenie mogłoby prowadzić do poważnych zakłóceń funkcjonowania państwa.

Według wicepremiera polski system jest jednak w stanie odpierać około 99 proc. z nich.

Jednym z tematów poruszonych podczas konferencji był rozwój zastosowań sztucznej inteligencji, które już teraz wojsko wykorzystuje na co dzień. Kolejnym celem mają być te najbardziej zaawansowane modele  – tzw. frontier models, których część na ten moment jest objęta ograniczeniami dostępu.

Według generała jednak, umowy zawarte przez Ministerstwo Cyfryzacji mają umożliwić Siłom Zbrojnym do nich dostęp jeszcze w tym roku.

Myślę, że to w tym roku nastąpi (przyznanie dostępu - red.), natomiast decyzja to jest decyzja niestety polityczna.
gen. Chmielewski.

Jednocześnie wojsko już teraz korzysta z polskich modeli, współpracując przy tym z krajowymi partnerami. W tej kwestii podkreślono rolę Państwowego Instytutu Badawczego IDEAS, gdzie – jak mówił Gawkowski – „odbywa się najważniejszy proces budowania i integracji komponentów sztucznej inteligencji dla wojska i obszaru cywilnego”.

Technologie cywilne zmieniają pole walki

Gen. Chmielewski zwrócił również uwagę na zmianę znaczenia technologii dla armii od 2022 r. Jak zaznaczył, wojsko już (…) nie walczy tylko technologią wojskową”. Coraz częściej adaptuje się rozwiązania cywilne – czego przykładem jest wojna w Ukrainie.

Do technologii, które mogą decydować o przebiegu przyszłych konfliktów, generał zaliczył drony, autonomizację i dronizację pola walki (w tym roje dronów) i inteligencję rozproszoną. Wskazał też na projekty związane z „inteligentną granicą”, natowską inicjatywę Eastern Flank Deterrence Initiative i inwestycje w technologie podwójnego zastosowania, inteligentne sieci sensoryczne i systemy dowodzenia.

Według generała coraz większe znaczenie będzie miała nie tylko sama technologia, ale też tempo jej wdrażania. Skrócenie cyklu innowacji jest – jego zdaniem – jednym z kluczowych warunków przewagi.

Nie tylko człowiek będzie decydował o wielu rzeczach. Napływ informacji, która na polu walki jest w tej chwili zbierana i przetwarzana, będzie decydować o mnożniku siły militarnej
gen. Chmielewski

Wojsko integruje obecnie nowe technologie i platformy bojowe, a jednym z głównych zadań jest ich polonizacja i wprowadzanie elementów zapewniających suwerenność technologiczną. Najważniejsze ma być sprawne wdrażanie tych rozwiązań do Sił Zbrojnych i możliwość ich szybkiej modyfikacji zgodnie z polskimi potrzebami. 

Najnowsze technologie integrowane obecnie przez wojsko mają być prezentowane także 15 sierpnia podczas Święta Wojska Polskiego.

Współpraca, ekosystem, synergia

*„WOC to dzisiaj miejsce odpowiedzialności za dobro narodowe, jakim jest brak chaosu” – mówił wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, dziękując żołnierzom odpowiedzialnym za ochronę cyberprzestrzeni za ich dotychczasową pracę.

Wygrywamy ją (cyberwojnę - red.) dlatego, że generał Chmielewski i jego ludzie nocami, dwadzieścia cztery godzin na dobę, razem przy współpracy z polskimi służbami cywilnymi, pracują, działają i dzisiaj możemy powiedzieć, że Polacy są bezpieczni.
Krzysztof Gawkowski, Minister Cyfryzacji

Gen. Chmielewski wykazał w tej kwestii mniejszy optymizm. „Przed nami bardzo trudny okres” – powiedział, odnosząc się do sytuacji za wschodnią granicą.

Jak dodał, jednym z kluczowych zadań jest obecnie operacjonalizacja cyberprzestrzeni i rozwijanie zdolności do prowadzenia operacji obronnych.

Duża część konferencji poświęcona była współpracy wojskowych i cywilnych struktur. Gawkowski ocenił, że Polska ma jeden z najlepiej zintegrowanych w Europie systemów współpracy tych dwóch obszarów. Wskazywał tu na wspólne reagowanie na sytuacje krytyczne i Połączone Centrum Operacji Cyberbezpieczeństwa.