Prezes UODO apeluje do prezydenta. Chodzi o wdrożenie DSA

Pierwsza wersja ustawy mającej wdrożyć unijne rozporządzenie została zawetowana w styczniu przez Karola Nawrockiego. Jak informowaliśmy, stało się to pomimo apelu wystosowanego przez organizacje pozarządowe do Pierwszej Damy, aby wpłynęła na podjęcie decyzji przez głowę państwa.

Ministerstwo Cyfryzacji rozbiło wówczas ustawę na dwa osobne projekty. Pierwszy z nich, dotyczący m.in. koordynatora ds. usług cyfrowych, oczekuje na podpisanie lub zawetowanie przez prezydenta. Drugi zaś, wprowadzający mechanizmy blokowania nielegalnych treści, czeka na notyfikację Komisji Europejskiej.

Potrzebna prewencja i odpowiednie mechanizmy

Wraz ze zbliżaniem się momentu podjęcia decyzji, do Karola Nawrockiego trafiają wezwania o poparcie rozwiązań zawartych w ustawach. Jedno z nich wystosował Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski. W komunikacie instytucji wskazano, że krajowe przepisy pomogą nie tylko w walce z zagrożeniami stwarzanymi przez nową technologię, lecz także w działaniach prewencyjnych.

Jedno z ryzyk wskazanych przez szefa UODO są materiały deepfake, zwłaszcza te ukazujące przedstawione na nich osoby w sytuacjach intymnych (tzw. deepnude). Dotykają one zarówno dorosłych, jak i dzieci oraz młodzież, czego przykładem jest sprawa uczennicy z podwarszawskiej szkoły.

„Łatwo dostępne technologie mogą zostać wykorzystane do głębokiej ingerencji w prywatność i godność człowieka, co szczególnie dotknąć może dziecko czy młodą osobę” – podkreślono w komunikacie.

Z kolei działania edukacyjno-prewencyjne nie powinny się ograniczać do budowania świadomości zagrożeń w sieci. Konieczne jest także funkcjonowanie mechanizmów, które pozwoliłyby stwierdzić autentyczność lub zmanipulowanie danego materiału, w tym w ramach danych osobowych.

Ustawa wzmocni ochronę praw obywateli w sieci

Kluczowym (i jednocześnie najbardziej kontrowersyjnym) elementem wdrażanych rozwiązań jest mechanizm blokowania treści zabronionych. W komentarzu dla CyberDefence24 prezeska Fundacji Panoptykon Katarzyna Szymielewicz określała wypracowane rozwiązania jako „dobry kompromis”. Wśród nich znalazły się również zapisy nakazujące natychmiastowe blokowanie materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie małoletnich (CSAM), co było postulatem Prezesa UODO.

„Projekt został rozbudowany o kierunkowo słuszne rozwiązanie, zgodnie z którym rygor natychmiastowej wykonalności decyzji będzie mógł zostać nadany, jeżeli decyzja ta będzie dotyczyła nielegalnych treści, których rozpowszechnianie może wyczerpywać znamiona czynu zabronionego” – wyjaśniono w stanowisku.

Zaznaczono przy tym, że znalazła się w nim luka nieobejmująca wszystkich czynów z art. 202 par. 3-4c Kodeksu karnego, którą usunięto poprawką na początku września.

Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego ustaw wdrażających DSA jest kluczowe dla zapewnienia skutecznej ochrony danych osobowych przetwarzanych w Internecie. Wsparcie Prezydenta RP jest również nieocenione w innych obszarach działań podejmowanych dla zwalczania zagrożeń cyfrowych związanych z niepożądanym przetwarzaniem danych osobowych.
Urząd Ochrony Danych Osobowych

Zdaniem Mirosława Wróblewskiego, rozwiązania zawarte w projekcie mogą wzmocnić ochronę prywatności oraz danych osobowych w sieci. Możliwości wykorzystania AI do generowania deepfake’ów mają z kolei zostać ograniczone. Stąd też apel szefa UODO do prezydenta, aby ten podpisał ustawę po zakończeniu prac legislacyjnych, wraz z deklaracją wsparcia eksperckiego w dalszej walce z zagrożeniami dla praw użytkowników internetu.