Rząd stawia na ofensywę w walce z dezinformacją. To zadanie nowego organu

Rząd chce wzmocnić walkę z dezinformacją. W tym celu powołano nowy organ – Centrum Walki z Dezinformacją (CWD). Formalnie zostało utworzone na mocy zarządzenia premiera Donalda Tuska z 29 września br. Oficjalnie poinformował o tym wiceszef rządu i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski dzień później podczas VIII Forum Cyberbezpieczeństwa.

Centrum ma wzmocnić zdolności państwa

W dokumencie wskazano, że Centrum jest organem pomocniczym Rady Ministrów o charakterze opiniodawczo-doradczym. Jak informowaliśmy, do jego zadań należy m.in.:

• inicjowanie i wspieranie współpracy międzyinstytucjonalnej w zakresie przeciwdziałania i zwalczania dezinformacji;
• opracowywanie opinii i rekomendacji;
• wymianę informacji na poziomie krajowym;
• przygotowywanie bieżących informacji dla administracji publicznej;
• wymianę doświadczeń;
• tworzenie i wymianę komunikatów dotyczących zidentyfikowanych działań dezinformacyjnych.

Paweł Olszewski, wiceminister cyfryzacji i szef CWD, podczas śniadania prasowego w Polskiej Agencji Prasowejokreślił nowy organ „platformą zwiększającą zdolności państwa do walki dezinformacją”. 

Wskazał na 4 główne funkcje:

• koordynująca – wymiana informacji oraz współpraca między podmiotami rządowymi, pozarządowymi, mediami i innymi mogącymi mieć wpływ na walkę z dezinformacją w Polsce;
• informacyjna – poprzez publikowanie np. komunikatów o trwających i nadchodzących kampaniach czy analiz;
• badawcza i analityczna – zgłębienie metod, technik, strategii wrogich kampanii;
• edukacyjna – np. poprzez zamieszczanie materiałów podnoszących świadomość społeczeństwa. 

Rosyjska dezinformacja zalewa Polskę. W perspektywie wybory

Wiceminister cyfryzacji podkreślił, że CWD będzie musiało zmierzyć się z wieloma wyzwaniami. Zwrócił uwagę na m.in. rosnącą aktywność państw prowadzących operacje wpływu.

Pierwsza na myśl przychodzi Rosja, która intensyfikuje wrogie kampanie w infosferze. Zależy jej na osłabieniu wsparcia dla Ukrainy, budowaniu niechęci czy wręcz wrogości do naszych wschodnich sąsiadów, podważanie zaufania do instytucji państwa, podsycanie wewnętrznych napięć, wzmacnianie podziałów itp.  

Innym wyzwaniem są wybory. Procesy demokratyczne stanowią atrakcyjny cel dla podmiotów zewnętrznych, które na różny sposób próbują wpłynąć na wyniki. Dezinformacja jest chętnie wykorzystywanym narzędziem do oddziaływania na preferencje obywateli i obywatelek. Centrum będzie musiało się z tym zmierzyć już w przyszłym roku.

Nie można też pomijać kwestii związanych z kryzysami międzynarodowymi (wspomniana już wojna na Ukrainie, ale też np. sytuacja na Bliskim Wschodzie) oraz rozwojem sztucznej inteligencji. To czynniki, które sprzyjają tworzeniu i rozpowszechnianiu nieprawdziwych treści.

Polska ma przejść do ofensywy

Poza Pawłem Olszewskim jako szefem, w skład centrum wchodzą np. przedstawiciele resortu cyfryzacji, MON, ministerstwa sprawiedliwości oraz 9 innych resortów, a także Dowódcy Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, Dyrektorów NASK i RCB, policji, straży pożarnej oraz służb specjalnych. Pełną listę znajdziecie poniżej.

W ramach CWD funkcjonować będzie też Rada ekspertów, która – jak przekazał Paweł Olszewski – stanowić ma „ciało czysto operacyjne”. 

Przedstawiciel resortu cyfryzacji wskazał, że Polska powinna zacząć działać ofensywnie w infosferze. Chodzi o wyprzedzanie akcji dezinformacyjnych, aby do obywateli zawczasu trafiała prawdziwa informacja i uświadamiać ich, że mogą pojawić się fake newsy o danej tematyce. 

Rada ma być więc ciałem, gdzie eksperci będą współpracować właśnie po to, aby realizować strategię wyprzedzającą. To możliwe, ponieważ – jak przekazał szef Centrum Walki z Dezinformacją – dobrze znane są mechanizmy i techniki rosyjskiej dezinformacji, zmienia się jedynie temat.  

Będą spotkania niejawne. Powstanie nowa strona StopDezinfo

Koszty prowadzenia CWD oraz obsługę zapewnia minister właściwy ds. informatyzacji, czyli obecnie szef resortu cyfryzacji. 

W ramach centrum docelowo będą odbywały się spotkania robocze: 1-2 razy w miesiącu, zarówno w formie stacjonarnej, jak i zdalnej. 

„Obrady będą jawne i niejawne. Możemy również dopraszać osoby spoza gremium wskazanym w zarządzeniu (premiera powołującym Centrum – red.)” – przekazał Paweł Olszewski. 

Jak dodał, powstanie też dedykowana strona StopDezinfo, gdzie będą zamieszczane materiały dotyczące dezinformacji w Polsce: od zapowiedzi kampanii, przez opis i analizę wrogich działań w infosferze, po treści poradnikowe i edukacyjne. 

Wyrok za dezinformację i szkodliwe treści

Co ważne, szef Centrum wprost wskazał, że chce publicznie wskazywać palcem osoby i/lub podmioty siejące dezinformację. Chodzi o to, aby użytkownicy stojący za kontami, które rozprzestrzeniają nieprawdziwe treści i dopuszczają się działań o charakterze przestępczym, były pociągane do odpowiedzialności karnej. 

Paweł Olszewski podkreślił, że chce, aby Centrum nawiązało bliższe relacje z organami ścigania w celu zgłaszania przypadków autorów i/lub propagatorów dezinformacji na Policję, a dalej do prokuratury. 

Wiceministrowi zależy, aby zapadały wyroki za m.in. sianie mowy nienawiści czy podważanie prawdy historycznej, czyli czyny zabronione również w świecie realnym. 

Jako przykłady osób, które się dopuszczają tego typu „aktywności” wskazał Grzegorza Brauna, część środowiska konfederacji oraz Braci Kamratów. 

Swój pomysł Paweł Olszewski ma przedstawić wszystkim członkom centrum, którzy zdecydują o jego przyjęciu. Jak zaznaczył, to kwestia „raczej tygodni niż miesięcy”.