Jednostka 33949: zaplecze agentury SWR, projekty technologiczne i operacje wpływu

Rejestracja jednostki i jej związek z SWR

W rosyjskich rejestrach jednostka figuruje jako federalna instytucja skarbowa „Wojskowa jednostka 33949”, zarejestrowana w 1993 r. Jej wpisany rodzaj działalności to zapewnianie bezpieczeństwa wojskowego. Adres rejestrowy znajduje się w Moskwie, przy zaułku Kołpacznym 11, budynek 1. 

Dane te opisują jej formalną osobowość prawną. Publiczne źródła nie przedstawiają jednak pełnego obrazu zaplecza operacyjnego. 

W materiałach z 2024 r. jako dowódca figuruje Paweł Iwanow, który miał objąć stanowisko dokładnie 1 lutego tamtego roku. Nowsze dane rejestrowe wskazują, że od 25 marca 2026 r. dowódcą jest Aleksiej Riedkin. 

Pozwala to uzupełnić wcześniejszy obraz jednostki o nazwisko jej formalnego kierownika, choć sam wpis rejestrowy nie opisuje jego zadań operacyjnych. 

Najmocniejsze publiczne potwierdzenie związku Jednostki 33949 ze Służbą Wywiadu Zagranicznego (SWR) znajduje się w komunikacie Biura Prokuratora Stanów Zjednoczonych, Wschodniego Dystryktu Nowego Jorku.

Prokuratura USA wymieniła ją jako jednego z rosyjskich odbiorców technologii podwójnego zastosowania i określiła jako część SWR. Taką identyfikację poprzedzały doniesienia prasowe, m.in. artykuł Nowej Gaziety z 2010 r., który łączył numer 33949 z funkcjonariuszami i dokumentami wspomnianej służby.

Dyrektoriat S i nielegalna agentura

Śledztwa dziennikarskie The Insider opisują Jednostkę 33949 jako strukturę Dyrektoriatu S wchodzącego w skład SWR, zajmującą się tzw. nielegalnym wywiadem. 

„Nielegalni” to oficerowie prowadzący działalność za granicą pod nieoficjalną tożsamością. Nie występują tam jako dyplomaci ani jawni przedstawiciele rosyjskich instytucji. Opisywana jednostka jest w tych materiałach przedstawiana jako zaplecze takiej agentury.

W lipcu 2024 r. The Insider i Der Spiegel opisali Michaiła Kolesowa jako oficera SWR służącego w 33949. Według ich śledztwa, Kolesow projektował „Projekt Kylo” — kampanię dezinformacyjną wymierzoną w odbiorców na Zachodzie. 

Plan zakładał rozpowszechnianie fałszywych treści, podszywanie się pod radykalne środowiska polityczne i podsycanie emocji, zwłaszcza strachu, w związku z pomocą dla Ukrainy. 

Korespondencja analizowana przez redakcje wskazywała także na kontakty z osobami powiązanymi z innymi rosyjskimi strukturami, w tym z wywiadem wojskowym. 

W październiku 2025 r. The Insider opisał Swietłanę Striełkowską, byłą agentkę działającą w Niemczech pod przykryciem pracownicy Aerofłotu, a później instruktorkę Akademii SWR. 

Według redakcji, dane o połączeniach telefonicznych wskazywały, że często kontaktowała się z oficerami Dyrektoriatu Nielegalnego Wywiadu, oznaczanego w artykule jako Jednostka 33949. To ustalenie pokazuje relacje między personelem szkolącym agenturę a oficerami tej struktury. 

W kolejnych materiałach The Insider przedstawiał Hermana Bykowa jako zastępcę szefa Dyrektoriatu Nielegalnego Wywiadu. Informację oparto na ujawnionej korespondencji. 

Opisy funkcjonariuszy i kontaktów Jednostki 33949 uzupełniają doniesienia o osobach, których powiązanie z nią ustalono pośrednio. Jednym z takich przypadków jest rosyjski dyplomata Anton Panow. 

W styczniu 2026 r. portal Agentstwo, analizując wycieki, podał, że Panow pracował w centrum naukowo-technicznym „Atlas” co najmniej w 2002 i 2023 r. Związek Panowa z 33949 redakcja przypisała ustaleniom kanału „ВЧК-ОГПУ”, a identyfikację tej jednostki ze SWR powiązała z wcześniejszym artykułem Nowej Gaziety.

Projekt „Polus-24” i sektor strategicznych sił jądrowych

W marcu br. InformNapalm opublikował analizę dokumentów dotyczących projektu badawczo-rozwojowego „Polus-24”.

Według portalu, dokumentacja wiąże Jednostkę 33949 z zamówieniem prac informatycznych dla organizacji o nazwie Centrum Problemów Strategicznych Sił Jądrowych przy Akademii Nauk Wojskowych. 

Wskazany w dokumentach zakres obejmował specjalistyczne moduły oprogramowania, ich testowanie i licencję na wykorzystanie istniejącego pakietu do przetwarzania danych. 

Jednostka miała wystawić specyfikację techniczno-taktyczną nr 179/493 z 21 lutego 2024 r. dla projektu, którego umowę zawarto 19 kwietnia tego samego roku. InformNapalm oszacował wartość prac na około 11 mln rubli. 

Dokumenty miały wykazywać udział 22 wykonawców i 5239 roboczogodzin. W projekcie wykorzystano licencjonowany komponent LAN: Obrabotka, opisany jako oprogramowanie do wielowarstwowego przetwarzania danych, obejmujące m.in. ekstrakcję informacji, OCR i integrację danych.

To istotne uzupełnienie obrazu jednostki. Publiczne materiały łączą 33949 nie tylko z obsługą agentury, lecz także z zamawianiem prac technicznych w obszarze powiązanym ze strategicznymi siłami jądrowymi. 

InformNapalm rekonstruuje tę rolę na podstawie dokumentów projektu i danych rejestrowych. Nie oznacza to, że sama jednostka jest operatorem rosyjskich sił jądrowych. Pokazuje natomiast, że występowała jako formalny uczestnik łańcucha zamówień i projektów badawczo-rozwojowych. 

Zakupy technologii dla rosyjskich odbiorców

W 2023 r. Jednostka 33949 pojawiła się również w sprawie prowadzonej przez Biuro Prokuratora Stanów Zjednoczonych Wschodniego Dystryktu Nowego Jorku przeciwko Nikolaosowi Bogonikolոսowi i uczestnikom sieci zakupowej Serniya/Sertal. 

Prokuratura opisała mechanizm, w którym towary amerykańskie zamawiano przez europejskie firmy, deklarując fikcyjne przeznaczenie, a następnie przekazywano do Rosji. 

Wśród produktów wymieniono zaawansowaną elektronikę, sprzęt do zastosowań wojskowych, urządzenia wykorzystywane w kryptografii kwantowej i testowaniu broni jądrowej oraz wyposażenie pola walki. 

Szczególnie konkretny jest przypadek 20 przetworników analogowo-cyfrowych. Z adresu e-mail powiązanego z rosyjskim odbiorcą wysłano zapytanie o te urządzenia; w podpisie wcześniejszej korespondencji widniał numer Jednostki 33949. 

Prokuratura opisała fakturę Aratos i płatność zrealizowaną przez podmiot sieci Serniya. Dokumenty eksportowe wskazywały Aratos jako odbiorcę końcowego, natomiast Departament Sprawiedliwości USA (DOJ) stwierdził, że sprzęt miał zostać przekierowany do Rosji. Jednostka pojawiła się więc w łańcuchu jako wskazany rosyjski odbiorca, a nie jako przypadkowa nazwa w ogólnej sprawie przemytu. 

Wspólne ostrzeżenie jednostki wywiadu finansowego Holenderskiej (FIU-NL) i Kanadyjskiej (FINTRAC) przytoczyło tę sprawę jako przykład nielegalnego pozyskiwania towarów podwójnego zastosowania. 

W sierpniu 2025 r. DOJ poinformował, że Bogonikolos przyznał się do winy i otrzymał 15 miesięcy więzienia. Inny uczestnik sieci, Vadim Jermolenko, został skazany na 30 miesięcy. 

Przygotowania do manifestacji w Budapeszcie

W dziennikarskim śledztwie portal InformNapalm powiązał osoby związane z rosyjskim wywiadem zagranicznym z przygotowaniami do manifestacji poparcia dla elektrowni Paks II.

Portal oparł analizę na dokumentach, korespondencji i plikach pozyskanych przez grupę 256 Cyber Assault Division. Wśród opisanych osób znaleźli się Irina Parman — przedstawiana jako podpułkownik Jednostki 33949, specjalistka od profilowania i wykładowczyni Akademii SWR — oraz Timur Syrtłanow, rosyjski pułkownik i komentator wojskowy. W 2024 r. rosyjskie publikacje opisywały go jako zastępcę dowódcy ochotniczej brygady BARS-Kursk do spraw pracy wojskowo-politycznej. 

Jednym ze śladów łączących Syrtłanowa z przygotowaniami była wiadomość e-mail z 16 września 2026 r. Poinformował w niej Parman, że „активка” w Budapeszcie została przełożona i zapytał, czy może przygotować profilowanie na następny dzień. 

InformNapalm wyjaśnia, że „активка” — skrót od „aktywnego przedsięwzięcia” — oznacza w terminologii rosyjskich służb działanie mające wpływać na opinię publiczną lub proces polityczny. 

Sama wiadomość nie wymienia Paks II; portal połączył ją z manifestacją na podstawie pozostałych materiałów dotyczących akcji. 

Równolegle na Facebooku publikowano ogłoszenia zachęcające rosyjskojęzycznych mieszkańców Budapesztu do udziału w wydarzeniu poświęconym energetyce i infrastrukturze. 

Po dołączeniu do grupy na Telegramie „Drużba Narodow” uczestnicy mieli otrzymać informację, że akcja ma wspierać projekt Paks II. Manifestację planowano przy placu Lajosa Kossutha, obok węgierskiego parlamentu: początkowo na 20 września, a następnie na 26 września. Organizatorzy przekazywali projekty banerów i ulotek oraz wspominali o dodatkowym wynagrodzeniu. InformNapalm nie przedstawił jednak potwierdzeń wypłat. 

Związek Parman z materiałami promocyjnymi portal wywiódł z metadanych jednego z banerów. Jako autorkę pliku wskazano „Irinę Larinę”. Według InformNapalm, Larina to nazwisko panieńskie Parman, używane przez nią w mediach społecznościowych. 

Plik utworzono 16 września, a zmodyfikowano 18 września — w okresie przygotowań do manifestacji. Dodatkowym śladem jest dokument dotyczący dostępu Syrtłanowa do tajemnicy państwowej, opatrzony pieczęcią Jednostki 33949. 

Zdaniem portalu, prywatne archiwum Parman zawierało też jej korespondencję z Syrtłanowem, obejmującą sprawy osobiste i zawodowe. Materiały wskazują, że ich relacja trwała co najmniej od 2017 r.  

Manifestacja ostatecznie się nie odbyła. InformNapalm wskazuje, że organizatorzy odwołali ją krótko przed rozpoczęciem. Przygotowania pozostawiły jednak ślady w korespondencji, ogłoszeniach, grupie Telegram i plikach promocyjnych, które portal zestawił, rekonstruując przebieg akcji. 

Konflikt o Paks II i rosyjska narracja

Przygotowania do manifestacji przypadły na okres napięć między nowym rządem Węgier a Moskwą. 8 września br. Budapeszt nakazał dziesięciu rosyjskim dyplomatom opuszczenie kraju, uzasadniając decyzję działaniami niezgodnymi ze statusem dyplomatycznym. Węgierskie władze nie podały szczegółów dotyczących ich aktywności. 

Spór dotyczył również finansowania Paks II. 11 września 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości UE uchylił decyzję Komisji Europejskiej zatwierdzającą pomoc państwa dla projektu. 

Trybunał uznał, że Komisja powinna była zbadać także zgodność bezpośredniego przyznania rosyjskiej firmie kontraktu na budowę nowych reaktorów z unijnymi przepisami o zamówieniach publicznych. Rosja miała zapewnić Węgrom kredyt do 10 mld euro, a Węgry przeznaczyć dodatkowe 2,5 mld euro z własnego budżetu. 

W sierpniu br. węgierski portal Telex poinformował o wszczęciu węgierskiego śledztwa dotyczącego podwyższenia kapitału spółki Paks II o 80 mld forintów w grudniu 2025 r. Miesiąc później SWR oskarżyłaKomisję Europejską i Ursulę von der Leyen o prowadzenie kampanii przeciw Rosatomowi i wywieranie presji na nowy rząd Węgier. 

Takie oświadczenie wpisuje się w rosyjską narrację, według której sprzeciw wobec Paks II wynika z działań Zachodu, a nie z prawnych, finansowych i politycznych sporów wokół projektu. 

Wielowymiarowy profil Jednostki 33949

Zebrane materiały pokazują, że numer 33949 pojawia się w kilku różnych obszarach działalności rosyjskiego wywiadu zagranicznego. Źródła przedstawiają jednostkę jako strukturę SWR, której ślady wykraczają poza pracę z agentami pod nieoficjalnym przykryciem.