Zakaz telefonów w polskich szkołach. Nowelizacja w konsultacjach

Od wielu miesięcy toczą się dyskusje wokół styczności najmłodszych z technologiami cyfrowymi. Wielu ekspertów i polityków popiera wprowadzenie ograniczeń, aczkolwiek nie ma zgody co do szczegółów możliwych przepisów.

Jak informowaliśmy na naszych łamach, w styczniu posłowie Koalicji Obywatelskiej przedstawili założenia ustawy mającej wprowadzić zakaz mediów społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia. Janusz Cieszyński, były minister cyfryzacji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości stwierdził, że inicjatywa nie ma na celu rozwiązania problemu. Eksperci sądzą z kolei, że regulacje nie powinny obejmować wyłącznie social mediów.

Zmiany dla wszystkich podstawówek w kraju

Równolegle do sprawy dostępu najmłodszych do platform toczy się kwestia zakazu telefonów w szkołach. Po wielu zapowiedziach, we wtorek 24 marca projekt zmian pojawił się na stronach Rządowego Centrum Legislacji. Przez kolejne 30 dni w ramach konsultacji publicznych będzie możliwe wyrażenie opinii co do zaproponowanych przepisów.

Jak zwrócono uwagę w uzasadnieniu nowelizacji ustawy oświatowej, według obecnego stanu prawnego to szkoły są odpowiedzialne za ustalanie zasad co do korzystania z telefonów i innych urządzeń na ich terenie. Co ciekawe, z tej prerogatywy skorzystała ponad połowa placówek. Problem leży również w tym, że szkoły mogą mieć różne reguły nawet w sytuacji, gdy są prowadzone przez jeden organ.

Autorzy wskazali również na zagraniczne badania, które dowodzą pozytywnego wpływu zakazu na dzieci. W dwóch hiszpańskich regionach poprawiły się wyniki uczniów w testach PISA, podobnie jak słabszych uczniów w 4 brytyjskich miastach. Poprawia się również sytuacja związana z dręczeniem wśród dzieci.

Odgórny zakaz, ale egzekwowanie dowolne

Projekt przepisów w obecnym kształcie wprowadza zakaz korzystania z telefonów oraz innych urządzeń elektronicznych przez dzieci na terenie publicznych szkół podstawowych. Za jego naruszenie mogą być stosowane działania wychowawcze w postaci np. upomnień, a także obniżenie oceny z zachowania oraz kary przewidziane w statucie szkoły.

Poza tymi kwestiami, pozostawiono możliwość wyboru sposobu egzekwowania zakazu, który będzie najlepiej dopasowany do potrzeb danej placówki. Chodzi tu m.in. o półki bądź kieszonki, w których urządzenia będą pozostawiane na czas zajęć i przerw między nimi.

Z kolei w przypadku szkół ponadpodstawowych oraz niepublicznych, decyzja o wprowadzeniu zakazu będzie zależała od samych placówek.

Przewidziano również wyjątki od zakazu. Uczniowie będą mogli korzystać z telefonów, jeżeli:

• zgodę wyrazi nauczyciel - do celów dydaktyczno-wychowawczych,
• na podstawie zgody dyrektora szkoły wynikającej z niepełnosprawności czy choroby ucznia,
• wystąpienia zagrożenia zdrowia lub życia osób na terenie placówki.

Co ciekawe, chociaż zakaz nie obejmuje nauczycieli, nie jest wykluczone, że wpłynie również na nich samych. Takie efekty zaobserwowano poza granicami Polski, gdzie korzystali rzadziej ze swoich urządzeń.

Nowela ma wejść w życie z początkiem września 2026 roku, tj. wraz z nowym rokiem szkolnym. Placówki oświatowe otrzymają czas do końca października na dostosowanie swoich statutów do nowej sytuacji prawnej.