Global Gateway w Afryce: Unia Europejska pogłębia partnerstwo strategiczne z Kenią

8 czerwca Komisja Europejska poinformowała o pogłębieniu wielosektorowego partnerstwa strategicznego z Kenią, którego podstaw można doszukiwać się już w 2023 r., wraz z podpisaniem umowy o partnerstwie gospodarczym. Ma ono obejmować handel, transformację cyfrową i inwestycje stymulujące wzrost gospodarczy obu stron. Zobowiązania przedstawiono w Brukseli, w obecności wiceprzewodniczącej wykonawczej do spraw suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji Henny Virkkunen i prezydenta Kenii Williama Ruto.

”Zarówno UE, jak i Kenia podkreśliły wagę rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii handlowych i dążenia do pełnego wdrożenia umowy, aby przedsiębiorstwa w UE i Kenii mogły w pełni z niej skorzystać.” – czytamy w komunikacie.

Miliony na infrastrukturę i rozwój cyfrowy Kenii

Współpraca odbywa się w ramach Global Gateway – unijnej inicjatywy wspierającej infrastrukturalne inwestycje poza granicami UE. W jej ramach Unia Europejska i Kenia przeznaczą około 70 mln euro, (prawie 300 mln złotych), między innymi na ekologiczny transport, który ma ułatwić handel wzdłuż Korytarza Północnego w Afryce Wschodniej, oraz na wdrożenie szybkiego internetu w ponad 3000 urzędów, szkół, placówek służby zdrowia i centrów cyfrowych w całej Kenii. Uzgodnienia między stronami przyczyniły się również do dostosowania zasad ochrony danych między UE a Kenią, co ma ułatwić bezpieczny przepływ danych.

Środki zostaną rozdysponowane następująco:

• 17 milionów euro na wsparcie transformacji strategicznego Korytarza Północnego od Mombasy do Kisangani, w "nowoczesny, czysty szlak handlowy i transportowy". 
• 15 milionów euro na rozbudowę napowietrznej krajowej sieci światłowodowej
• 12 milionów euro na przyspieszenie cyfryzacji ewidencji gruntów 
• 10 milionów euro na wsparcie Centrum Transformacji Cyfrowej w Kenii, zajmującego się transformacją cyfrową kraju
• 16 milionów euro na przekształcenie obozów dla uchodźców w zintegrowane społeczności

Rosnące znaczenie Kenii dla UE

W komunikacie Kenia została opisana jako „kluczowy partner UE w Afryce”, z którym Unię łączy „głębokie i długotrwałe” partnerstwo, obejmujące m.in. współpracę handlową.

Państwo to jako regionalny technologiczny i logistyczny hub („Silicon Savannah”), jest postrzegane jako punkt dostępu do rynków Afryki Wschodniej. Port w Mombasie Kilindini) przyjmuje średnio 3 000 kontenerów dziennie, a Korytarz Północny łączy go z Burundi, Demokratycznej Republiki Konga, Rwandy, Ugandy i Sudanu Południowego.

Polska Agencja Inwestycji i Handlu nawet posiada w Nairobi aktywne Zagraniczne Biuro Handlowe.

1 lipca 2024 r. weszła więc w życie umowa o partnerstwie gospodarczym między Unią Europejską a Kenią, w rezultacie której UE jest obecnie największym rynkiem zbytu dla kenijskiego eksportu.

Kenia jest dynamicznym i strategicznym partnerem UE. (...) Koncentrujemy się na osiąganiu konkretnych rezultatów dla przedsiębiorstw i obywateli UE i Kenii.
Henna Virkkunen, wiceprezes wykonawczy ds. suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji

W maju tego samego roku Unia Europejska i Kenia rozpoczęły dialog w sprawie zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony danych, który miał wzmocnić bezpieczeństwo rozwijającej się wymiany handlowej między partnerami.

Na tych podstawach w 2026 r. zainicjowano Dialog Cyfrowy UE–Kenia, króry pełnił rolę forum do wymiany doświadczeń, omawiania polityk cyfrowych i rozwijania wspólnych inicjatyw w obszarach jak infrastruktura telekomunikacyjna czy sieci cyfrowe.

Stabilna Kenia interesem strategicznym UE

Prowadzona w ramach Global Gateway współpraca może być interpretowana również jako element polityki prewencyjnej – jej celem jest bowiem „przyniesienie lokalnym społecznościom trwałych korzyści społecznych i gospodarczych”, a co za tym idzie ograniczanie potencjalnych źródeł niestabilności jeszcze zanim przerodzą się one w kryzysy.

Bezpośrednio w tę logikę wpisuje się drugi największy na liście wydatek – przekształcenie obozów dla uchodźców w zintegrowane społeczności. Poprawa warunków życia tych osób oraz ich włączenie w lokalne życie społeczne i gospodarcze, mają dać im szansę na budowanie stabilnej przyszłości w Kenii. Bez konieczności szukania bezpieczeństwa i perspektyw na dalszych trasach migracyjnych – w tym tych europejskich.

Pozostałe inwestycje też mogą być rozważane przez ten sam pryzmat: pobudzenie handlu, ułatwienie dostępu do usług publicznych, czy zwiększenie możliwości gospodarczych obywateli, ogranicza frustrację społeczną, bezrobocie i poczucie wykluczenia. UE nie tylko wspiera więc rozwój Kenii, ale także inwestuje w stabilność regionu, zakładając, że silniejsze gospodarczo i instytucjonalnie państwo będzie mniej podatne na konflikty, migrację przymusową i kryzysy polityczne.