Szykują się duże zmiany w polskiej edukacji. Obejmą już przedszkolaków

Temat cyberbezpieczeństwa w szkołach jest jednym z tych, który cyklicznie do nas wraca. Propozycje zmian w programie nauczania stanowią często element politycznej gry i próby przyciągnięcia uwagi społeczeństwa. 

Musimy uczyć dzieci cyberbezpieczeństwa

Jedno jest jednak pewne: dzieci powinny od najmłodszych lat nabywać wiedzę oraz kształtować odpowiednie, zdrowe nawyki, aby w sposób odpowiedzialny funkcjonować w cyfrowym świecie.

Pomysłów, jak podejść do sprawy nie brakuje. Jedni są zwolennikami stworzenia nowego przedmiotu, który w pełni byłby poświęcony cyberbezpieczeństwu i technologiom; inni opowiadają się za rozszerzeniem podstawy programowej poszczególnych przedmiotów, aby wplatać te ważne zagadnienia w ich ramach. 

Reforma polskiej szkoły

Temat ponownie wrócił za sprawą proponowanej przez resort edukacji reformy Kompas Jutra, która obejmuje nowy projekt podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej. Zakłada on wprowadzenie nauki w zakresie cyfrowej higieny oraz bezpieczeństwa danych.

Wprowadzamy reformę Kompas Jutra, która zmienia podstawy programowe właściwie wszystkich przedmiotów nauczanych obecnie w szkole. Nie da się myśleć o nowych technologiach wyłącznie w kategoriach jednego czy dwóch przedmiotów - dziś są one wszędzie.
Ministra edukacji Barbara Nowacka podczas konferencji prasowej w warszawskim LO im. Tadeusza Reytana (17 grudnia 2025 r.)

Jakie zmiany przewiduje reforma?

Podejście Ministerstwa Edukacji Narodowej na rzecz podnoszenia świadomości już wśród najmłodszych dzieci pozytywnie ocenia Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. 

Mirosław Wróblewski z aprobatą patrzy na cel postawiony przez resort: zbudowanie odporności cyfrowej i świadomego zarządzania prywatnością na każdym etapie edukacji. Warto zaznaczyć, że w klasach I-III uczniowie mieliby uczyć się krytycznego podejścia do treści napotykanych w Internecie oraz bezpiecznego poruszania się w sieci. Wszystko po to, aby chronić młodych użytkowników przed cyberzagrożeniami i manipulacją. 

W starszych klasach, według założeń projektu, dzieci będą wchodziły na wyższy poziom, zajmując się zagadnieniami związanymi z np. sztuczną inteligencją oraz wykrywaniem dezinformacji. To jednak tylko część tematyki. 

„Uczeń klasy IV-VI: omawia zagrożenia wynikające z niewłaściwego używania technologii informacyjno-komunikacyjnych, w tym cyberprzemoc, hejt, mowę nienawiści, kreowanie cyberrzeczywistości, zjawisko patostreamingu, uzależnienie od Internetu i gier komputerowych oraz niebezpieczne kontakty w sieci, m.in. uwodzenie w sieci (grooming); omawia korzyści i zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją oraz wirtualną rzeczywistością” – wskazano w projekcie.

Narzędzia sztucznej inteligencji mogą być wykorzystywane mądrze i kreatywnie w różnych obszarach, chociażby w matematyce czy nauce języków obcych. Dlatego jednym z elementów reformy Kompas Jutra jest umożliwienie jak najszerszego korzystania z narzędzi cyfrowych.
Ministra edukacji Barbara Nowacka podczas konferencji prasowej w warszawskim LO im. Tadeusza Reytana (17 grudnia 2025 r.)

Co ważne, proponowane zmiany uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych. Przewidują m.in. obsługę urządzeń wspomagających funkcjonowanie, komunikację, odróżnienie świata realnego od cyfrowego, a także instrukcję zgłaszania cyberzagrożeń.

Są rzeczy wymagające poprawy

Ale to nie oznacza, że projekt MEN jest idealny. Są kwestie, które – zdaniem Prezesa UODO – wymagają poprawy.

Jedną z nich jest kwestią niekorzystania z cyfrowych urządzeń ekranowych w przedszkolach, co miałoby być wprowadzone w drodze rozporządzenia. 

„W myśl przepisów konstytucyjnych kształtowanie praw i obowiązków pozostających w związku z korzystaniem z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób” – wskazuje UODO. 

Ponadto, Mirosław Wróblewski uważa, że warto dokładnie określić z jakich narzędzi AI mieliby korzystać uczniowiedo nauki oraz na jakiej podstawie prawnej miałoby się to odbywać. 

Co więcej, zdaniem Prezesa Urzędu warto do katalogu tematycznego dodać zagadnienia związane z deepfake’ami, które stanowią rosnące zagrożenie w cyfrowym świecie.