Bezpłatne e-dzienniki z lukami w przepisach

„Poselski projekt nowelizacji ustawy oświatowej obejmujący kwestię szkolnych e-dzienników jest nieprecyzyjny i wymaga uzupełnień” – alarmuje Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

W opinii skierowanej do Dariusza Salomończyka, zastępcy szefa Kancelarii Sejmu, Mirosław Wróblewski wskazuje na braki w przepisach dotyczących ochrony informacji o uczniach i cyberbezpieczeństwa szkolnych systemów.

Zdaniem szefa Urzędu zapewniający bezpłatny dostęp do e-dzienników projekt nie tylko nie reguluje w wystarczającym stopniu kwestii ochrony danych osobowych, ale też pozostawia bez zmian dotychczasowy modell, w którym za dostarczanie szkolnych systemów odpowiadają prywatne firmy.

Przed wprowadzeniem nowych przepisów konieczne jest przeanalizowanie ich wpływu na prywatność użytkowników e-dzienników. Należy też jasno określić w ustawach oświatowych zasady i podstawy prawne przetwarzania danych osobowych uczniów.

W ocenie organu nadzorczego wprowadzanie rozwiązań, które wpływają na procesy przetwarzania danych w cyfrowej dokumentacji szkolnej, powinny zostać poprzedzone oceną skutków regulacji prawnej.
Komunikat Prezesa UODO

Standardy bezpieczeństwa i certyfikacji

Zastrzeżenia Prezesa UODO dotyczą też cyberbezpieczeństwa. Gromadzące informacje o prawie 5 milionach uczniów E-dzienniki są atrakcyjnym celem cyberataków. Ewentualne naruszenie zabezpieczeń prowadziłoby więc do ujawnienia danych na ogromną skalę.

Dlatego pojawił się postulat rozważenia jednolitych wymagań bezpieczeństwa informatycznego i dodatkowej certyfikacji dostawców, której wiarygodność miałyby zapewniać instytucje publiczne.

Należy również rozważyć nałożenie na podmioty przetwarzające obowiązek uzyskania dodatkowej certyfikacji oraz przyznanie właściwemu ministrowi kompetencji do prowadzenia publicznej bazy danych podmiotów certyfikowanych.
Komunikat Prezesa UODO

Spór o bezpłatne e-dzienniki

Dyskusję wokół e-dzienników rozpoczęło wprowadzenie przez część dostawców opłat za korzystanie z wybranych funkcji aplikacji, w tym tych ułatwiających rodzicom monitorowanie ocen, co nagłaśniała m.in. Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak. 

Wprowadzenie opłat jest zatem postrzegane jako odebranie możliwości bezpłatnego korzystania z dziennika elektronicznego w pełnym zakresie. Pozostawia to też wątpliwości co do etyczności takich działań, gdyż rodzic w sytuacji, gdy potrzebne mu usługi stają się dodatkowo płatne, nie ma możliwości zmiany dziennika elektronicznego.
Monika Horna-Cieślak, Rzeczniczka Praw Dziecka

Ministerstwo Edukacji Narodowej w odpowiedzi zapowiedziało stworzenie państwowego e-dziennika. Miał on zapewniać bezpłatny dostęp do informacji szkolnych i być zintegrowany z aplikacją mObywatel. Pilotaż zapowiedziano w roku szkolnym 2026/2027, a szersze wdrożenie od września 2027 r.

Ustawę zawetował jednak prezydent Karol Nawrocki, a swoją alternatywę przedstawił Rozwój Plus – zamiast budowy państwowej platformy, obowiązek bezpłatnego udostępniania informacji przez istniejących dostawców.

Samo zniesienie opłat nie rozwiązuje jednak problemów e-dzienników. Jak podkreślał Prezes UODO w ostatnim komunikacie, nowe regulacje powinny gwarantować odpowiednią ochronę danych uczniów i jasno określać wymagania wobec firm obsługujących szkolne platformy.