„Pasywny dochód” przy wsparciu ministerstwa? To pułapka

Cyberprzestępcy nie od dzisiaj wykorzystują zaufanie do instytucji publicznych, do wyłudzania nie tylko pieniędzy, ale i danych. Na naszych łamach opisywaliśmy przypadek podszywania się pod ministerstwo finansów. 14 września 2026 r. the Record, opisał kampanię phishingową wycelowaną w  mieszkańców Uzbekistanu, Tadżykistanu i Białorusi. Badająca sprawę firma miała już wykryć ponad 360 oszukańczych domen.

Schemat wyłudzeń bazuje na fałszywych stronach oficjalnych serwisów informacyjnych albo portalach medialnych. Przestępcy informują na nich o „państwowych programach socjalnych”, albo obiecują  „pasywny dochód” – wszystko „przy wsparciu ministerstwa”.

Dwa warianty tej samej pułapki

Analitycy ustalili, że oszuści stosują dwa główne warianty kampanii. W każdym przestępcy jednak zapewniają, że świadczenie może otrzymać każdy mieszkaniec danego kraju. W przypadku Uzbekistanu obiecywana kwota wynosi nawet 15 mln sumów (prawie 4,8 tys. zł.) tygodniowo. 

W pierwszym przypadku ofiara trafia na prostą, jednostronicową witrynę z krótkim opisem programu i formularzem zgłoszeniowym. 

Drugi jest bardziej rozbudowany – strona naśladuje wygląd regionalnego medium, a fałszywą ofertę przedstawia jako artykuł dziennikarski. Na jego końcu którego ankieta, którą użytkownik ma wypełnić – aby przystąpić do programu, wystarczy podać imię i nazwisko oraz numer telefonu.

„Opiekun" przejmuje kontakt z ofiarą

Te informacje to wszystko czego przestępcy potrzebują do rozpoczęcia kolejnego etapu ataku. 

Z ofiarą kontaktuje się osoba przedstawiająca się jako indywidualny opiekun lub menedżer. Informuje o konieczności opłacenia prowizji albo składki związanej z przyznaniem świadczenia. Wpłaty trafiają jednak na konto grupy.

Kontakt najczęściej odbywa się telefonicznie – taka forma kontaktu daje oszustowi większe możliwości wpływu na rozmówcę. Może on na bieżąco odpowiadać na pojawiające się wątpliwości, dopasowywać argumenty do reakcji ofiary i wywierać presję, np. przekonując, że oferta jest ograniczona czasowo lub że zwlekanie z decyzją może oznaczać utratę świadczenia.

„Weryfikacja" ofiary

Celem kampanii nie zawsze jest jednak bezpośredni przelew pieniędzy. Pod pozorem rejestracji w systemie lub potwierdzenia tożsamości oszuści mogą nakłaniać też do instalacji aplikacji mobilnej. W rzeczywistości to prawdopodobnie złośliwe oprogramowanie, które pozwala przejąć kontrolę nad urządzeniem. Przestępcy mogą wtedy m.in. sami wypłacić środki.

Portal zwraca też uwagę na etap „weryfikacji”, którzy czasami przeprowadzają przestępcy w tej kampanii, prosząc o przesłanie skanu paszportu. Zdobyte w ten sposób dane osobowe mogą później posłużyć do kolejnych przestępstw (zaciągania kredytów na lub prowadzenia następnych kampanii phishingowych).