Schrony, cyberodporność, dual-use. Miliardy z KPO na bezpieczeństwo Polski

Materiał sponsorowany

Krajowy Plan Odbudowy zaczął powstawać na przełomie 2020 i 2021 roku. Został przyjęty przez Radę Ministrów w maju 2021 r., a następnie przesłany do Komisji Europejskiej w celu akceptacji. „Zielone światło” z Brukseli pojawiło się dokładnie 1 czerwca 2022 r., z kolei Rada UE zatwierdziła go 16 dni później. 

Środki z KPO miały przede wszystkim przede wszystkim odbudować gospodarkę po pandemii i zwiększać jej odporność. Sytuacja zmieniała się jednak niezwykle dynamicznie. Wystarczy wymienić pełnoskalową inwazję Rosji na Ukrainę i związany z tym wzrost zagrożeń hybrydowych (m.in. cyberataków, aktów sabotażu czy naruszeń polskiej przestrzeni powietrznej).

Odporność – jej znaczenie rośnie

W efekcie pojęcie odporności rozumiemy dzisiaj szerzej niż w erze pocovidowej. Obejmuje kwestie związane z bezpieczeństwem energetycznym, gospodarczym, cyberbezpieczeństwem, ochroną infrastruktury krytycznej, zdolnościami reagowania na kryzysy itp. Pytanie, czy czynione inwestycje i instrumenty wsparcia za tym wszystkim nadążają. 

Podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu, w pawilonie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, odbyła się dyskusja poświęcona KPO w kontekście budowania cyberbezpieczeństwa oraz odporności. Udział w niej wzięli: 

• Krzysztof Gulda, Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości;
• Monika Dołowiec, Dyrektor Departamentu Koordynacji KPO w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej;
• Paweł Chorąży, dyrektor zarządzający Pionem Funduszy Europejskich w BGK;
• Wioletta Zwara, zastępca dyrektora Departamentu Projektów i Strategii w Ministerstwie Cyfryzacji;
• Wojciech Jankowski, Prezes Zarządu w Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Wołomin. 

Miliardy z KPO na bezpieczeństwo Polski

Krajowy Plan Odbudowy to nie jedna inwestycja, lecz szereg działań współfinansowanych z unijnych środków. Jedną z wiodących inicjatyw jest Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) o wartości ok. 23,7 mld zł. Polska jako pierwszy kraj zdecydował się na tak silne przesunięcie środków z KPO właśnie na ten obszar. 

Monika Dołowiec zwróciła uwagę na kluczowe obszary, których wsparcie zapewnia wspomniany instrument finansowy. Dyrektor Departamentu Koordynacji KPO w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej wymieniła tu np.:

• rozwój sieci schronów, 
• budowę i modernizację infrastruktury podwójnego zastosowania, czego przykładem mogą być wielopoziomowe parkingi podziemne pełniące również funkcję ochronną;
• inwestycje w cyberbezpieczeństwo, jak realizowane przez resort cyfryzacji programy (m.in. Cyberbezpieczny Wodociąg czy Cyberbezpieczny Rząd)
• modernizację przedsiębiorstw.

Paweł Chorąży, reprezentujący BGK, przyznał, że przeznaczanie środków na powyższe cele pozwala realnie podnosić poziom bezpieczeństwa i odporności. Jego Bank – jako pożyczkodawca – dostrzega efekty czynionych inwestycji. Mowa o np. zakupie nowoczesnych technologii, modernizacji polskiej kolei czy rozwoju krajowego przemysłu obronnego. 

KPO przyniosło realną pomoc?

Dzięki środkom z KPO administracja oraz infrastruktura krytyczna mają podnosić swoje możliwości w zakresie bezpieczeństwa i odporności w sieci. 

Wioletta Zwara z Ministerstwa Cyfryzacji wprost odniosła się do szans, jakie dają programy resortu. To nie tylko zakupy rozwiązań i sprzętu, ale również – co niezwykle ważne – szkolenia dla pracowników instytucji publicznych.  

Przydatność KPO z perspektywy beneficjenta inicjatywy potwierdził Wojciech Jankowski. Prezes Zarządu w Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Wołomin podkreślił, że dzięki wsparciu finansowemu jego spółka mogła zainwestować w np. fotowoltaikę oraz narzędzia IT, które są wykorzystywane przez specjalistów. 

Zwrócił uwagę, że organizacja, którą reprezentuje, padła w przeszłości ofiarą ataku ransomware i udało jej się „pozbierać”. W ostatnim czasie CERT Polska przekazał jej klucze deszyfrujące. Cała sytuacja okazała się być dotkliwym, ale niezwykle cennym doświadczeniem, którym przedsiębiorstwo chce się teraz dzielić.

„My mamy to doświadczenie, dlatego wiemy, jak ważne jest cyberbezpieczeństwo i w co należy inwestować. Wielu podmiotom wciąż brakuje tej świadomości” – zaznaczył Wojciech Jankowski podczas dyskusji. 

Nie tylko KPO. Ważny mechanizm wsparcia polskich firm

Poza KPO istnieje wiele innych instrumentów wsparcia dla sektora publicznego i prywatnego. Możemy tu wymienić chociażby program Cyberbezpieczny Samorząd czy instrument STEP. Do tego ostatniego odniósł się Krzysztof Gulda. 

Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości podkreślił, że PARP wspiera technologie krytyczne, m.in. poprzez wspomniany mechanizm. W tym roku podpisano np. umowy dotyczące sztucznej inteligencji, rozwiązań dla sektora energetycznego oraz produkcji komponentów strategicznych.

Już jesienią ma również ruszyć nabór dla technologii obronnych nie tylko dla dużych firm, ale również małych i średnich przedsiębiorstw. Dofinansowanie ma pomóc w rozwijaniu rozwiązań podwójnego zastosowania oraz rozwinąć potencjał polskiego biznesu z korzyścią dla bezpieczeństwa i odporności państwa.