Większe szanse rannych żołnierzy. Ukraina rozszerzyła specjalny system

Wojna zmusiła Ukrainę do szybkiej adaptacji do postępu technologicznego, który stał się kluczowym czynnikiem zapewniającym przewagę na froncie. Proces ten objął również sektor medyczny, gdzie usprawnienia mają bezpośredni wpływ na ratowanie życia żołnierzy. Konieczne stało się więc m.in. ograniczenie „papierologi”, na rzecz maksymalizacji czasu przeznaczonego na pomoc rannym, czy też zapewnienia ciągłości i bezpieczeństwa historii medycznej poszkodowanych.

Pod koniec grudnia 2025 roku, Siły Zbrojne Ukrainy wprowadziły więc elektroniczną Kartę Medyczną Pierwszego Kontaktu (ePMK) oraz Kartę Poszkodowanego. Tym samym dostosowano ukraińską medycynę wojskową do standardów NATO i odchodząc od dotychczasowej, bazującej na papierze dokumentacji, która w warunkach wojennych często ulegała ona zagubieniu, stawała się nieczytelna lub była niekompletna, co na większą skalę znacząco ograniczało możliwości udzielania pomocy przez personel medyczny.

Problem ten dotyczył jednak nie tylko pola walki, gdzie udzielenie pomocy rannemu żołnierzowi było utrudnione ze względu na brak jego informacji medycznych, ale też chociażby udowadniania przez niego odniesionych obrażeń w celu uzyskania świadczeń lub statusu inwalidy wojennego.

Wpływało to również na funkcjonowanie całego systemu opieki medycznej, między innymi z powodu braku rzetelnych i przejrzystych statystyk.

System dokumentacji medycznej w warunkach wojennych

Karta Poszkodowanego to dokument wypełniany przez medyka lub tworzysza rannego żołnierza bezpośrednio w chwili udzielania pomocy (lub zaraz po dotarciu w bezpieczne miejsce). Zawiera informacje takie jak mechanizm urazu, obecność krwawienia, czas założenia opaski uciskowej oraz podane leki. Wykonana z trwałego, odpornego na wilgoć materiału, umożliwia zapis nawet w trudnych warunkach (np. podczas deszczu). Dane z Karty Poszkodowanego są przesyłane do systemu elektronicznego.

Karta Medyczna Pierwszego Kontaktu (ePMK) funkcjonuje w formie elektronicznej i dokumentuje fakt udzielenia pomocy. Jest przechowywana w Systemie Informacji Medycznej Sił Zbrojnych Ukrainy (MIS AFU).

W przeciwieństwie do Karty Poszkodowanego, ePMK wypełniana jest przez personel medyczny w punktach stabilizacji i w oddziałach chirurgicznych. Dzięki temu poprzednia dokumentacja medyczna i historia leczenia każdego poszkodowanego znajduje się w jednym, spójnym systemie, do którego personel medyczny ma natychmiastowy dostęp.

Jej zadaniem jest gromadzenie pełnych informacji o stanie pacjenta, wynikach diagnostyki oraz wykonanych interwencjach chirurgicznych. Dane przechowywane są w systemie przez 25 lat, a dostęp do nich mają wyłącznie uprawnieni pracownicy medyczni oraz sam pacjent.

Ministerstwo Obrony Ukrainy deklaruje, że informacje wprowadzane do ePMK za pośrednictwem aplikacji MedEvac są wysoko zabezpieczone przed nieautoryzowanym dostępem i obejmują:

• dane osobowe żołnierza,
• informacje o stanie klinicznym,
• szczegóły urazu, rany, choroby lub uszkodzenia,
• informacje o udzielonej pomocy i podanych lekach,
• dane dotyczące ewakuacji na kolejny etap leczenia.

System funkcjonuje już w ponad 250 jednostkach.

ePMK na każdym etapie ewakuacji rannych

9 kwietnia Ministerstwo Obrony Ukrainy ogłosiło rozszerzenie dostępu do systemu ePMK także dla medyków bojowych i sanitariuszy, czyli – jak podkreślono w komunikacie – „na każdym etapie ewakuacji”. Takie rozwiązanie sprawia, że ośrodki medyczne wyższego szczebla (np. szpitale) mają odrazu informację o rannym, jeszcze przed jego przybyciem.

To wdrożenie było możliwe dzięki darowiźnie fundacji charytatywnej „Powróć żywy” (ukr. Повернись живим), która przekazała 4 060 tabletów ukriańskiemu personelowi medycznemu, umożliwiając bieżący dostęp do informacji medycznych poszkodowanych nawet w najbardziej wymagających warunkach pola walki.