- WIADOMOŚCI
- WYWIADY
- WAŻNE
„Wiem, jak bardzo AI nie działa”. Ekspert studzi emocje wokół technologii
Polska ma świetnych informatyków i pomysły na przełomowe technologie. Problem w tym, że z ich pracy często korzystają zagraniczne koncerny, a europejskie instytucje nie nadążają za tempem rozwoju sztucznej inteligencji. Dr hab. Jan Kozak, dyrektor Łukasiewicz – Instytutu Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa, w rozmowie z CyberDefence24 ostrzega przed technologiczną zależnością Europy. Przekonuje też, że część obaw dotyczących utraty kontroli nad AI jest przesadzona, a firmy technologiczne obiecują więcej, niż ich rozwiązania potrafią rzeczywiście zrobić.
Czy Polska może konkurować ze Stanami Zjednoczonymi i Chinami w wyścigu o rozwój sztucznej inteligencji? A może powinniśmy pogodzić się z tym, że najdroższe i najbardziej zaawansowane technologie będą powstawały poza naszym regionem?
Podczas Forum Cyfrowego Inicjatywy Trójmorza, zorganizowanego w ramach Poznańskiego Kongresu Gospodarczego, zapytaliśmy o to dr. hab. Jana Kozaka, profesora Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach i dyrektora Łukasiewicz – Instytutu Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa.
Naukowiec, który od ponad dwóch dekad zajmuje się sztuczną inteligencją, przekonuje, że Polska ma czym konkurować na międzynarodowym rynku technologicznym. Jednocześnie wskazuje bariery, przez które rodzime rozwiązania mają trudności z osiągnięciem globalnej skali.
„Mamy zasoby ludzkie, które naprawdę są wielką potęgą” – podkreśla ekspert.
Polscy specjaliści budują potęgę zagranicznych firm
Zdaniem Kozaka jednym z najważniejszych atutów Polski pozostaje jakość kadr informatycznych.
Naukowiec zwraca uwagę, że polscy specjaliści potrafią tworzyć innowacyjne rozwiązania, mają odpowiednie przygotowanie techniczne i kompetencje potrzebne do opracowywania nowych technologii.
Problemem nie jest więc wyłącznie brak odpowiednio wykwalifikowanych ludzi.
„To są ludzie, którzy mają pomysły, mają kreatywność, potrafią wymyślać coś, co jest przełomowe” – zaznacza.
Kariery Wojciecha Zaremby, współzałożyciela OpenAI, oraz Matiego Staniszewskiego, współtwórcy ElevenLabs pokazują, że polscy specjaliści mogą odgrywać istotną rolę w tworzeniu technologii wykorzystywanych na całym świecie. Jednocześnie pojawia się pytanie, gdzie koncentrują się korzyści gospodarcze wynikające z ich działalności.
Kozak wskazuje, że wiele obiecujących startupów na określonym etapie rozwoju trafia w ręce zagranicznych inwestorów lub przenosi działalność na większe rynki. Jego zdaniem jednym z powodów są ograniczenia, z którymi mierzą się przedsiębiorcy i instytucje naukowe w Europie.
„Mamy prawo znacznie bardziej restrykcyjne aniżeli Stany Zjednoczone czy Chiny, gdzie (…) więcej można” – ocenia.
„Koniec, do Europy tego nie wysyłamy”
Konsekwencje technologicznej zależności nie ograniczają się jednak do utraconych możliwości biznesowych. Kozak zwraca uwagę również na bezpieczeństwo dostępu do rozwiązań rozwijanych poza Europą.
Zobacz też 
Jeżeli najważniejsze technologie pozostają pod kontrolą przedsiębiorstw funkcjonujących w innych państwach, europejscy użytkownicy mogą być uzależnieni od ich decyzji biznesowych, a w niektórych sytuacjach również od polityki prowadzonej przez tamtejsze władze.
Ekspert przedstawia hipotetyczny scenariusz, w którym zagraniczny dostawca ogranicza dostęp do technologii dla europejskich odbiorców.
„Te osoby, które są nadrzędne, w pewnym momencie mogą powiedzieć: nie, koniec, do Europy tego nie wysyłamy, bo nam to jest potrzebne” – mówi.
Czy sztuczna inteligencja wymknie się spod kontroli?
W drugiej części rozmowy poruszyliśmy temat, który coraz częściej pojawia się w publicznej dyskusji o rozwoju sztucznej inteligencji. Chodzi o doniesienia dotyczące zachowania modeli AI podczas testów bezpieczeństwa, prób obchodzenia nałożonych ograniczeń oraz obaw przed utratą kontroli nad coraz bardziej zaawansowanymi systemami.
Zapytaliśmy dr hab. Jana Kozaka, czy rozwój sztucznej inteligencji osiągnął już etap, na którym należy poważnie obawiać się, że człowiek utraci nad nią kontrolę. Odpowiedź eksperta była jednoznaczna.
„To w ogóle jest bajka bardzo daleka” – stwierdził.
Kozak podchodzi sceptycznie do interpretowania zachowań modeli AI jako dowodów ich samodzielnego myślenia czy świadomego dążenia do niezależności. Wyjaśnia, że systemy sztucznej inteligencji realizują zadania na podstawie określonych celów i mechanizmów przetwarzania informacji.


Serwis CyberDefence24.pl otrzymał tytuł #DigitalEUAmbassador (Ambasadora polityki cyfrowej UE). Jeśli są sprawy, które Was nurtują; pytania, na które nie znacie odpowiedzi; tematy, o których trzeba napisać – zapraszamy do kontaktu. Piszcie do nas na: [email protected].