Polska w pułapce big techów: 7 wniosków z raportu o cyfrowej suwerenności

Materiał sponsorowany

Jak wynika z raportu „Polskie technologie w cieniu globalnych graczy”, przygotowanego przez Xopero Software i Klaster #CyberMadeInPoland we współpracy z partnerami (m.in. Proget, Asseco Cloud, Axence, RIFFSEC, Secfense i ITCORNER), w polskim sektorze IT nadal wyraźnie widać dominację zagranicznych big techów. Publikacja analizuje strukturalną zależność polskiego sektora IT oraz przedstawia konkretne rekomendacje i kierunki zmian, które zdefiniują technologiczną i gospodarczą pozycję Polski w nadchodzących latach.

Oto 7 kluczowych wniosków z tego opracowania.

Wniosek 1: Promocja zagranicznych rozwiązań opiera się na dystrybutorach

Problem braku suwerenności technologicznej zaczyna się już na etapie sprzedaży i dystrybucji. Niespełna 30% wartości polskiego rynku ICT wypracowuje grupa 10 największych dystrybutorów. W ich portfelach praktycznie nie ma rozwiązań polskich producentów. 

W efekcie rodzimi dostawcy IT stają przed potężną barierą wejścia: muszą budować własne kanały dotarcia do klientów od zera, co drastycznie obniża ich konkurencyjność w starciu z globalnymi markami dysponującymi gotową infrastrukturą sprzedażową.

Wniosek 2: Eksport polskich technologii wynosi 2,8 mld zł, przy imporcie sięgającym 48 mld zł

To dane za 2024 rok, pokazujące skalę deficytu handlowego w obszarze produktów cyfrowych. W 2025 roku, według szacunków Sieci Badawczej Łukasiewicz, różnica ta wyniosła już 60 mld złotych. Co istotne, ponad 90% środków wydanych na importowane towary trafiło do krajów spoza Unii Europejskiej.

Wniosek 3: Zaledwie 20–30 podmiotów dźwiga ciężar budowy suwerenności w obszarze cybersec

Skutki uzależnienia technologicznego widać wyraźnie w obszarze o krytycznym znaczeniu dla państwa – cyberbezpieczeństwie. 

Choć na polskim rynku cybersecurity działa około 400 podmiotów, autorskie rozwiązania oferuje jedynie 70–100 z nich. Biorąc pod uwagę dużą fragmentaryzację rodzimej branży IT (zdominowanej przez jednoosobowe działalności gospodarcze i mikroprzedsiębiorstwa), realny potencjał ogranicza się do zaledwie 20–30 polskich producentów zatrudniających co najmniej 10 osób. 

To na tej wąskiej grupie spoczywa odpowiedzialność za tworzenie alternatywy dla zagranicznych gigantów i zabezpieczenie strategicznych zasobów kraju. 

– Każdego dnia generujemy ogromne ilości wrażliwych danych. Powierzanie ich ochrony wyłącznie technologiom zagranicznym, na które nie mamy wpływu, to ryzyko strategiczne. Silne cyberbezpieczeństwo narodowe nie istnieje bez silnych, lokalnych producentów rozwiązań cybersecurity – podkreśla Łukasz Jesis, CEO Xopero Software S.A.

Wniosek 4: Własność intelektualna i stabilne miejsca pracy rodzą się z produkcji, nie pośrednictwa

Model dystrybucyjny, choć przynosi wysokie przychody, opiera się na niskomarżowym pośrednictwie. 

To produkcja generuje wysoką wartość dodaną poprzez tworzenie polskiej własności intelektualnej (IP) oraz stabilnych i wysokospecjalistycznych miejsc pracy na terenie RP. Różnicę tę widać w zestawieniu skali zatrudnienia: 10 największych dystrybutorów zatrudnia łącznie 1977 osób, podczas gdy pojedynczy polski producent – Asseco Poland S.A. – daje pracę 2610 specjalistom. 

– Bez silnej pozycji autorskich rozwiązań trudno mówić o realnej niezależności cyfrowej. Pozostając głównie odbiorcą obcej własności intelektualnej, ograniczamy potencjał rozwojowy naszej gospodarki. Stworzenie warunków do wzrostu dla rodzimych producentów to warunek konieczny, by polski sektor IT przestał być tylko kanałem dystrybucji – wskazuje Łukasz Gawron, Prezes Zarządu Klastra #CyberMadeInPoland.

Wniosek 5: 99% zamówień publicznych faworyzuje produkty zagranicznych big techów

Zagraniczne korporacje technologiczne od wielu lat dominują w zamówieniach publicznych i przetargach.

Z analizy 70 postępowań przetargowych przeprowadzonej przez Fundację Instrat wynika, że aż 99% zamówień w sposób bezpośredni lub pośredni faworyzowało wielkie międzynarodowe korporacje. W wielu przypadkach preferencje te przybierały formę pozornych kryteriów formalnych, takich jak wymóg kompatybilności z dawno wycofanymi ze wsparcia technologiami, który mógł spełnić tylko dotychczasowy dostawca.

Wniosek 6: Zakupy publiczne minimalizują ryzyko decyzji, a maksymalizują ryzyko zależności

Za nierówną walką o kontrakty publiczne stoi kilka zjawisk strukturalnych:

• Lobbing dostawców – zagraniczne korporację są w Polsce obecne od nawet ponad 20 lat. Przez ten czas zdążyły zbudować silną sieć partnerów, zaplecze marketingowe i lobbingowe.
• Vendor lock-in – lata obecności obcych systemów wykształciły kadry wyspecjalizowane w obsłudze konkretnych platform. Przejście na alternatywne oprogramowanie może napotkać opór związany z koniecznością zdobywania nowych kompetencji. 
• Unikanie ryzyka – zamawiający mogą świadomie lub nieświadomie wybierać najbardziej znane rozwiązania, co dobrze opisuje tzw. efekt IBM, podsumowany powiedzeniem: „Nikt nigdy nie został zwolniony za kupno IBM". W przypadku awarii powszechnie znanego systemu wina spada na dostawcę; w przypadku wdrożenia lokalnej alternatywy – na osobę decyzyjną. 
• Certyfikacje i subiektywne rankingi – globalni gracze dostarczają gotowe pakiety certyfikacyjne ułatwiające przejście procedur przetargowych. Często warunkiem dopuszczenia do przetargu jest obecność w międzynarodowych zestawieniach, w których wysokie pozycje wiążą się ze sporymi nakładami budżetowymi, a nie obiektywnym testem jakości technologii.

Wniosek 7: 71% Polaków popiera budowę europejskich alternatyw

51% uczestników badania Fundacji Digital Poland uważa uzależnienie od technologii

spoza UE za bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego w obliczu konfliktów hybrydowych.

Z kolei badanie NielsenIQ dla tej samej fundacji wykazało, że 71% Polaków popiera stworzenie europejskich alternatyw dla platform globalnych graczy. Co istotne, badani coraz częściej utożsamiają suwerenność cyfrową z ochroną swoich danych osobowych przed pozaeuropejską inwigilacją.

Pobierz raport: od trudnej diagnozy do konkretnych rozwiązań

Raport stawia nie tylko bezkompromisową diagnozę polskiego rynku IT, ale przede wszystkim proponuje gotowe ścieżki wyjścia z technologicznego impasu. Sercem publikacji jest 7 filarów cyfrowej podmiotowości Polski – zbiór strategicznych rekomendacji i praktyczny drogowskaz zarówno dla decydentów z administracji publicznej, jak i liderów biznesu.

Opracowanie liczy ponad 100 stron dogłębnej analizy, podzielonej na 5 strategicznych rozdziałów i wzbogaconej o twarde dane rynkowe, studia przypadków oraz komentarze 19 ekspertów branżowych.

Pełną treść raportu można pobrać bezpłatnie na stronie: www.suwerenneit.pl.