Zarządzanie danymi. Nowe przepisy weszły w życie

Unijny akt o zarządzaniu danymi (DGA) wszedł w życie w czerwcu 2022 roku, a prace nad wprowadzeniem jego zapisów do polskiego porządku prawnego rozpoczęły się kilka miesięcy później.

Jak informowaliśmy, projekt ustawy został przyjęty przez rząd w październiku 2025 roku, zaś przez Sejm – w ostatnich dniach lutego. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ją z kolei w połowie kwietnia.

Pośrednictwo dla bezpiecznej wymiany danych

Ministerstwo Cyfryzacji w oficjalnym komunikacie przypomina, że wprowadzone w ustawie zmiany dotykają trzech konkretnych sfer.

W zakresie dostępu do danych pojawi się usługa pośrednictwa, dzięki której bezpieczna wymiana danych między podmiotami oraz obywatelami ma być łatwiejsza. Oprócz tego, firmy mają zyskać nowe możliwości w zakresie funkcji pośredników danych na unijnym rynku, zaś przedsiębiorcy oraz zwykli Polacy – większe zaufanie do udostępniania swoich danych.

Co istotne, pośrednicy mają działać zgodnie z przepisami, bezstronnie oraz być neutralni. Jako organ nadzoru w ich przypadku wyznaczono Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Udostępnianie i korzystanie bez wątpliwości

Kolejne zmiany zbudują ekosystem udostępniania danych przez obywateli, np. na cele naukowe lub medyczne.

W związku z tym będą funkcjonowały organizacje altruizmu danych, zarejestrowane w Unii Europejskiej. Również i w tym przypadku nadzór nad podmiotami będzie pełnił Prezes UODO – usługi mają bowiem być świadczone zgodnie ze standardami bezpieczeństwa, które znajdują się w DGA, a także w godny zaufania sposób.

Ostatni element ustawy obejmuję kwestię korzystania z danych chronionych, znajdujących się w dyspozycji podmiotów publicznych. Chodzi m.in. o informacje zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa, dane osobowe, a także chronione prawami autorskimi.

Nowe przepisy umożliwiają zarówno obywatelom, jak i przedsiębiorcom, podmiotom naukowym oraz organizacjom społecznym składanie wniosków o dostęp do wspomnianych danych zgodnie z procedurami.

Podmioty publiczne mają być w tym zakresie wspierane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ma również powstać punkt informacyjny, ułatwiający kontakt z instytucjami – za tę kwestię, jak również rozpatrywanie odwołań od odmowy udostępnienia danych, ma odpowiadać minister cyfryzacji.

Impuls dla nauki i innowacji

Według cytowanego w komunikacie wiceministra cyfryzacji Michała Gramatyki, dokument ma być impulsem dla rozwoju nauki, rynku danych oraz innowacji w naszym kraju.

„Dzięki jasnym regulacjom dotyczącym dostępu do danych oraz usług pośrednictwa w tym zakresie będą powstawać nowe przedsiębiorstwa – zarówno wykorzystujące dane do rozwoju swoich usług, jak i specjalizujące się w pośrednictwie w dostępie do nich” – zaznaczył wiceszef resortu.