Kiedy przedłużenie „Cyberbezpiecznych Wodociągów?” Ministerstwo komentuje

W webinarze z lipca 2025 roku zakładano, że ogłoszenie listy rankingowej w programie będzie miało miejsce w listopadzie ub. r., zawieranie umów miało trwać do końca grudnia, zaś środki miały być przekazane wodociągom do końca stycznia br.

Rozstrzygnięcie konkursu (ogłoszenie listy rankingowej) miało miejsce 10 lutego br., zaś aktualizacje wykazu (wraz w wskazaniem podmiotów do objęcia wsparciem) miały miejsce 18 marca i 1 kwietnia. „(…) prowadzimy prace nad zmianą dokumentacji konkursowej oraz nad wydłużeniem okresu realizacji projektów do 31 grudnia 2026 r.” – stwierdzono w lutowym komunikacie.

25 marca, podczas konferencji prasowej poświęconej podpisaniu pierwszych umów (z pięcioma mazowieckimi wodociągami), wiceminister cyfryzacji Paweł Olszewski stwierdził:

(...) ten program docelowo będzie przedłużony – uprzedzając ewentualne pytania dziennikarzy – do końca roku, tak aby wodociągi miały możliwość jak najbardziej efektywnie i wydajnie te środki wykorzystać
Wiceminister cyfryzacji Paweł Olszewski

Podpisanie umów

Po upływie około dwóch tygodni od powyższej deklaracji postanowiliśmy zapytać Ministerstwo Cyfryzacji o to, na jakim etapie są prace związane z przedłużeniem „Cyberbezpiecznych Wodociągów”.

13 kwietnia Centrum Projektów Polska Cyfrowa opublikowało komunikat apelujący do grantobiorców o niezwlekanie z podpisaniem umów. Z aktualności na stronie CPPC wiemy, że wówczas podpisano ponad 400 umów oraz pozytywnie zweryfikowano „prawie 200 zabezpieczeń wykonania umowy”. Suma wypłaconych grantów miała wówczas przekraczać 140 mln złotych.

„Cyberbezpieczne Wodociągi" – kiedy przedłużenie?

„(…) planowane jest wydłużenie okresu realizacji projektów do 31 grudnia 2026 r. Ostateczne potwierdzenie nastąpi po zakończeniu wymaganych procedur formalnych oraz podpisaniu stosownych dokumentów” – zaznacza Ministerstwo Cyfryzacji w odpowiedzi na nasze pytania.

Biuro Komunikacji MC przekazało nam, że obecnie procedowany jest aneks pomiędzy Ministerstwem Cyfryzacji a Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej oraz trwa aktualizacja porozumienia pomiędzy Ministerstwem Cyfryzacji i Centrum Projektów Polska Cyfrowa (CPPC), pełniącym rolę Jednostki Wspierającej Plan Rozwojowy (KPO).

„CPPC jest przygotowane do wdrożenia zmian, a prace nad dokumentacją były prowadzone wcześniej w trybie przygotowawczym” – podkreślono.

Zapytaliśmy również o to, czy przedłużenie projektu będzie dotyczyć okresu realizacji projektu, okresu kwalifikowalności wydatków, terminu złożenia wniosku rozliczającego, czy wszystkich tych elementów łącznie. ”Szczegółowy zakres zmian zostanie przedstawiony po aktualizacji dokumentacji programu i opublikowany na stronie naboru” - przekazało nam MC.

KPO a przedłużenie projektu

Skierowaliśmy pytania do Ministerstwa Cyfryzacji odnośnie tego, czy wykorzystywanie środków z KPO przez „Cyberbezpieczne Wodociągi” nie jest przeszkodą w przedłużeniu projektu. W informatorze o Krajowym Planie Odbudowy znalazło się następujące stwierdzenie: „KPO to reformy i inwestycje, które rozpoczęły się po 1 lutego 2020 roku i zakończą do 31 sierpnia 2026 roku.”

MC przekazało nam, że wydłużenie realizacji programu do końca roku w ramach KPO jest możliwe w przypadku spełnienia dwóch podstawowych warunków:

• do 31 sierpnia 2026 r. osiągnięty zostanie miernik KPO, na bazie którego następuje rozliczenie inwestycji (tj. projektu Cyberbezpieczne wodociągi) z Komisją Europejską;
• uprzednie uzgodnienie takiej możliwości z Instytucją Koordynującą KPO (MFiPR).

Resort Krzysztofa Gawkowskiego zaznaczył, że już nastąpiło formalne uzgodnienie możliwości wydłużenia realizacji projektu do końca 2026 roku pomiędzy Ministrem Cyfryzacji a Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej. „Obecnie trwa proces aneksowania porozumienia, na mocy którego ww. ustalenia zostaną wprowadzone w życie” – czytamy w odpowiedzi na nasze pytania.

Jak realizować projekt?

Zapytaliśmy Ministerstwo Cyfryzacji o to, czy obecnie (10 kwietnia - przyp. red.) podmioty powinny zakładać rozliczenie środków do 30 czerwca br. W dokumencie „Pytania i odpowiedzi” na stronie CPPC z 11 marca czytamy:

„Obecnie trwają prace nad wydłużeniem terminu realizacji Projektów grantowych do 31.12.2026 r. aby umożliwić grantobiorcom realizację założonych wydatków. O wydłużeniu terminu poinformujemy na stronie naboru. Zmiana terminu będzie wymagała zawarcia aneksu do Umowy o powierzenie grantu. Do momentu formalnej zmiany Umowy powinieneś planować realizację Projektu grantowego zgodnie z aktualnym terminem.”

MC potwierdziło, że do czasu formalnego wprowadzenia zmian obowiązują dotychczasowe zapisy dokumentacji (w tym termin rozliczenia do końca czerwca br.)

Zapytaliśmy również o to, jak Ministerstwo Cyfryzacji może zapewnić, że program zostanie przedłużony do końca bieżącego roku. Otrzymaliśmy następujące stanowisko:

Ministerstwo Cyfryzacji, we współpracy z instytucjami odpowiedzialnymi za wdrażanie programu, prowadzi działania mające na celu zapewnienie ciągłości realizacji projektów oraz umożliwienie pełnego wykorzystania przyznanych środków. Jak wskazano we wcześniejszej odpowiedzi potwierdzeniem, że ww. projekt zostanie wydłużony jest fakt, że Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi prace nad aktualizacją porozumień zawartych z MFiPR oraz z CPPC, które umożliwią takie wydłużenie.
Biuro Komunikacji Ministerstwa Cyfryzacji

Co to oznacza?

Grantobiorcy w programie „Cyberbezpieczne Wodociągi” niezmiennie powinni oczekiwać komunikatu od CPPC - nie znamy konkretnej daty dziennej ogłoszenia przedłużenia projektu.

Widzimy, że kwestia przedłużenia programu jest zależna m.in. od osiągnięcia „miernika KPO” - elementu stanowiącego podstawę rozliczenia „Cyberbezpiecznych Wodociągów” z Komisją Europejską. Drugim zagadnieniem jest porozumienie z MFiPR, które jest na etapie aneksowania porozumienia.

Rolę przedłużenia programu „Cyberbezpieczne Wodociągi” anonimowo opisał dla nas jeden z ekspertów w styczniu br. „W praktyce może to być niemożliwe do wykonania (zrealizowanie projektu – przyp. red.). Możliwe, że wodociągi będą musiały rezygnować. Nikt nie podpisze umów bez pewności, że otrzyma pieniądze” – przekazał naszemu portalowi.

O znaczeniu programu dobrze świadczą incydenty w sektorze wodno-kanalizacyjnym. Na celowniku cyberprzestępców były m.in.:

• stacja uzdatniania wody Szczytno (nie dotyczy miasta w woj. warmińsko-mazurskim - przyp. red., 05.2025);
• SUW Małdyty, Tolkmicko, Sierakowo (04.2025);
• SUW Jabłonna Lacka (09.2025);
•  oczyszczalnie ścieków w Witkowie, Kuźnicy i Chodaczowie.

W raporcie CERT Polska za 2025 rok znalazła się informacja o tym, że jeden z ataków na stacje uzdatniania wody polegał na zmianie ustawienia pomp, co doprowadziło do „wyczerpania zasobów w zbiorniku, a w konsekwencji spowodowało przerwę w dostawie wody.”

Incydent spowodował przerwę w dostarczaniu wody na ok. 6 godzin dla ok. 2,5 tys. mieszkańców gminy
Raport CERT Polska za 2025 rok

Wszystkim chętnym polecamy anonimowy kontakt z nami - należy użyć formularza „Zgłoszenia anonimowe” u dołu strony.