1,5 mld zł z budżetu obronnego na polskie półprzewodniki. Nowa ustawa w Sejmie

Grupa posłów, na czele z wicepremierem i ministrem cyfryzacji Krzysztofem Gawkowskim oraz marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym, przygotowała projekt ustawy dotyczący zagwarantowania finansowania dla budowy i rozwoju fabryk produkujących półprzewodniki w Polsce. Druk wpłynął już do Sejmu. 

Polska nie ma obecnie zdolności produkcyjnych

Autorzy propozycji nowych przepisów wskazują, że od 1996 roku nasz kraj nie posiada zdolności produkcyjnychpozwalających na samodzielne wytwarzanie chipów i mikropcesorów. A przecież zapotrzebowanie na nie stale rośnie, co ma związek z postępem technologicznym i cyfryzacją życia. Odpowiedzią jest import technologii, w efekcie czego zagraniczne produkty trafiają do polskiej gospodarki, ale też np. wojska. 

Deficyt ma charakter strukturalny i dotyczy w szczególności układów typu ASIC-CMOS przeznaczonych dla systemów przetwarzających informacje niejawne, infrastruktury krytycznej, techniki kosmicznej oraz uzbrojenia.
Uzasadnienie do projektu ustawy

Zależność wiąże się z ryzykiem

Wysoka zależność od zewnętrznych dostawców wiąże się z ryzykiem. Pokazał to np. kryzys związany z pandemią koronawirusa (lata 2020-2022) – wówczas pojawiły się zakłócenia globalnych łańcuchów dostaw półprzewodników, które odczuło wiele sektorów (m.in. motoryzacyjny). 

Pieniądze na półprzewodniki z budżetu obronnego

Plan autorów projektu ustawy jest jasny: zorganizować i zagwarantować finansowanie dla inicjatyw zwiększających zdolności produkcyjne półprzewodników w Polsce, aby zmniejszyć zależność od zagranicznych podmiotów i tym samym budować suwerenność technologiczną. 

Regulacja przewiduje jednorazowe zasilenie Funduszu Polskiej Nauki kwotą 1,5 mld zł. Pieniądze miałyby pochodzić z wydatków na obronność (część budżetu państwa „Obrona narodowa”). To właśnie z tej puli – docelowo – będą finansowane działania na rzecz zwiększania zdolności produkcyjnych dla chipów w naszym kraju. 

Projekt rozszerza też źródła przychodów do Funduszu, a także katalog inicjatyw, które mogą być realizowane z jego środków. Mowa o m.in. programach badawczych mających charakter przełomowy lub strategiczny czy wykazujących wysokie ryzyko technologiczne. 

Proponowane przepisy ustanawiają też m.in. instytucję kierownika programu badawczego oraz definiuje „ramy czasowe zawierania umów, wydatkowania i rozliczania środków”. 

Inwestycje w półprzewodniki to polityka rządu

W uzasadnieniu podkreślono, że przedłożona regulacja wpisuje się w politykę publiczną obowiązującą w latach 2026-2030, która została przyjęta uchwałą rządu. 

Jednym z jej założeń jest „osiągnięcie łącznej wartości zainicjowanych inwestycji półprzewodnikowych (publicznych i prywatnych) na poziomie 3 mld zł do 2030 r. oraz wzrost liczby specjalistów, zwłaszcza projektantów układów scalonych, z około 1,5 tys. do 3 tys. w perspektywie pięciu lat”.