Samorządy połączą siły przeciw cyberatakom. Rusza program LCC

Polska mierzy się obecnie z około 4 tys. cyberataków dziennie, administracja publiczna musi więc znajdować sposoby na skuteczną ochronę swoich systemów i zawartych w nich danych. Jedną z odpowiedzi na tę rosnącą skalę zagrożeń ma być program Lokalnych Centrów Cyberbezpieczeństwa (LCC). 31 lipca konkurs został zainaugurowany przez Ministerstwo Cyfryzacji.

„Jesteśmy na cyfrowej wojnie z Rosją” – powiedział w pierwszych słowach konferencji minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, wskazując, że tylko w 2025 roku zidentyfikowano ponad 279 tys. incydentów. Nowe centra mają wzmocnić zdolność samorządów co do zapobiegania ataków oraz reagowania na nie.

Na program przewidziano około 300 mln zł, a za nabór wniosków i późniejsze wdrażanie projektów będzie odpowiadać Centrum Projektów Polska Cyfrowa. Ma on uzupełniać wcześniejszy projekt „Cyberbezpieczny Samorząd”.

Jak będą działać LCC?

Lokalne Centra Cyberbezpieczeństwa mają być wspólnym zapleczem technicznym i eksperckim dla samorządów, które często nie są w stanie samodzielnie zatrudnić odpowiedniej liczby specjalistów ani utrzymywać rozbudowanych systemów ochrony.

Według zapowiedzi mają one powstać w co najmniej 30 lokalizacjach – średnio w dwóch na każde województwo. Jak wyjaśniał wicepremier Krzysztof Gawkowski, ich dokładne rozmieszczenie będzie jednak zależeć od potrzeb i wielkości poszczególnych regionów, a także od tego, w jaki sposób jednostki samorządu terytorialnego zdecydują się połączyć. Inicjatywa opiera się bowiem na idei konsorcjum – kilka JST ma wspólnie tworzyć jedno centrum.

Chodzi o to, żebyśmy status cyberbezpieczeństwa wyrównywali w lokalnej Polsce.
Krzysztof Gawkowski, Minister Cyfryzacji

Jak wyjaśniał podczas konferencji Paweł Olszewski, zakres działalności centrów ma obejmować:

• wykrywanie zagrożeń oraz reagowanie na cyberataki i inne incydenty;
• prowadzenie aktualnej ewidencji sprzętu i systemów wykorzystywanych przez obsługiwane urzędy oraz jednostki;
• kontrolowanie, czy oprogramowanie i zabezpieczenia są na bieżąco aktualizowane;
• zarządzanie uprawnieniami, czyli kontrolowanie, kto i w jakim zakresie ma dostęp do danych oraz systemów;
• ochronę danych, w tym przygotowywanie i zabezpieczanie kopii zapasowych;
• zapewnienie bezpieczeństwa poczty elektronicznej i innych kanałów komunikacji;
• prowadzenie regularnych szkoleń dla pracowników.

Są to wymagania minimalne, które konsorcja muszą spełnić, aby pozytywnie przejść formalną ocenę projektu. Centra będą jednak mogły rozszerzać swoją działalność o dodatkowe rozwiązania i usługi, co ma być dodatkowo „premiowane”. Szczegółowe zasady punktowania powinny zostać określone w dokumentacji naboru.

Finansowanie LCC

Na uruchomienie i działalność lokalnych centrów przewidziano około 270 mln zł, które oprócz samej budowy infrastruktury, będą przeznaczone na wynagrodzenia personelu, zakup sprzętu technicznego, licencji i programów zabezpieczających. Jak podkreślił Gawkowski, finansowane ma być również oprogramowanie wspierające specjalistów IT i ich szkolenia.

Budżet programu pochodzi z Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy.

Konsorcja podstawą programu LCC

Współpraca samorządów jest jednym z najważniejszych założeń programu Lokalnych Centrów Cyberbezpieczeństwa. Jak już wspomnieliśmy, ma on opierać się na konsorcjach tworzonych przez co najmniej dwie jednostki samorządu terytorialnego (jak gminy, powiaty, miasta czy samorządy województw). Wspólnie będą one organizować jedno centrum obsługujące większy obszar oraz podległe im instytucje (jak szkoły, ośrodki pomocy społecznej i placówki kultury). Jak podkreślał Krzysztof Gawkowski podkreślał, projekt ma służyć łączeniu kompetencji specjalistów i budowaniu wspólnego zaplecza technicznego.

Zachęcamy samorządy, żeby łączyły siły. Im więcej samorządów, tym więcej pieniędzy, tym więcej obywateli zagospodarowanych pod względem cyberbezpieczeństwa.
Paweł Olszewski, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji

Twórcy programu liczą więc na duże zainteresowanie ze strony JST. Samorządy, które obawiają się trudności związanych z przygotowaniem dokumentacji, będą mogły skorzystać ze wsparcia NASK przy opracowywaniu projektu i składaniu wniosku o dofinansowanie.