Demagog startuje z Obiektywem

Na początku lutego Stowarzyszenie Demagog zapowiedziało pojawienie się magazynu Obiektyw – publikacji poświęconej dezinformacji w szerszym znaczeniu niż dotychczasowa weryfikacja informacji. Jak bowiem wskazywano w oficjalnych komunikatach, fact-checking jest często początkiem walki z dezinformacją w przestrzeni publicznej, a nie końcowym etapem.

Sama weryfikacja faktów nie wystarczy

W poniedziałek 2 marca br. w Warszawie odbyła się konferencja inauguracyjna Obiektywu. Przedstawiciele Stowarzyszenia zaprezentowali na niej nie tylko strukturę oraz plany dotyczące kwartalnika, ale też przyczyny jego powstania.

Według słów redaktorki prowadzącej Marty Trzeciak, za powołaniem stał niedosyt po zweryfikowaniu fałszywej informacji.

„Aktor dezinformacji czy system może dalej tworzyć i podawać fałszywe informacje lub manipulować przekazami. Stwierdziliśmy, że tym, co będzie istotne, to najpierw zdefiniowanie luk, które dostrzegamy w tym systemie, a potem oddziaływanie na dezinformację wszędzie tam, gdzie się da; u źródła lub na cały system, który uda nam się odnaleźć i zmapować” – wyjaśniła Trzeciak podczas inauguracji.

Z kolei Marcel Kiełtyka, redaktor naczelny Obiektywu oraz członek zarządu Stowarzyszenia Demagog wskazał, że chociaż sprostowania w ramach fact-checkingu są potrzebne, to nie zawsze wystarczają.

„Zauważyliśmy, że (fact-checking – red.) nie może być oderwany od innych działań związanych z systemowym przeciwdziałaniem dezinformacji. Musimy robić więcej, ponieważ dezinformacja zaczęła uderzać w najbardziej wrażliwe elementy polskiej państwowości i szeroko pojętego interesu społecznego” – zaznaczył.

Analizy zamiast codziennego fact-checkingu

Zapytaliśmy redaktora naczelnego Obiektywu o to, czy uruchomienie magazynu będzie stanowiło większe wyzwanie niż dotychczasowa weryfikacja informacji przez Demagoga.

Według Kiełtyki, kwartalnik ma być rozszerzeniem weryfikacji pojedynczych analiz narracyjnych o podejście systemowe, co do którego istnieje luka medialna.

Nie chcemy zatrzymywać się na identyfikacji problemu, jego omawianiu i zwracaniu na niego uwagi, ale również proponowaniu konkretnych rozwiązań. Mamy nadzieję, że media, eksperci i decydenci państwowi też będą korzystali z tej pracy i realnie zmieniali tą rzeczywistość, w której żyjemy – bo widzimy, że problem dezinformacji jest systemowy, więc systemowo trzeba go zwalczać.
Marcel Kiełtyka, redaktor naczelny magazynu Obiektyw, Stowarzyszenie Demagog

Czy jednak problemem nie będzie fakt, że po kilku dniach zainteresowanie medialne danym tematem – w tym konkretną narracją dezinformacyjną – opada, a artykuł w Obiektywie pojawi się dopiero po 2-3 miesiącach?

Redaktor naczelny periodyku zapewnił, że weryfikacja fake newsów wciąż będzie prowadzona przez Stowarzyszenie. Magazyn ma skupić się na głębszych analizach czy śledztwach dziennikarskich.

„Chcemy odpowiadać bardziej całościowo; nie będziemy weryfikowali pojedynczych narracji. Dla Obiektywu będzie praca głębsza, analityczna, śledcza. Dlatego będzie wychodził rzadziej, bo chcemy mieć więcej czasu na dokładne zmapowanie tych sieci powiązań, skąd ta dezinformacja wychodzi, jak wyglądają jej mechanizmy – a na to potrzeba czasu” – wyjaśnił Kiełtyka w rozmowie z naszą redakcją.