Atrybucja polityczna pomoże w walce z dezinformacją?

W środę 15 kwietnia w Poznaniu rozpoczął się IN.SEC.ON – Międzynarodowy Kongres Cyberbezpieczeństwa i Technologii Przełomowych. Dwudniowe wydarzenie skupiło zarówno polityków, wojskowych, jak również ekspertów z dziedziny cyberbezpieczeństwa i nauki nie tylko z Polski, lecz także z Europy i świata.

Sprawcy FIMI dobrze się ukrywają

Wśród ministrów oraz wiceministrów obecnych na Kongresie znalazł się również Marcin Bosacki, wiceszef Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W swoim wystąpieniu na otwarciu wydarzenia przypomniał, że oprócz cyberataków istotnym ogniwem działań w cyberprzestrzeni jest dezinformacja. Jednym z głównych zadań MSZ w ramach systemu odporności jest bowiem przeciwdziałanie temu zagrożeniu.

Według danych Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych przedstawionych przez wiceministra, w 2025 roku wykryto 540 przypadków operacji wpływu na Europę, wykorzystujących 10,5 tys. kanałów w przeszło 100 krajach. O ile 29 proc. z nich przypisano Rosji, tak aż 65 proc. z nich, pomimo istnienia śladów, nie przypisano nikomu.

„W tym tkwi istota problemu. Większość operacji FIMI (Foreign Information Manipulation and Interference – red.) skutecznie ukrywa swoich operatorów. Odpowiedź na pytanie o sprawcę – czyli atrybucja polityczna - wykracza daleko poza kwestie techniczne. Jest czysto polityczna, staje się narzędziem polityki państwa i narzędziem odstraszania tych, którzy atakują” – wyjaśnił Bosacki.

Przeciwnik przygotowywał się do tego przez poprzednich 20 lat; struktury w aspekcie cyberbezpieczeństwa oraz dezinformacji (zaczęły powstawać – red.) na początku lat 2000. Widzimy jednak, że mechanizmy atrybucji zaczynają działać. Tylko w ostatnim półroczu, w lipcu 2025 roku NATO przypisało cyberataki Rosji, wyraziło solidarność z państwami dotkniętymi atakami i podkreśliło, że Estonia, Francja, Wielka Brytania oraz Stany Zjednoczone wskazały rosyjski wywiad wojskowy GRU jako sprawcę szkodliwych działań cybernetycznych wymierzonych w kilku członków sojuszu oraz w Ukrainie. W grudniu 2025 roku, oprócz ataku na polską infrastrukturę energetyczną, mieliśmy potwierdzony przez duński wywiad wojskowy atak rosyjski na tamtejszą infrastrukturę krytyczną, w tym wodociągi oraz na systemy związane z wyborami, wyborami lokalnymi.
Marcin Bosacki, wiceminister spraw zagranicznych

Koszty operacji wciąż niskie. „Musimy odwrócić tę logikę"

Wiceszef resortu wskazał jednocześnie, że stosowanie atrybucji sprawców cyberataków lub dezinformacji pozwala na przywrócenie prawdy w przestrzeni informacyjnej, a także zbudowanie norm odpowiedzialnego zachowania państwa oraz stworzenie podstaw do dalszych działań ekonomicznych, dyplomatycznych oraz prawnych.

„To jest inwestycja w odporność rozumianą jako zdolność całych społeczeństw i do funkcjonowania mimo presji wywieranej przez przeciwników” – zaznaczył Bosacki.

O ile jednak działanie mechanizmów atrybucji jest widoczne, tak koszty prowadzenia operacji w cyberprzestrzeni przez adwersarzy wciąż pozostają bardzo niskie. Sprzyja to kontynuacji oraz eskalacji działań.

„Naszym strategicznym celem jest odwrócenie tej logiki. Musimy podnosić koszty agresywnych działań w cyberprzestrzeni wszelkimi dostępnymi środkami. (…) Na agresję odpowiadamy polityką name and shame oraz sankcjami. Atrybucja polityczna spina w całość (wszystkie – red.) wysiłki, pozwala wskazać sprawcę, przywrócić prawdę. zbudować koalicję i nałożyć realne koszty. Wymaga to oczywiście twardych danych, odwagi politycznej, koordynacji międzynarodowej i cierpliwości, bo to jest proces, a nie jednorazowy komunikat prasowy” – podkreślił wiceminister spraw zagranicznych, deklarując, że system walki z dezinformacją będzie wciąż rozwijany.