Polskie alternatywy dla WhatsAppa od wojska i rządu. Przełom w komunikacji służb

W kwietniu 2023 r. pojawiły się informacje o stworzeniu przez DKWOC komunikatora Merkury 2.0 dla żołnierzy Sił Zbrojnych RP i pracowników resortu obrony. Ten jest już od dłuższego czasu wykorzystywany przez przedstawicieli, ale Dowództwo postanowiło pójśc o krok dalej i stworzyć wersję Public dla osób spoza armii. Nad swoim komunikatorem mSzyfr pracuje także administracja rządowa.

Oba rozwiązania – Merkury 2.0 Public i mSzyfr – są w trakcie testów i niewykluczone, że zostaną ze sobą połączone. Jak się dowiedzieliśmy, prowadzone są rozmowy na ten temat między odpowiednimi służbami i instytucjami.

Bezpieczne alternatywy dla znanych komunikatorów

Oba rozwiązania zostały opracowane jako bezpieczna alternatywa (fundamentem w obu komunikatorach jest protokół Matrix pozwalający na szyfrowanie end-to-end) dla narzędzi dostępnych na rynku, takich jak np. WhatsApp, Messenger czy Microsoft Teams. 

Jak pisaliśmy, komunikatory mają służyć do przesyłania informacji w ramach suwerennie zarządzanego środowiska.

„mSzyfr jest po to, żeby polskie służby miały suwerenne i dobre rozwiązanie do komunikacji i wymian plików, które będzie suwerennie zarządzane przez polskie służby i z którego nikt spoza tego ekosystemu nie będzie miał dostępu do tej wiedzy” – mówi w rozmowie z naszym portalem wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Komunikatory w fazie testów. Tysiące kont

Jak się dowiedzieliśmy, w obu przypadkach trwają testy komunikatorów: Merkury 2.0 Public i mSzyfr. W przypadu wojskowej aplikacji obejmują wybrane jednostki Wojsk Obrony Terytorialnej. Założono już ponad 7000 tysięcy kont. 

„Testy mają na celu ocenę działania systemu w warunkach zbliżonych do rzeczywistych scenariuszy współpracy i komunikacji operacyjnej” – mówi CyberDefence24.pl ppłk Przemysław Lipczyński. 

Zapewnia również, że prowadzone są działania związane z rozwojem funkcjonalności, bezpieczeństwem oraz przygotowaniem organizacyjnym rozwiązania do jego szerszego wykorzystania w przyszłości.

Przede wszystkim Merkury 2.0 Public odpowiada na potrzeby resortu obrony narodowej w zakresie bezpiecznej komunikacji z podmiotami zewnętrznymi, związanej z wymianą informacji służbowych i koordynacją działań. Pozwala to ograniczyć lub całkowicie wyeliminować wykorzystywanie komercyjnych komunikatorów. Ppłk Przemysław Lipczyński, rzecznik DKWOC dla CyberDefence24

W przypadku mSzyfru, w ramach testów korzysta z niego obecnie ponad tysiąc osób.

„Kończymy etap testowania mSzyfru, który ma być wykorzystywany przez administracje rządową, instytucje publiczne, samorządy oraz inne podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo. Jego architektura została przygotowana tak, aby komunikator mógł być zintegrowany z aplikacją wojskową” – podkreśla wicepremier Krzysztof Gawkowski.

Szyfrowany komunikator mSzyfr przygotowywany przez Ministerstwo Cyfryzacji, NASK i Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego kosztował – jak przekazał wiceminister cyfryzacji Paweł Olszewski w rozmowie z naszym portalem – 1,3 mln zł.

Wojskowy Merkury 2.0 a rządowy mSzyfr – razem czy osobno?

Choć oba komunikatory mają jeden cel – zapewnić służbom i instytucjom bezpieczną komunikację – to koncepcja utworzenia nowej wersji wojskowego komunikatora powstała znacznie wcześniej i jest rozwijana niezależnie od mSzyfru. 

Ppłk Przemysław Lipczyński zwraca też uwagę, że oba narzędzia „odpowiadają częściowo na odmienne potrzeby” i skierowane są do różnych grup użytkowników. 

„W przypadku Merkurego 2.0 Public jednym z założeń jest możliwość bezpiecznej współpracy także z podmiotami współdziałającymi i partnerami spoza administracji rządowej, którzy niekoniecznie będą użytkownikami innych systemów przeznaczonych wyłącznie dla określonych instytucji państwowych” – podkreśla ppłk Przemysław Lipczyński.

Oba komunikatory budowane są jednak na tym samym protokole, co umożliwia wzajemną komunikację pomiędzy użytkownikami obu rozwiązań w przyszłości. A to niezwykle ważne z perspektywy operacyjnej i federacyjnej.

„Jego architektura (mSzyfru – red.) została przygotowana tak, aby komunikator mógł być zintegrowany z aplikacją wojskową” – podkreślił w rozmowie z naszym portalem Krzysztof Gawkowski.

Interoperacyjność komunikatorów

Jak się dowiedzieliśmy, obecnie prowadzone są rozmowy dotyczące możliwości podjęcia współpracy oraz wypracowania zasad interoperacyjności pomiędzy systemami.

Wiemy również, że eksperci Dowództwa są w roboczym kontakcie ze specjalistami NASK, aby wzajemnie wymieniać się doświadczeniami i wiedzą dotyczącą mSzyfru oraz Merkurego. 

„Jak mSzyfr dojrzeje i będzie stosowany w służbie cywilnej, to wtedy będziemy o tym myśleli (o integracji – przyp. red). Najważniejsze, że mamy te możliwości” – dodaje wicepremier.

mSzyfr będzie obowiązkowy?

Osobnym tematem jest kwestia obowiązku korzystania z jednego lub drugiego komunikatora. Szef resortu cyfryzacji przyznaje, że chciałby, aby korzystanie z mSzyfru było obligatoryjne.

Rozumiem jednak obawy z tym związane. Kiedy mogłoby to nastąpić? Nie wiem, ale jeśli mamy już narzędzie, to przychodzi etap przyzwyczajania ludzi do korzystania z niego. To zajmie trochę czasu.
Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski dla CyberDefence24

Pełnomocnik rządu ds. cyberbezpieczeństwa wątpi jednak, aby do końca obecnej kadecji Parlamentu wprowadzenie obowiązku korzystania z mSzyfru było możliwe.

Wicepremier Krzysztof Gawkowski był gościem CyberDefence.pl. Cała rozmowa wideo będzie dostępna w najbliższy wtorek.