Nowy model Bielika. Twórcy zapowiadają przełom

Rozpoczęte kilka lat temu prace nad Bielikiem posunęły się znacznie do przodu. Pozycję polskich modeli językowych w przestrzeni publicznej podkreśla m.in. relacjonowane przez naszą redakcję podpisanie przez Fundację SpeakLeash porozumienia z Dowództwem Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni w lutym 2026 roku.

Więcej języków, więcej możliwości

We wtorek Fundacja SpeakLeash wraz z Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet AGH przedstawili nową wersję flagową Bielika – 11B v3.1.

Nowy model obsługuje już 56 języków – w przypadku wersji 3.0 liczba ta wynosiła 32. W tym gronie znalazły się nie tylko wszystkie języki wykorzystywane w Unii Europejskiej, lecz także arabski, chiński, japoński, koreański, gruziński czy ormiański. Było to możliwe dzięki treningowi na 500 mld tokenów.

Większe możliwości modelu pokazują wyniki w testach. W benchmarku INCLUDE, którego zadaniem jest sprawdzenie wiedzy, także tej regionalnej, oraz rozumowania w 44 językach, wynik modelu v3.1 jest wyższy o 5 pp. W przypadku Belebele, który ma badać rozumienie tekstu na podstawie przedstawionego wcześniej fragmentu, nowy Bielik uzyskał wynik lepszy o 8 pp.

Istotną zmianą jest również wzrost kompetencji agentowych w nowym modelu. Możliwości Bielika są większe dzięki połączeniu trzech mechanizmów:

• function calling – wywoływanie zewnętrznych funkcji i narzędzi,
• structured output – przekazywanie odpowiedzi o określonej strukturze,
• reasoning – tryb jawnego rozumowania, który jest wykorzystywany przy bardziej złożonych zadaniach.

Wyniki τ²-bench-testu, który miał sprawdzić zarówno prowadzenie rozmowy z użytkownikiem, jak i samodzielną realizację wieloetapowego zadania przez model, w przypadku modelu v3.1 były wyższe od poprzedniej wersji od 16 do nawet 45 pp.

Modele decyzyjne i jeden pomocniczy

Obok modelu v3.1 zaprezentowano rodzinę modeli Bielik-One, obejmującą cztery modele decyzyjne. Ich przeznaczeniem jest analiza i ocenianie informacji według określonych kryteriów, jak np. przyporządkowywanie zgłoszeń do konkretnej kategorii czy ocena zgodności z określonymi wymaganiami. Pozwala to na zastosowanie modeli w procesach biznesowych.

„Zamiast generować tekst, model wskazuje prawdopodobieństwo poszczególnych odpowiedzi, dzięki czemu system może wykorzystywać ten wynik zgodnie z regułami przyjętymi dla danego procesu. Ma to znaczenie wszędzie tam, gdzie część decyzji chcemy zautomatyzować, zachowując możliwość przekazania wybranych przypadków do weryfikacji przez człowieka” – wyjaśnił Krzysztof Wróbel, Principal AI Researcher w Fundacji SpeakLeash.

Jednocześnie przedstawiono model DFlash, który jest modelem pomocniczym. Poprzez wykorzystanie „speculative decoding”, proponuje kolejne fragmenty odpowiedzi modelowi głównemu, które są przez niego następne weryfikowane. Dzięki temu, proces udzielania odpowiedzi jest szybszy, ale nie odbywa się to kosztem jakości.

Będzie model o 100 miliardach parametrów

Fundacja SpeakLeash zapowiedziała też prezentację prac nad pierwszym modelem Bielika o przeszło 100 mld parametrów, która ma się odbyć podczas tegorocznego Bielik Summit 2026.

Model ma być multimodalny i jest budowany od pół roku, od podstaw na autorskiej architekturze, a także przy wsparciu krajowego sektora prywatnego i instytucji.

„Otwarte modele powyżej setki miliardów parametrów, multimodalne, ze zdolnościami agentowymi buduje dziś w Europie właściwie jedna firma, francuski Mistral. Żaden projekt open science nie przekroczył jeszcze tej granicy. Chcemy to zmienić i zbliżyć się do tego poziomu z własnym modelem, zbudowanym od zera na autorskiej architekturze. To jest wkład, który jako Polacy chcemy wnieść do europejskiej sztucznej inteligencji” – podkreślił Sebastian Kondracji, Prezes Zarządu Fundacji SpeakLeash.

Cele twórców Bielika sięgają dalej: chcą rozwijać technologie AI w Polsce, aby mogły konkurować na światowym poziomie. Według deklaracji Fundacji, ma to być przełom dla polskiego sektora sztucznej inteligencji.