USA kontra reszta świata: AI, cyber i globalna rywalizacja w raporcie DNI

W środę 18 marca Biuro Dyrektora Wywiadu Narodowego (DNI) opublikowało coroczny raport oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa USA. Przygotowany przez społeczność wywiadowczą dokument, pierwszy raz wyróżnia osobne sekcje poświęcone sztucznej inteligencji i sferze cyber, podkreślając tym samym ich rosnące znaczenie w globalnym krajobrazie zagrożeń.

Cała treść dokumentu opisuje wewnętrzne i zewnętrzne zagrożenia, ze szczególnym uwzględnieniem tych drugich. W 35-stronicowym raporcie „Rosja” pojawia się 82 razy, „Chiny” 69 razy, „Iran” 46 razy, a „Korea Północna” 45 razy. W odróżnieniu od raportów z poprzednich lat, zostały one opisane w oddzielnych segmentach, a ich wątki są wplecione w opisy konkretnych zagrożeń i sekcje poświęcone ich kontynentom (z pominięciem Australii i Antarktydy).

Sztuczna inteligencja jest w nim opisana jako „technologia definiująca XXI wiek”. Jako narzędzie budowania militarnej, technologicznej a przede wszystkim gospodarczej przewagi. Z kolei kwestie sfery cyber opisano głównie przez pryzmat cyberataków, sabotażu, działań wywiadowczych i inwigilacji prowadzonych przez inne państwa

Poza cyberbezpieczeństwem i AI, dokument uwzględnia zagrożenia związane z handlem narkotykami, migracją, działalnością terrorystyczną, przestrzenią kosmiczną, kwestiami militarnymi, a nawet informatyką kwantową.

AI jako pole rywalizacji i ryzyko bezpieczeństwa

W raporcie sztuczna inteligencja jest analizowana w dwóch głównych kontekstach: jako pole rywalizacji o przewagę technologiczną i „pozycję pierwszego gracza” oraz jako narzędzie, które może podważać bezpieczeństwo narodowe. Jak wskazuje dokument:

Dynamiczny postęp innych globalnych mocarstw w dziedzinie sztucznej inteligencji podważa konkurencyjność gospodarczą USA i korzyści w zakresie bezpieczeństwa narodowego.
Annual Threat Assessment 2026

Według raportu, AI i informatyka kwantowa znajdują się w centrum rywalizacji największych potęg, a dominacja USA w obszarze innowacji (zwłaszcza w projektowaniu zaawansowanych układów scalonych) staje się bodźcem dla innych państw do tworzenia własnych, konkurencyjnych ekosystemów. Mają to szczególnie uwidaczniać Chiny, które dążą do objęcia globalnego przywództwa w dziedzinie AI do 2030 roku. Poprzez szeroki dostęp do danych, dużą pulę talentów, wsparcie państwa i rozwijanie partnerstw międzynarodowych, Chiny intensyfikują wdrażanie sztucznej inteligencji na skalę krajową i globalną, stwarzając w ten sposób ryzyko utraty technologicznej przewagi przez USA.

Drugim istotnym wymiarem zagrożeń związanych z AI jest jej coraz szersze i bardziej zaawansowane zastosowanie, szczególnie w obszarach militarnych. Zwrócono uwagę, że zwiększa ona tempo i skuteczność działań wojennych. Dodatkowo, sztuczna inteligencja wykorzystywana w operacjach cybernetycznych ( ofensywnych i defensywnych) i analizie wywiadowczej umożliwia szybkie przetwarzanie ogromnych zbiorów danych i generowanie nowych wniosków strategicznych. Co ciekawe w kontekście  opisanego przez nas konfliktu Pentagonu z Anthropic, raport podkreśla, że „konieczne jest upewnienie się, że ludzie zachowają kontrolę nad maszynami i sposobem wykorzystania sztucznej inteligencji”.

Cyberprzestrzeń jako kluczowy wymiar współczesnych zagrożeń

Sfera cyber jest w raporcie opisywana przez pryzmat państw i podmiotów niepaństwowych, które ją obszernie wykorzystują. Cyberprzestępcy powiązani z takimi krajami jak Chiny, Rosja, Iran czy Korea Północna, a także grupy ransomware, mają nieustannie prowadzić złośliwe operacje wymierzone w amerykańskie sieci i infrastrukturę krytyczną, a ich działania są motywowane zarówno chęcią pozyskiwania danych wywiadowczych, jak i osiągania korzyści finansowych. Raport zwraca uwagę, że rosnące zdolności do przygotowywania i przeprowadzania destrukcyjnych ataków mogą w przyszłości zakłócić funkcjonowanie kluczowych systemów państwa.

Szczególne obawy autorów budzi Iran, który aktywnie wykorzystuje cyberprzestrzeń do działań szpiegowskich oraz operacji odwetowych. Irańscy operatorzy, często działający przy wsparciu podmiotów nieformalnie powiązanych z państwem, utrzymują zdolność do atakowania amerykańskich celów i ich sojuszników. Choć część tych operacji jest mniej zaawansowana technologicznie, ich skala i konsekwencja sprawiają, że pozostają istotnym elementem krajobrazu zagrożeń.

Równie ważnym aktorem wskazanym w raporcie jest Korea Północna, która rozwija „wyrafinowany i elastyczny” program cybernetyczny obejmujący cyberszpiegostwo, cyberprzestępczość oraz działania ofensywne. Pjongjang ma wykorzysywać cyberprzestrzeń m.in. do omijania sankcji, pozyskiwania informacji strategicznych oraz finansowania programów zbrojeniowych (na przykład poprzez kradzieże kryptowalut). Dodatkowo, działania państwa mają wykraczać poza samą przestrzeń cyfrową: odnotowano bowiem przypadki infiltracji zagranicznych firm poprzez podstawionych pracowników IT.

W przypadku Chin i Rosji raport przyjmuje bardziej syntetyczne ujęcie:

Chiny stanowią najbardziej aktywne i trwałe zagrożenie cybernetyczne dla rządu Stanów Zjednoczonych, sektora prywatnego i sieci infrastruktury krytycznej, podczas gdy Rosja pozostaje trwałym i zaawansowanym źródłem zagrożeń w postaci cyberataków oraz działalności wywiadowczej. Oba państwa kontynuują prace badawczo-rozwojowe i działania przygotowawcze, mające na celu rozwijanie swoich najbardziej zaawansowanych zdolności ofensywnych w cyberprzestrzeni, przeznaczonych do wykorzystania przeciwko Stanom Zjednoczonym.
Annual Threat Assessment 2026

Uzupełnieniem tego obrazu są podmioty niepaństwowe, w szczególności grupy ransomware i haktywiści, którzy według amerykańskiej społeczności wywiadowczej, przyjmują coraz bardziej agresywne i masowe strategie działania. Ich operacje są często szybkie i trudne do wykrycia, co utrudnia ograniczanie ich skutków, prowadząc do strat finansowych i wycieków wrażliwych danych. Dodatkowo, granica między działaniami państwowymi a przestępczymi coraz bardziej się zaciera, podnosząc ogólny poziom ryzyka dla bezpieczeństwa narodowego USA.

Co istotne, raport w ograniczonym stopniu odnosi się do kwestii dezinformacji. Pojęcie to pojawia się tylko raz, w kontekście narzędzi wykorzystywanych przez Rosję w tzw. szarej strefie.

Nowe technologie, stara rywalizacja

Autorzy raportu podkreślają jednak, że mimo dynamicznego rozwoju technologii, podstawowe zasady prowadzenia wojny pozostają w dużej mierze niezmienne. Współczesne konflikty łączą sprawdzone, tradycyjne metody działania z nowymi rozwiązaniami technologicznymi, a wywiad i informacja nadal odgrywają kluczową rolę. Jednocześnie podkreślono, że ich pozyskiwanie i przetwarzanie staje się coraz bardziej zautomatyzowane oraz oparte na szeroko dostępnych źródłach. Rośnie więc znaczenie zdolności do szybkiej analizy danych i integracji różnych systemów informacyjnych na polu walki.

Raport prezentuje też wyraźnie zarysowaną perspektywę strategiczną, w której Stany Zjednoczone pozostają centralnym punktem odniesienia dla globalnych procesów bezpieczeństwa. W wielu fragmentach podkreślana jest rola USA jako dominującej siły technologicznej i militarnej, przy jednoczesnym przedstawianiu działań innych państw głównie przez pryzmat ich zdolności do konkurowania z Waszyngtonem lub osłabiania jego pozycji. Taka narracja, choć spójna z interesami strategicznymi USA, może ograniczać szersze spojrzenie na wielobiegunowy ład międzynarodowy.