Prawo do gotówki to prawo do prywatności. Tak twierdzi Austria

Kanclerz Austrii Karl Nehammer zapowiedział, że prawo do płacenia gotówką już wkrótce może znaleźć się wśród zapisów konstytucji tego kraju. Powodem jest postępująca cyfryzacja płatności w Europie.

Bezpośrednio jednak, przyczyną zapowiedzi polityka są oskarżenia napływające z prawej strony sceny politycznej, gdzie Wolnościowa Partia Austrii - ultrakonserwatywna i nacjonalistyczna, a także eurosceptyczna formacja, sformułowała wobec kanclerza oskarżenia, jakoby chciał on w ramach spisku z eurokratami doprowadzić do wprowadzenia zakazu gotówki w kraju. Po co? Po to, aby pozbawić obywateli prywatności.

Gotówka w konstytucji

Kanclerz w odpowiedzi na te oskarżenia przypomniał, że każdego roku z bankomatów w Austrii wypłacanych jest 47 miliardów euro, a każdy obywatel przeciętnie nosi w portfelu 102 euro w banknotach i monetach.

Nehammer zapewnił, że jego celem jest zagwarantowanie konstytucyjnej ochrony gotówki jako metody płatności.

Plany polityka obejmują wpisanie tego do konstytucji, a także wydanie instrukcji dla austriackiego banku centralnego, który miałby zawsze gwarantować dostępność papierowej waluty dla jej użytkowników. We wdrożeniu planu pomóc ma minister finansów, którego urząd ma współpracować również z innymi resortami, jak i przedstawicielami sektora prywatnego - podaje serwis Quartz .

Gotówka to kwestia kultury

Ruch w obronie gotówki staje się coraz silniejszy. Jego uczestnicy wskazują, że obrót bezgotówkowy nieustannie rozrasta się, co wiąże się z ryzykiem wyparcia fizycznej formy pieniądza przez rządy i wielkie korporacje, jak i prywatne instytucje finansowe, zainteresowane tym, aby formy płatności były jak najłatwiejsze do monitorowania - a co za tym idzie, wykorzystania ich celem kontroli nad obywatelami.

Quartz pisze, że tezę tę - brzmiącą cokolwiek dystopijnie i przywodzącą na myśl teorie spiskowe antyszczepionkowców i przeciwników integracji z UE, którzy często biorą gotówkę na sztandary - wspierają dane.

W USA liczba osób regularnie płacących gotówką od 2015 r. spadła o 10 pkt. procentowych (od 24 proc. do 14 proc.), przede wszystkim dzięki upowszechnieniu się mechanizmów płatności takich jak Apple Pay czy Google Pay.

Płatności bezgotówkowe, szczególnie zaś bezdotykowe, są coraz popularniejsze również w Europie, gdzie jednak twardo bronią się przed nimi np. Niemcy. Zupełnie inaczej wygląda sprawa w Szwecji, która niedawno pozwoliła swoim firmom na odmowę obsługi transakcji w gotówce. Wzbudziło to spore kontrowersje - Szwecja jednak otwarcie deklaruje, że chce stać się społeczeństwem bezgotówkowym.

... i gwarancja prywatności

Aktywiści działający na rzecz prywatności i zwolennicy gotówki argumentują, że płatność fizycznymi pieniędzmi to jedna z pewnych metod na ochronę prywatności.

Firmy takie jak Mastercard , Visa , czy American Express chętnie sprzedają dane o transakcjach osób korzystających z ich kart - a nabywcami są m.in. brokerzy danych oraz reklamodawcy, którzy w ten sposób zyskują dostęp do najpewniejszego źródła preferencji zakupowych społeczeństw - pochodzącego w końcu ze zrealizowanych transakcji.

Tokenizacja, którą firmy obsługujące płatności obiecują chronić prywatność klientów, jest łatwa do obejścia - unikalne kody identyfikacyjne da się bowiem łatwo powiązać z konkretnymi osobami.

Obawy o prywatność są zatem zasadne - w szczególności w sytuacjach, w których dane od infobrokerów wykorzystują nie tylko podmioty z sektora prywatnego, ale i rządy - a razem z nimi, np. organy ścigania.