Oszuści podszywają się pod Europol. Szantaż finansowy i wiele więcej

Phishing często wykorzystuje mechanizm autorytetu. Przestępcy podszywają się pod powszechnie szanowane instytucje, aby wzbudzić w ofierze strach i przekonać ją, że musi działać natychmiast.

Na naszych łamach opisywaliśmy rosyjskich cyberprzestępców, którzy pod pozorem spotkań z młodymi kobietami wyłudzali od nastolatków zdjęcia z geolokalizacją. Następnie podszywając się pod ukraińskie służby (kojarzone z władzą, posłuchem oraz zaufaniem społecznym), grozili im atakiem oraz oskarżeniem o zdradę stanu, zmuszając w ten sposób ofiary do przekazania pieniędzy.

W ostatnim czasie bezprawnie wykorzystywano również wizerunek Europolu – unijnej agencji wspierającej współpracę organów ścigania państw członkowskich.

Komunikat Europolu

31 lipca Europol wydał komunikat ostrzegający przed oszustami podszywającymi się pod pracowników agencji. Przestępcy docierają do potencjalnych ofiarza pośrednictwem połączeń telefonicznicznych, wiadomości e-mail, a nawet tradycyjnych listów.

Aby wywołać strach i skłonić odbiorców do szybkiego działania, informują ich o rzekomym śledztwie lub podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Następnie żądają pieniędzy, danych osobowych albo pobrania wskazanego programu lub pliku.

Europol przypomina, że nie kontaktuje się bezpośrednio z obywatelami w takich sprawach, nie nakłada kar finansowych, nie przyjmuje wpłat ani nie przekazuje informacji o prowadzonych postępowaniach.

Europol jako narzędzie oszustów

Choć w komunikacie nie wskazano konkretnej kampanii, która skłoniła agencję do wydania ostrzeżenia, podobne działania opisała w połowie lipca belgijska policja federalna. Oszuści rozsyłali wiadomości zatytułowane m.in. „Twoje wezwanie”, podszywając się pod Europol, policję oraz wysokich rangą funkcjonariuszy. 

Odbiorcom zarzucano oglądanie materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM) lub wysyłanie nieletnim treści o charakterze seksualnym. Przestępcy oferowali możliwość uniknięcia postępowania w zamian za opłacenie „grzywny”. W jednym z opisanych przypadków ofiara przekazała im od 7,6 do 8 tys. euro, po czym zażądali kolejnych 16 tys. euro.

Podobna kampania pojawiła się też w Polsce na przełomie lutego i marca 2026 r. Śląska Policja ostrzegała wówczas przed fałszywymi wiadomościami stylizowanymi na wezwania do stawienia się na komisariacie. Dokumenty zawierały logotypy polskiej policji i Europolu, co miało uwiarygodnić nieprawdziwe informacje o postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko odbiorcy. 

Następnie oszuści próbowali nakłonić go do odpowiedzi, przekazania danych osobowych lub wykonania przelewu. Kampanię opisał również CERT Polska, wskazując, że dalszy kontakt z przestępcami mógł prowadzić do wyłudzenia dokumentów, pieniędzy lub dostępu do urządzenia ofiary.

Podejrzaną wiadomość zgłoś policji

Każdy podejrzany e-mail, list lub telefon, którego nadawca podaje się za Europol albo pracownika tej instytucji, należy zgłosić miejscowej policji.

To krajowe służby ocenią sprawę i w razie potrzeby skontaktują się z europejską agencją. Europol bowiem, „nie przyjmuje zgłoszeń bezpośrednio od obywateli i nie bada poszczególnych zgłoszeń”.