O przemocy w szkołach w Sejmie. Problem zaczyna się w sieci

W pierwszym tygodniu października doszło do serii ataków w szkołach na Mazowszu. Zdarzenia spowodowały przyspieszenie prac nad drugą ustawą wdrażającą unijny Akt o usługach cyfrowych w zakresie blokowania nielegalnych treści. Jak informowaliśmy w naszym serwisie, Sejm uchwalił projekt ustawy w III czytaniu 8 października, zaś 13 października zajęły się nim komisje senackie.

Tylko TikTok usuwał materiały związane z atakami

Wydarzeniom poświęcono również środowe posiedzenie sejmowej Komisji ds. Dzieci i Młodzieży. Pojawili się na nim przedstawiciele nie tylko resortu edukacji, lecz także Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Cyfryzacji oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Według słów wiceministra Dariusza Standerskiego, problem w przestrzeni cyfrowej dotyka dwóch obszarów. Działający w ramach NASK zespół Dyżurnet odnotował sześciokrotny wzrost incydentów związanych z treściami przedstawiającymi realną przemoc – zarówno psychiczną, jak i fizyczną – w porównaniu z 2025 rokiem. Spośród 154 zdarzeń sklasyfikowanych jako związane z atakami w szkołach lub społecznością True Crime, 76 dotyczyło TikToka, zaś 26 Facebooka.

„Z 76 zgłoszeń wystosowano 62 wnioski w zakresie tylko tych zdarzeń, które były bezpośrednio związane ze zdarzeniami w szkołach. TikTok usunął wszystkie ze zgłoszonych materiałów. Pozostałe, jak X, Instagram, YouTube oraz Discord nie usunęły zgłoszonych materiałów. Facebook usunął jeden z pięciu zgłoszonych materiałów przedstawiających przemoc” – przekazał wiceminister cyfryzacji.

Standerski przytoczył również statystyki z raportu NASK dotyczącego treści zgłoszonych przez Ośrodek Analizy Dezinformacji. Został on zaprezentowany kilka godzin przed posiedzeniem komisji. Jak opisywaliśmy w oddzielnym artykule, wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski nazwał dokument aktem oskarżenia wobec platform, które zarabiają na dezinformacji.

„Mam nadzieję, że po jutrzejszym rozpatrzeniu stanowiska Senatu przez Sejm i przekazaniu ustawy do prezydenta, ustawa ta zostanie podpisana ze względu na to, że bez takich narzędzi dzisiaj nie ma możliwości wymuszania na platformach cyfrowych zdecydowanej reakcji. Również stąd biorą się statystyki w zakresie reagowania na treści na treści nielegalne” – zaznaczył wiceminister cyfryzacji.

Rząd zajmie się ustawą o ograniczeniach wiekowych w social mediach

Dariusz Standerski wskazał również na inne działania podejmowane w ramach przeciwdziałania zagrożeniom w sieci. Poinformował przy tym, że wspólnie z Katarzyną Lubnauer w środę złożono wniosek o wpisanie projektu ustawy o minimalnym wieku dostępu do mediów społecznościowych do wykazu prac rządu.

„Mam nadzieję, że dzięki tej kolejnej wspólnej inicjatywie Ministerstwa Cyfryzacji oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej zrobimy kolejny krok wraz z innymi inicjatywami, bo jak widzimy, potrzeby są ogromne” – przekazał wiceszef resortu cyfryzacji.

O działaniach prowadzonych w sieci przez Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości informował także wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Czesław Mroczek. Zwrócił przy tym uwagę, że radykalizacja postaw dokonuje się głównie w przestrzeni cyfrowej – jest to również źródło działań będących próbami naśladownictwa. Wyraził przy tym nadzieję, że ustawa wdrażająca DSA w zakresie blokowania treści zostanie podpisana przez prezydenta.

„Zgłaszane są różne postulaty ograniczania dostępu uczniom do sieci, ale w moim przekonaniu dzieci i młodzież będą w sieci. Natomiast w sieci nie powinno być pułapek w postaci mechanizmu prowadzącego do radykalizacji, werbunku. My musimy to po prostu usunąć, zrobić tę sieć bezpieczniejszą” – wyjaśnił Mroczek.

Młodzi mają problem z podatnością na teorie spiskowe

Z kolei przedstawione przez dr Konrada Ciesiołkiewicza oraz dr Annę Buchner dane dotyczące podatności młodych na teorie spiskowe potwierdzają, że problem jest poważny. Tylko 23 proc. osób między 16 a 25 rokiem życia mówi, że innym można ufać, zaś 46 proc. uważa demokrację za wartość. Aż 78 proc. młodzieży spotyka się z teoriami spiskowymi raz w miesiącu, zaś 64 proc. – raz na tydzień. Ciesiołkiewicz wspomniał, że są to tylko deklaracje; stan faktyczny może być znacznie wyższy.

To pokolenie jest całkowicie wyczerpane i przebodźcowane informacyjnie. Nazywa się to zjawisko wyczerpaniem poznawczym. My go też doświadczamy, ale to pokolenie doświadcza go inaczej i nie jest na nie gotowe, ponieważ nie ma naturalnego systemu immunologicznego w postaci właściwego etapu rozwoju poznawczego, społecznego i emocjonalnego. Przede wszystkim jest to wielki eksperyment emocjonalny. Ponad połowa osób deklaruje, że nieweryfikowanie informacji związane jest z przemęczeniem poznawczym.
dr Konrad Ciesiołkiewicz

Ciesiołkiewicz zwrócił też uwagę na język, który pojawił się w przestrzeni publicznej po atakach z początku października.

„Na podstawie dyskusji mediów ostatnich tygodni widać, jak bardzo nie rozumiemy języka, kiedy dotyczy to platform gamingowych, pojawia się argument dotyczący zakazu gier. W istocie nie chodzi o same gry jako takie. Wydaje się, że w tym ekosystemie mamy bardzo wiele znaków zapytania” – zaznaczył.