Cyberprzestępcy podszywają się pod biskupów, kardynałów i parafie

W drugiej połowie czerwca mogliśmy usłyszeć o podszywaniu się pod biskupa Artura Ważnego poprzez fałszywe wiadomości e-mailowe, skierowane do księży.

„Mamy do czynienia z działaniem nieuprawnionym, którego celem może być wprowadzenie odbiorców w błąd, wyłudzenie informacji lub nakłonienie do podjęcia określonych działań” – stwierdzono na stronie Diecezji Sosnowieckiej.

Prosimy wszystkich o zachowanie szczególnej ostrożności. Nie należy odpowiadać na podejrzane wiadomości, otwierać załączników, klikać w przesłane linki ani realizować żadnych próśb zawartych w takiej korespondencji bez wcześniejszego potwierdzenia jej autentyczności.
Rzecznik Prasowy Diecezji Sosnowieckiej

Nie był to jedyny taki przypadek w ostatnim czasie. Postanowiliśmy opisać kilka podobnych incydentów, aby uczulić na potencjalne próby wyłudzeń pieniędzy przez cyberprzestępców, używających wizerunku duchownych bądź parafii do oszustw.

Podszywanie się pod arcybiskupa

W lutym 2026 roku Wrocławskie Fakty opisały ostrzeżenie Archidiecezji Wrocławskiej dla księży i wiernych, związane z podszywaniem się pod arcybiskupa Józefa Kupnego. Fałszywe wiadomości miały zawierać prośby o wpłaty na pomoc dla Ukrainy.

„Informujemy, że jest to PRÓBA OSZUSTWA” – apelowała Archidiecezja Wrocławska na Facebooku.

Radio Wrocław podkreślało, że data i temat kampanii phishingowej mogły zostać dobrane w oparciu o komunikat Konferencji Episkopatu Polski, związany z prawdziwymi zbiórkami (po mszach świętych).

Klikanie w przesłane odnośniki lub otwieranie załączników może narazić odbiorców m.in. na kradzież danych lub środków finansowych.
Radio Wrocław

Deepfake'i kardynałów

W grudniu 2025 roku Demagog opisał fałszywą kampanię reklamową, która wykorzystywała wizerunek kardynała Grzegorza Rysia. Był to tzw. „deepfake” (bądź „deepfejk”), czyli nagranie wytworzone za pomocą sztucznej inteligencji.

Facebookowa reklama zachwalała działanie „mieszanki ziół na stawy”. Oszuści wygenerowali postać przypominającą arcybiskupa Rysia, która rozpoczęła swoje wystąpienie od zrobienia salta, a następnie miała opisywać „niezwykłe właściwości” ziół.

Reklama kierowała do strony, która – według Demagoga – mogła prowadzić do zainfekowania komputera złośliwym oprogramowaniem, wyłudzeniem danych osobowych bądź utratą pieniędzy.

Nie było to pierwsze bezprawne wykorzystanie wizerunku polskiego kardynała. W czerwcu 2024 na łamach Onetu opisano fałszywe reklamy, również leków na stawy, gdzie bezprawnie użyto wizerunków dwóch kardynałów – Kazimierza Nycza i Stanisława Dziwisza.

„Nagrania są fałszywe, powstały z wykorzystaniem techniki deepfake — oszuści stworzyli je z pomocą sztucznej inteligencji” – zaznaczono w artykule.

W sierpniu 2023 roku Jezuici ostrzegali o fałszywej kampanii, dotyczącej rzekomego „cudownego leku na miażdżycę”, gdzie wykorzystano wizerunek zakonnika o zmyślonym imieniu i nazwisku.

Fałszywe i przejmowane strony parafii

Na początku czerwca opisywaliśmy przypadek stworzenia strony parafii w Bydgoszczy. Co najdziwniejsze – parafia o takiej nazwie… w rzeczywistości nie istnieje.

„Wierni proszeni są o zachowanie szczególnej ostrożności wobec informacji publikowanych na wspomnianej stronie, a także o niewpłacanie jakichkolwiek środków finansowych” – apelowała Diecezja Bydgoska.

Niedawno byliśmy świadkami przejęcia domeny jednej z podwarszawskich parafii. Na stronie pojawiło się kasyno. Paweł Witkowski, zajmujący się od lat tematyką IT w Kościele, przekazał na naszych łamach, że nie był to odosobniony przypadek.

Facebook

Przypadków podszywania się pod duchownych w oparciu o konta na Facebooku było stosunkowo wiele. Poniżej wymieniamy osoby, na których dane założono w przeszłości fałszywe konto na Facebooku, podkreślając przy tym, że nie jest to w żadnym stopniu ich winą bądź odpowiedzialnością:

Zdarzały się również przypadki generowania fałszywych tożsamości, przypisanych do prawdziwych parafii. W grudniu 2020 wrocławski Gość Niedzielny opisał fałszywe konto na Facebooku, rzekomo należące do księdza z salezjańskiej parafii.

Imię i nazwisko osoby zostało najprawdopodobniej zmyślone, ponieważ taka osoba nigdy nie służyła w kościele wskazanym na fałszywej stronie. Konto miało również służyć do wyłudzania datków na remont świątyni.

W 2015 roku portal „Dzień dobry Włocławek” opisał przypadek podszywania się pod księdza egzorcystę. W kampanii wykorzystano wizerunek innego duchownego.

Dwa lata temu rybnicka policja zatrzymała 23-latka, który usłyszał zarzut dotyczący podszywania się pod znanego duchownego, publikując „nieprzyzwoite treści na portalach randkowych”. Mężczyźnie grozi do 8 lat więzienia.

Jak się chronić?

W przypadku wiadomości mailowych konieczne jest dokładne weryfikowanie nadawcy oraz ostrożność wobec informacji o konieczności podjęcia określonego działania, np. przelania środków bądź podania danych. W takiej sytuacji warto skontaktować się z daną organizacją bądź osobą – w przypadku duchownych mowa m.in. o numerach telefonów lub adresach e-mail na stronie danej parafii.

Pamiętajmy, że wizerunek może zostać łatwo wykorzystany do wygenerowania fałszywego nagrania. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku reklam.

Wszelką podejrzaną aktywność warto zgłaszać do CERT Polska bądź Dyżurnetu. Nasze zgłoszenie może doprowadzić do umieszczenia domeny na Liście Ostrzeżeń, dzięki czemu inne osoby mogą potencjalnie uniknąć utraty środków finansowych wskutek oszustwa.

Szczegółowe kroki po wycieku danych opisaliśmy w poradniku na naszych łamach.

Chcesz coś przekazać? Polecamy anonimowy kontakt z nami – należy użyć formularza „Zgłoszenia anonimowe” u dołu strony.