Scam w polskim Internecie. Platformy zbijają na nim fortunę

• W 2025 r. ok. 10 proc. przychodów platform z reklam pochodziło ze scamu. W przypadku Polski zarobiły w ten sposób 725 mln zł.
• W skali miesiąca Polacy przeciętnie trafiają na 127 reklam oszustw w social mediach.
• Z perspektywy ostatnich lat platformy odnotowały znaczący wzrost przychodów ze scamu. Prognozy nie pozostawiają złudzeń.

Scam stał się zjawiskiem niezwykle powszechnym w Internecie. Można odnieść wrażenie, że zewsząd jesteśmy atakowani reklamami fałszywych inwestycji czy innego rodzaju oszustwami.

„Dlaczego tyle tego jest?!” – wielu zadaje sobie to pytanie, tracąc już cierpliwość. Problem w tym, że sytuacja się nie zmieni. 

Choć platformy deklarują walkę z oszustwami, musimy nastawić się na falę scamu, która będzie nabierała na sile. Dlaczego? Kluczowy jest jeden czynnik: „jeśli nie wiesz o co chodzi, chodzi o pieniądze”. 

Walka ze scamem to mit? Chodzi o pieniądze

Na łamach naszego #CyberMagazynu wskazywaliśmy, że walka z oszustwami na platformach jest zwykle pozorna, bo po prostu się nie opłaca. Big Techy zwyczajnie zarabiają na scamie. 

Podczas Kongresu Ochrony Danych Osobowych i Nowych Technologii dr inż. Adam Behan z Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego odniósł się do biznesu Mety. 

„Facebook zarabia na oszustwach. Jeśli ktoś płaci ogromne pieniądze za tego typu reklamy, to są one nieściągalne” – zaznaczył. 

Mowa o reklamach np. fałszywych platform inwestycyjnych, które są wykupowane na platformie przez różne konta. Stąd właśnie możecie trafiać na cudowne oferty szybkiego zysku lub inne magiczne sposoby błyskawicznego wzbogacenia się. 

Zazwyczaj w tego typu materiałach pojawiają się wizerunki znanych osób, co ma wzbudzić zaufanie odbiorców, bo „przecież jeśli prezydent Nawrocki lub Lewandowski reklamują inwestycję, to musi być legitna”. 

Gigantyczne pieniądze zarabiane na scamie

Skoro mówimy o pieniądzach, to ile platformy w zasadzie zarabiają na scamie?

Analitycy Juniper Research, na zlecenie Revolut, przeglądnęli się skali zjawiska a wyniki udostępnili w raporcie „Ochrona użytkowników przed oszukańczymi reklamami: Wezwanie do odpowiedzialności platform społecznościowych”. 

Firma twierdzi, że w sposób niezależny pozyskała dowody, wskazujące, że „korzyści finansowe z udostępniania miejsca na nielegalne treści (hosting) są znacznie wyższe niż nakłady na walkę z nimi (moderacja)”. 

To właściciele mediów społecznościowych są obecnie głównymi beneficjentami rozwiniętej na skalę przemysłową globalnej branży oszustw.
Raport Juniper Research

Eksperci twierdzą, że platformy społecznościowe generują rocznie ok. 18 mld zł z reklam oszustw ukierunkowanych tylko na europejskich użytkowników. W 2025 r. ok. 10 proc. wszystkich przychodów reklamowych pochodziło ze scamu. 

W odniesieniu do Polski, na tej praktyce platformy zarobiły ok. 725 mln zł w ubiegłym roku. 

Od 2022 r. przychody generowane z reklam scamów w Europie wzrosły gwałtownie z 12 mld zł do 18,7 mld zł, co stanowi wzrost o około 56% w ciągu zaledwie 3 lat (w Polsce z 459 mln zł do 725 mld zł, czyli o około 58%).
Raport Juniper Research

Skala scamu jest ogromna

Według danych Juniper Research, ilość wyświetlanych reklam z oszustwami jest ogromna. W przypadku Europy mówimy o blisko 1 bilionie tego typu treści w mediach społecznościowych w 2025 r. W Polsce liczba ta wynosi 33 mld.

To oznacza, że:

• Europejski użytkownik platform społecznościowych spotyka się średnio ze 190 przypadkami scamu miesięcznie (w Polsce 127) – trend jednak jest wzrostowy i do 2030 r. może to być nawet 250. 
• 1 na 10 reklam w social mediach na Starym Kontynencie to oszustwo – w Polsce mówimy o 6,6 proc., lecz tendencja jest wzrostowa.
• Rynek polski jest lukratywny, bo odpowiada za blisko 4% całkowitych przychodów z emisji reklam oszustw na platformach social mediów w Europie – przed nami są jedynie Wielkia Brytania (11%), Niemcy (10%), Francja (10%) i Włochy (8%).

Prognozy alarmują. Zaleje nas wielka fala oszustw?

Analitycy Juniper Research prognozują, że do 2030 r. sytuacja się znacząco pogorszy, jeśli platformy nie dokonają zwrotu, zmieniając model weryfikacji reaktywnej, na model weryfikacji proaktywnej. 

Co zatem może nas czekać?

• Big Techy zarobią na scamie w Europie ponad 43 mld zł – w Polsce 1,6 mld zł.
• Liczba wyświetleń reklam oszustw na platformach przekroczy w Europie 1,4 biliona – w Polsce 54 mld.
• Użytkownicy zetkną się z tego typu treściami częściej w każdym miesiącu średnio o 32% – w Polsce o 31%.
• Długoterminowo wartość platform mediów społecznościowych spadnie wraz z erozją zaufania konsumentów (pomimo krótkoterminowo znacznych zysków).