"Szczepionka zamieni nas w małpy!" Dezinformacyjne narracje Kremla pod lupą unijnego projektu

Unijny projekt UEvsDisinfo, który stale monitoruje przestrzeń informacyjną w poszukiwaniu przejawów operacji dezinformacyjnych, przygotował krótką aktualizację opublikowanego w maju raportu. Dokument odnosi się do wykrytych narracji od maja do listopada br. Jak wskazuje opracowanie, narracje dezinformacyjne ewaluowały wraz ze zmianami politycznymi i medycznymi – procesem przygotowywania szczepionki oraz gotowości  rządów państw europejskich do podjęcia działań w związku z nadchodzącą falą nowych zachorowań.

Jak wynika z analizy, narracje ewoluowały z tych poświęconych stricte wirusowi oraz podważających działania UE oraz wzbudzających wątpliwości względem solidarności państw na te odnoszące się do szczepionki. Zauważono również wzmocnienie głosów bagatelizujących zagrożenie oraz podważających przygotowania rządów państw do drugiej fali pandemii. Stałym elementem rosyjskich narracji jest podważenie działań UE oraz wzbudzanie wątpliwości względem solidarności państw.  

Obecne treści publikowane na zamówienie w dużej mierze skupiają się na wyszydzaniu zachodnich badań nad szczepionką, a także budowaniu treści odnoszących się do „zamiany ludzi w małpy” z uwagi na zastosowanie wektora wirusa szympansa. Jednocześnie pojawiają się oskarżenia o sabotowanie rosyjskiej szczepionki z powodów politycznych i ekonomicznych.

W raporcie wskazano również na zróżnicowane wzmacnianie określonych narracji w poszczególnych państwach. We Włoszech wykryto silny nacisk na eskalowanie głosów odnośnie bezcelowości noszenia maseczek oraz podważających rządowe działania, mające na celu ograniczenie liczby chorych –  wdrażanych przez rząd restrykcji określanych mianem "dziwacznej psychozy i zbiorowej paranoi" - oczywiście przy jednoczesnym promowaniu rosyjskiej szczepionki. W Niemczech natomiast wzmacniane są narracje kwestionujące zagrożenie, testowanie oraz noszenie masek.   

EUvsDisinfo przewiduje, że wraz z rozwojem szczepionek oraz ich dystrybucją, stwarzane będą warunki do kontynuowania szkodliwych narracji. Niestety dalej nie posiadamy złotego środka na przeciwdziałanie operacjom informacyjnym, dlatego też możemy się jedynie uzbroić w dużą dawkę krytycznego myślenia.

Rosyjskie narracje nie tylko pod lupą Unii Europejskiej

Rosyjskie narracje dezinformacyjne są stałym przedmiotem analizy nie tylko Unii Europejskiej, ale również NATO. W opublikowanym w listopadzie br. raporcie przygotowanym przez NATO StratCom, Sojusz wziął pod lupę działania informacyjne pojawiające się w przestrzeni regionu nordycko-bałtyckiego (który obejmuje: Danię, Estonię, Finlandię, Islandię, Łotwę, Litwę, Norwegię i Szwecję).

Analiza treści, dokonana przez ekspertów NATO StratCom wykazała najbardziej popularne wątki dezinformacyjne „produkowane” przez sąsiada ze wschodu. Najczęściej powtarzanymi narracjami klasycznie już były próby manipulowania faktami dotyczącymi drugiej wojny światowej oraz napisania historii na nowo. Pojawiały się również wątki wyolbrzymiające zagrożenie ze strony imigrantów, oskarżenia o rusofobie oraz zarzuty względem rządów tych państw o dyskryminację ludności rosyjskiej. Nie dziwią także narracje wskazujące zagrożenia dla bezpieczeństwa płynące z obecności wysuniętej obecności NATO w Polsce i krajach bałtyckich oraz kwestionowanie i podważanie krajowych i regionalnych projektów infrastrukturalnych. Analiza zapisów raportu NATO StratCom dostępna jest tutaj: Russia is simply the best! Narracje Kremla pod lupą NATO StratCom