Nie tylko wpadki wizerunkowe. MON o ryzyku aktywności żołnierzy w internecie

W 2010 roku izraelski żołnierz ujawnił na Facebooku informacje o miejscu i terminie planowanego rajdu na Zachodnim Brzegu.

W 2014 roku obecność rosyjskich żołnierzy w Ukrainie dokumentowały publikowane przez nich zdjęcia i wpisy. Dzięki nim identyfikowano jednostki, miejsca stacjonowania i przemieszczanie sprzętu, a nawet pozyskiwano informacje o stratach.

Cztery lata później amerykańscy żołnierze przypadkowo ujawnili lokalizacje baz wojskowych w Syrii, korzystając z aplikacji monitorującej aktywność fizyczną.

Z kolei w 2024 roku na Discord trafiły ściśle tajne dokumenty dotyczące obronności USA.

Aktywność żołnierzy w internecie może prowadzić nie tylko do wpadek wizerunkowych, ale przede wszystkim do ujawnienia istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa informacji.

Platformy społecznościowe narażają ich też na dezinformację, manipulację i działania prowadzone przez obce podmioty. Na naszych łamach opisywaliśmy przygotowane przez MON wytyczne korzystania z social mediów przez żołnierzy i pracowników resortu obrony narodowej.

Zwróciliśmy się do ministerstwa z pytaniami o przyczyny powstania dokumentu i charakter zawartych w nim zaleceń. Co usłyszeliśmy?

MON stale oberwuje środowisko informacyjne

Resort wyjaśnia, że bezpośrednią przyczyną opracowania zaleceń była potrzeba lepszego przygotowania personelu na zagrożenia związane z aktywnym funkcjonowaniem w internecie.

Jak zaznaczono w samym dokumencie, każdy prywatny wpis, zdjęcie czy komentarz może ujawnić wrażliwe informacje o pełnionej służbie. 

Wydanie wytycznych wynika z dostrzeganej przez resort zasadności przygotowania personelu na wyzwania, jakie niesie za sobą aktywne funkcjonowanie w mediach społecznościowych.
Ministerstwo Obrony Narodowej

MON zaznacza, że wytyczne są odpowiedzią na obecny stan środowiska informacyjnego, przecząc, iż powstały w reakcji na konkretny incydent.

Szczególne znaczenie w dokumencie mają platformy społecznościowe, które – według resortu – są obecnie najbardziej podatną przestrzenią na operacje wpływu, realizowane przez podmioty trzecie.

Nie podano jednak szczegółów o konkretnych kampaniach dezinformacyjnych, analizowanych platformach ani metodach wykorzystywanych do śledzenia zagrożeń.

Z odpowiedzi wynika natomiast, że obserwacja środowiska informacyjnego stanowi stały element jego działalności.

Szkolenia żołnierzy

Na samym wydaniu wytycznych działania ministerstwa się jednak nie kończą. Żołnierze i pracownicy resortu mają być regularnie szkoleni z zasad bezpiecznego i odpowiedzialnego funkcjonowania w przestrzeni cyfrowej.

Jak przekazał nam MON, warsztaty dotyczące cyberhigieny, dezinformacji zagrożeń informacyjnych i bezpiecznego korzystania z platform społecznościowych są prowadzone od dłuższego czasu.

Resort dysponuje własną kadrą trenerską, ale też korzysta ze wsparcia podmiotów zewnętrznych. Część szkoleń jest prowadzona we współpracy z Krajową Szkołą Administracji Publicznej.

Poradnik, nie zbiór sankcji

Zgodnie z odpowiedzią MON wytyczne „mają charakter poradnika zawierającego rekomendacje i nie przewidują w swojej treści konsekwencji związanych z ich nieprzestrzeganiem”.

Nie oznacza to jednak, że publikowanie „niewłaściwych” treści w sieci pozostaje bez reakcji. Zachowanie żołnierza lub pracownika może zostać ocenione na podstawie już obowiązujących regulacji.

Resort zwraca uwagę, że odpowiedzialność służbowa lub dyscyplinarna może wynikać z naruszenia innych regulacji, np. tych dotyczących ochrony informacji niejawnych.

Konsultacje wewnątrzresortowe

Ministerstwo poinformowało na również, że wytyczne były przedmiotem konsultacji wewnątrzresortowych. MON nie sprecyzował jednak, które jednostki i instytucje uczestniczyły w pracach nad dokumentem.

Rodziny żołnierzy i pracowników MON-u

W poradniku znalazła się osobna część poświęcona rodzinom personelu ministerstwa. Zapytaliśmy więc MON, czy ich aktywność w mediach społecznościowych jest postrzegana jako potencjalny wektor zagrożenia dla bezpieczeństwa służby lub prowadzonych operacji.

Resort w odpowiedzi podkreślił, że wytyczne mają przede wszystkim charakter profilaktyczny i służą ograniczaniu ryzyka związanego z aktywnością personelu w mediach społecznościowych, zanim przerodzi się ono w realne zagrożenie.